نظام دموکراتیک در سوئد

سوئـد یک دموکراسی نیابتی است و بر اساس ساختار هـای دموکراتیک در سطوح گوناگون جامعــه اداره می شود. سوئد همزمان یک کشور سلطنتی  یعنی این که یک پادشاه یا ملکه در این کشور رئیس حکومت است. اما رئیس حکومت دارای قدرت سیاسی نیست و تنها وظایف تشریفاتی را بر عهده دارد. وظیفه گرداندن کشور به عهده نمایندگان مردم است که با رای گیری آزاد انتخاب می شوند.

نظام حکومتی قانونی است که شیوه اداره کردن سوئــد را تعیین می کند و با این جمله شروع می شود: "همه قدرت عمومی در سوئد از مردم نشات می گیرد". این بدین معنی است که تمام تصمیماتی که در سطوح مختلف جامعه گرفته می شود باید بر اساس نظرات و خواست مردم سوئد باشد.


انعکاس ساختمان غربی مجلس در آب از طرف غرب
عکس: ملکر دالستراند (Melker Dahlstrandt)

در سوئــد تصمیمـات در سه سطــح مختلف سیاسی اتخـاذ می شود. این سطوح عبارتند از کمون هاو یا شهرداری ها، شوراهای استانی/ منطقه ای و نیز دولت. از آنجایی که سوئد عضو اتحادیه اروپا (EU) است، یک سطح دیگر تصمیــم گیری در ورای دولت نیز وجــود دارد. اتحادیه اروپا همینک یک اتحاد اروپایی متشکل از 28 کشـور است. در تمـام سطــوح سیاستمدارانی هستنــد که در انتخابات عمومــی و با رای مــردم انتخاب شده اند. این سیاستمـداران، نماینـدگان یا Ledamöter نامیـده می شوند. سیاستمـداران در نهادهای تصمیم گیری که به آنجا راه یافتـه اند، شرکت می کنند. این نهادهــا عبارتند از: شورای شهر، شورای استــان یا منطقــه، پارلمان و پارلمان اروپا.

 

در یک نظام دموکراتیک وجــود نظارت برای جلوگیری از فســاد اداری و سوء استفاده از قدرت بسیــار مهم است. یک راه می تواند تقسیم قدرت بین عوامل مختلف باشـد، تا بتواننــد از راه هــای مختلف بر کار یکدیگر نظارت داشته باشند. در نظام دموکراتیک سوئد موارد زیادی از این گونه نظارت هاوجود دارد. یک نمونه از آن، استقلال کمون هاو شوراهای استانی‏ ست که این امر خود جلــوی قدرت بیش از حـد دولت مرکزی را گرفته و نمی گذارد که دولت تنها تصمیــم گیرنده صحنه سیاست باشد. یک نمونه دیگر تقسیم قدرت دولتی بین پارلمان، قوه مقننه، دولت و یا قوه مجریه و دادگاه هاست که باید بر اســاس قـوانیـن جــاری کشـور قضاوت کنند. پارلمان نیز وظیفــه بررسی و نـظارت بر کار دولت را بر عهــده دارد. در صورتی که دولت به وظایف خود عمل نکند پارلمان می تواند آن را وادار به استعفا کند. قوانین اساسی به رسانه هاو مردم این اجازه را می دهند که بر روش اداره سوئد نظارت داشته باشند. تمام این نـکات دست به دست هم می دهند تا سوئد مانند بسیاری از کشور های دیگر دچار فساد کاری و سوء استفاده از قدرت نشود.

حکومت

پارلمــان، دولت و تقریبا ۳۵۰ اداره، شرکت و سازمان دولتی مجمــوعــه سیاسی اداره کننده کشور را تشکیل می دهند. پارلمــان در مورد کار هایی که باید در جامعه صورت پذیرد تصمیم می گیرد و دولت وظیفه دارد که این تصمیمات را با کمک دبیرخانه دولت و ادارات دولتی به مرحلـه اجرا در آورد.

پارلمان سوئد یا Riksdag​

پارلمان سوئد Riksdag نامیده می شود و وظیفه وضع قوانین را به عهده دارد. Riksdag از نمایندگان سیاسی تشکیل شده که مردم سوئد در سطح کشوری انتخاب کرده اند. قـدرت سیاسی در سـوئــد به شدت با احـزاب سیاسی در این کشور مرتبط است، زیرا نمایندگان مجلس خود به عنــوان نمایندگان احزاب سیاسی انتخــاب می شوند. پارلمـان دارای ۳۴۹ نماینده است که هر چهــار سال یک بار انتخــاب می شونـد. مهــم ترین وظایف پارلمان به شرح زیر است:

  • تصویب قوانین جدید و لغو قوانین قدیمی
  • عیین بودجه دولت، یعنی تعیین درآمد سالانه دولت (مالیات هاو عوارض) و هزینه ها
  • نظارت بر دولت و ادارات دولتی در انجام وظایف آنان
  • انتخاب یک نخست وزیر که خود سپس دولت را تشکیل می دهد

دولت سوئد

قوه مجریه در دست دولت است. یعنی این که دولت، اداره امور روزمره کشور را به عهـده دارد. پیشنهاد بودجه، ارائه خــط مشی برای مصــرف دارایی های دولت، اداره نیروهای مسلح و نیز مسئولیت سیاست خارجی همراه با پارلمان کشور از جمله امور مربوط به دولت می باشد. دبیرخانه دولت (Regeringskansliet) با تعداد زیادی کارمند در این راه به دولت کمک می کند.

معمــولا بزرگترین حزب سیـاسـی و یا چند حزب که وارد پارلمان شدهبا همکاری یکدیگر دولت را تشکیل می دهند. کسی که از طرف پارلمـان به عنوان نخست وزیر انتخاب می شود، وزرای دولت را در زمینه های مختلف سیاسـی بر می گزیند. هـر وزیـر در دولـت در یک وزراتخانه کار می کنـد. وزارتخانه ها در زمینـه مسـائـل مختلـف کار می کنند. مثـلاً وزارت آمـوزش در زمینه مدارس و تحصیـل کار می کند و وزارت فرهنـگ مسئولیت امـور فرهنگی را به عهده دارد.

نهادهای دولتی

نهادهای دولتی از دولت، دادگاه هاو ادارات و سازمان هـای اداری تشکیل می شوند. چند نمونـه از ادارات دولتـی عبارتند از اداره کاریابی، صندوق بیمه و اداره حمل و نقل. دولت نمی تواند درمورد پرونده ای که مربوط به یک اداره دولتی است تصمیم بگیرد و یا این که نحوه به کارگیری قوانین را برای ادارات تعیین کند. ادارات دولتی دارا ی استقـلال هستند، اما باید در چهارچوب قوانین، فوائد و خط مشی های تعیین شده توسط دولت عمـل کنند. در بسیاری از کشورهای دیگر مرسوم است که قدرت یک وزیر آنقدر زیاد است که می تواند با تصمیم خـود در امـور جـاری یک اداره دخـالت کند. در سـوئــد چنین امـکانی وجـود ندارد. این کار سلطـه وزرا نامـیده می شود و در سوئد قوانینی برای پیشگیری از آن وجود دارد.

برای اگاهی بیشتر از چگونگی سیستم حکومتی در ســوئـد می توانیـد به پایگاه اینترنتی دولت www.regeringen.se مراجعه کنید.

دستگاه قضائی در سوئد

اداراتی که مسئولیت امنیت حقـوقـی و امنیت قضایـی را به عهده دارند دستگاه قضائی ر ا تشکیل می دهند. دادگاه ها پایه های دستـگاه قضـایی هستند. سازمـان هـای تحقیقاتی و پیشگیری کننده از جرایـم نیز بخـشی از دستـگاه قضـائی را تشکیـل می دهند. در این میان می توان از پلیس و سازمان قربانیان جرائم (Brottsoffermyndigheten) نام برد.

دادگاه های سوئـد از تقریبا ۸۰ اداره و کمیته تشکیل شده اند. در سـوئـد ســه نـوع دادگاه وجـود دارد: دادگاه های عمـومـی، دادگاه های اداری و دادگاه هـای ویژه. دادگاه هامی توانند مجــازات را تعیین کنند و اختلافات را حل نمایــند. دادگاه بـدوی (Tingsrätt)، دادگاه استینـاف (Hovrätt) و دیوان عالی کشــور (Högsta domstolen) دادگاه های عمومی سوئــد را تشــکیل می دهنــد. دادگاه هــای عمومــی از جملـه به جرایم کیفری، اختلافــات خانوادگی و یا اختلــاف بین افراد حقیقی و حقوقـی رسیدگی مـی کنند. دادســراهــای اداری از دادگاه اداری (Förvaltningsrätten)، دادگاه استیناف اداری (Kammarrätten) و دادگاه عالی اداری (Högsta förvaltningsdomstolen) تشــکیل شــده اند. دادگاه هــای اداری بــه اختلافات بین اشخــاص و ادارات دولتی رســیدگی می کنند. پرونده هــای مورد بررسی این دادگاه هامی توانند مربوط به مسائل مالیاتی، مهاجرت و تابعیت (دادگاه مهاجرت) و یا اختلاف با صندوق بیمه و یا کمون باشد.

 

دادگاه های ویژه در زمینه های خاصی همچون قانون کار و یا امور مربوط به مصرف کنندگان قضاوت می کنند.

اطلاعات بیشتر در مورد حـدود فعالیت دادگاه های گوناگون را مـی توانیـد در سایت دادگاه های سوئد www.domstol.se بیابید.

رسیدگی بیطرفانه به یک پرونده توسط دادگاهی مستقل، از حقوق بنیادی تمام کسانی است که در سوئد زندگی می کنند. طبـق قانون اساسی سوئد قوانین نحـوه کار دادگاه ها را تعیین می کنند، اما دادگاه ها خـود مستقـل هستند. نه نمایندگان پارلمان و نه وزرای دولت حق دخالت در تصمیمات دادگاه ها را دارند.

امنیت حقوقی به معنی برابری همـه انسان هاست در مقابل قانون. تا زمانی که شخصی در دادگاه محکوم نشده او بی گناه محسوب می شود. امنیت حقوقی بخشی مهم از دموکراسی است و مربوط می شود به رابطه حقوقی بین یک شهروند و دولت. هدف این است که حقوق همـه در مقابل تجاوزات اشخاص دیگر، مقامات اداری و جامعـه در امان باشد و حقوق و آزادی همگی تضمین گردد. قوانین باید واضح باشند: باید به روشنی دید چه عملی قانونی و چه کاری غیر قانونی است. فردی که مرتکب جرمی می شود باید بتواند درک کند که این جرم چه پیامدهایی را برای او دربر خواهد داشت.

اگر شخصی احساس کند که یک اداره دولتی، برای مثال صندوق بیمه و یا کمون، تصمیم اشتباهی را در مورد او اتخاذ کرده او می تواند از آن تصمیم شکایت کند. سازمـان دولتی که این تصمیم را اتخـاذ کرده مـوظف است، توضیخ دهد که چگونه می توان از یک تصمیم شکایت کرد. این اطلاعات معمولا در پائین برگه ای که تصمیم در آن ابلاغ شده وجود دارد.


یوستیتیا، الهه عدالت در اسطوره های رومی. ترازو نشانه عدالت و شمشیر نشانه قدرت است. چشم بند به این معنی است که او بین مردم فرقی قائل نمی شود، و این نماد این است که همه در مقابل قانون برابر هستند.
عکس: Colourbox

کمون ها

تمام مردم سوئد در یکی از کمون های کشور زندگی می کنند. ۲۹۰ کمون در سوئد وجود دارد که هر یک دارای مدیریت مستقل هستند. کمون هااز بسیاری جهــات استقــلال دارند. یک کمــون توسط شورای شهـر، هیئت مدیره کمون و کمیته هایی که توسط شورای شهر منصوب می شوند، اداره می شـود. در قـوانین مربوط به کمـون ها (kommunallagen) وظایف و مسئولیت های شوراهای استانی (Landsting) و منطقه ای (Regioner) و نیز کمون هاقید شده است. سه کمـون بزرگ سوئد عبـارتند از: استـکهلم، یوتبوری و مالمو. افـزون بر این کمونهایی با بیش از 100000 نفر جمعیت وجــود دارد کمون ها را می توان همان شهر هم نامید.

از جمله مسئولیت های کمون ها میتوان از مدارس و مهد کودک، کتابخانه، خدمات خانگی برای سالمنـدان و کمک هزینه گذران زندگی برای افرادی که به آن نیـاز دارند نـام برد. آتش نشـانـی، نظافت شهـر و برنامــه ریزی برای شهـرسـازی و ارائه مسکن، آب و برق نیز از وظایـف کمـون هاست. کمون ها برای اداره امـور مربوط به خود احتیاج به سرمـایه دارند. درآمـد کمون هااز طریق مالیات، عوارض و کمک های مالی دولت تامین می شود. افـراد شاغـل دارای درآمـد در کمونی که در آنجـا ثبت شـده اند، مالیات پرداخت می کنند. میزان این مالیات به کمونی که در آن زندگی می کنید و درآمد شما بستگی دارد.

شوراهای استانی، ناحیه هاو استان ها

در سـوئـد ۲۱ استـان وجــود دارد. هـر اسـتانـی از تعــدادی کمـون تشکیل شده است. در هر استـان یک استـانـداری وجـود دارد. استاندار توسط دولت انتخـاب می شود و ریاست استانـداری را به عهـده دارد. استانـداری نماینده دولت در یک استان است و مهم ترین وظیفه آن رسیدن به اهدافی است که دولت و مجلس با توجـه بـه شرایط موجود در هر استـان تعیین کرده اند.

در سوئـد شوراهای استانی یا Landsting نیز وجــود دارد. (برخی شوراهای استانی منطقه یا Region نامیده می شوند). شورای استانی یک ارگان سیاسی ست که در محـدوده جغـرافیـایی یک استـــان فعالــیت می کند. شوراهــای استانی حق گرفتن مالیات از شهروندان خود را دارند و مسئولیت برخی امور، در مرحله اول بهداشت و درمـان بر عهده آنان است. از دیگر امـور مربـوط به این شوراها می توان مسـائــل فرهنگی، حمـل و نقـل شهـری، ترافیـک و برنامه ریزی منطقه ای را نام برد. امروزه ۲۰ شورای استـانـی و منطقـه ای در سـوئــد وجـود دارد. مناطـق و شوراهـای استانی توســط مجلــس منتخب، شورای منطقــه ای و شورای استــان گردانده می شوند. برای مثــال می توان گفت منطقــه Västra Götaland به صــورت رسمـی، شورای استانی استان Västra Götaland است.

اتحادیه اروپا EU

اتحادیه اروپا یک مشارکت اقتصادی و فرهنگی بین تعدادی از کشورهای اروپایی ست. این اتحادیه بعد از جنگ جهانی دوم به صورت یک همکاری اقتصــادی و سیـاسی بین کشورهـای بلژیک، فـرانسـه، ایتالیا، لوکزامبورگ، هلند و آلمان غربی آن زمان تشکیل شد. هدف از این کار ایجاد همکاری اقتصادی و سیاسی برای جلوگیری از بروز یک جنگ جهانی دیگر و حفظ صلـح و افزایش مبـادلات بازرگانـی بین کشورهـای اروپایی بـود. یکی از مبانی فکری این اشتراک این بود که کشورهایی که با هم داد و ستدهای بازرگانی دارنـد به دلیـل وابستـگی اقتصـادی از ایجـاد اختـلافـات پرهیز خواهند کرد. می توان گفت که هر کشور عضو مقداری از قدرت خود را به اتحادیه اروپا واگذار کرده تا بتوانند همراه با هم نفوذ بیشتری در سطح بین المللی داشته باشند.


پارلمان اروپا در بروکسل.
عکس: www.europaparlamentet.se

سوئد در سال ۱۹۹۵ عضو اتحـادیه اروپا شد. اتحـادیه اروپا درحـال حاضر ۲۸ کشور عضو دارد و این اعضا در زمینه حرکت آزاد کالا، خدمات، سرمایه و مردم و نیز در مورد حفاظت از محیط زیست، امنیت و مسائـل دفاعی با هم همکاری می کنند. بسیاری از کشورهای عضو، به واحد پولی مشترک یورو پیوسته اند، اما سوئد این کار را نکرده است.

اتحادیه اروپا دارای سه نهاد بزرگ است که باهم قوانین را وضـع می کنند: کمیسیون اروپا، پارلمان اروپا و شورای وزیران که شورای اتحادیه اروپا نیز نامیده می شود. این سه نهاد در بروکسل پایتخت بلژیک، در شهر فرانسوی اِستراسبورگ و در کشور لوکزامبورگ مستقر هستند. ۲۸ کشور عضو به سه شیوه باهم همکاری دارند:

  • در سطح فرا دولتی
    تصمیمـاتـی که همـه کشورهـای عضـو باید از آنها پیروی کنند. این قسمت شـامـل قوانینی است که اتحادیه اروپا وضع می کند. قوانین اتحـادیـه اروپا نسبت به قوانین ملی کشورهـای عضو اولویت دارند. بسیـاری از قوانینی که وضـع می شوند برای تسهیـل امـور بازرگانی، سفر و کار در اتحـادیه اروپا هستند. یک دادگاه ویژه نیز برای نهاد قانونگذاری اتحادیه اروپا وجود دارد که دادگاه اتحادیه اروپا نامیده می شود و در کشور لوکزامبورگ قرار دارد.
  • در سطح بین کشوری
    همـکاری داوطلبانه و بدون قانونگذاری بین ۲۸ کشـور عضـو. مثـلاً وقتی اتحـادیه اروپا در مـورد سیاست خـارجـی و عملیـات نظامی تصمیمی می گیرد، در سطح بین کشوری عمل می کند.
  • در سطح ملی
    هر کشـور عضـو حـق دارد برای مصالـح خـود تصمیم گیری کند. ولی کلیه قوانین و مقرراتی که یک کشور تصویب می کند باید با قوانین و مقررات جاری در سطح فرا دولتی مطابقت داشته باشند.

قدرت تقسیم شده است

اگرچـه قـدرت سیـاسی به ظاهر به سطـوح گوناگون مثـل کمـون، شورای استانی و مناطـق، دولت و اتحـادیـه اروپا تقسیـم شده، اما مراکز قدرت بیشـتری در جـامعـه وجـود دارند کـه برای یک جــامعــه دمـوکـراتیــک ارزشمنـدنـد. رسـانـه ها، بازار و جـامعه مدنی، عاملان و مراکز مهمی در یک جامعه دموکراتیک هستند.

رسـانـه هـای جمعــی (روزنـامه ها، رادیو، تلویزیون و اینترنت) در مقـابـل قدرت دولت بی طرف اند. این بدین معنی ست که آنان می توانند آزادانه اطلاع رسانی کنند و بر عملکرد سیاستمداران و دیگر افراد قدرتمند جامعه نظارت داشته باشند. رسانه های جمعی همچنین وظیفه مهمی در به بحث گذاشتن مسائل مهم و جاری جامعه را دارند.

رادیو و تلویزیون سوئـد (SR و SVT) متعلق به بنیادهایی هستند مستقل از دولت. مخارج این سازمان هااز طریق دریافت عوارض رادیو و تلویزیون (tv-licens) از مردم تامین می شـود. برنامه ها از طریق تبلیغات و یا کمک دولت تامین مالـی نمی شوند و از همـین رو آنان را رسـانه های درخدمت همــگان (public service) مـی نـامنـد. مامـوریت آنهـا این اسـت که بی طرفانه و بر مبنای اصول دموکراتیک عمل کنند. در سوئد کانال های رادیو تلویزیونی دیگری مثل TV4 نیز وجـود دارند که مخـارج خود را از طریق آگهی های بازرگانی تامین کرده و بر صاحبان قدرت نظارت می کنند.

بازار از مصرف کنندگان و شرکت های خصوصی تشکیل شده که با هم بر اقتصاد کشور و بازار کار تاثیر می گذارند. وضعیت اقتصادی بخش بازرگانی و صنایع، بر روی درآمدهای مالیاتی دولت تاثیر دارد.

جامعه مدنی به آن بخشی از جامعه گفته می شود که مردم بدون دخالت مستقیم دولت به یکدیگر کمـک می کنند. آنچـه که جـامعـه مـدنی را به پیش می راند در مرحله اول منافع مالی نیست، بطور مثال مانند شرکت ها. جـامعـه مدنی گاهی بخش غـیر انتفـاعـی، بخــش داوطلبـانـه و یا مـدنی نیز نامیـده می شـود. نمونه هایی از سازمـان های فعـال در جـامعـه مدنی، سازمان های خیریه، باشگاه های ورزشی و احزاب سیاسی هستند که بودجه آنها به طـور مستقیم توسط دولت تـامین نمی شـود و برای کسب درآمـد بوجود نیامده اند.

نهضت های مردمی در سوئـد، مانند جنبش کارگران، جنبش محیط زیست و یا جنبش مخالفت با نوشیدن مشروبـات الکلی نمـونـه هایی هستنـد از قدرت جـامعـه مدنی در کشـور هنگامی که نه دولت و نه بازار، نیروهای محـرک را تشـکیل می دهند. جـامعـه مدنی یک بخش مهـم در یک کشور دموکراتیک است و به شهـرونـدان این امـکان را می دهـد تا به روش هـای گـونــاگـون در امــور اجتمـاعـی شرکت کنند و در تغـییر جـامـعـه نقـش داشتـه باشند.

در حقـوق دمـوکراتیک، از جملـه آزادی مطبوعات و آزادی بیـان و نـیز آزادی تشکیل انجمـن، شهرونـدان به طـور غـیر مستقیم ترغیب می شوند تا در سیاست مشـارکت کنند. مردم می تواننـد به روش های مختلف در سیاست مشارکت کنند، به طـور مثـال از طـریـق فعـالیت در یـک حزب سیاسی، یک سـازمـان و یا یک انجمن، مسـائـل مختلف را به پیش ببرنـد. مردم می توانند با رسانه های مختلف تماس بگیرند و در باره مسائلی که به نظر آنها مهم است، صحبت کنند. شهروندان می توانند با سیاستمداران در کمونی که زندگی می کنند تماس بگیرند و نظـرات و پیشنهـادهای خود را در مود تصمیمات اتخاذ شده بیان کنند.

 

< به صفحه قبلی

به صفحه بعدی >

بازگشت به فهرست مطالب

وبسایت "informationsverige.se" پورتال مشترک استانداری ها برای اطلاع رسانی اجتماعی به تازه واردان است
© کپی رایت 2016 هیئت رییسه استانداری در استان یوتالاند غربی

در وبسایت informationsverige.se ما از کوکی برای ارایه ی خدمات بهتر استفاده می کنیم. ادامه استفاده از این وبسایت به معنای پذیرش این کوکی هاست.

درباره ی کوکی ها بیشتر بخوانید