تاریخ سوئد – از عصر یخبندان تا عصر جدید

دوران ما قبل تاریخ (دوران باستان)

دوران باستـان، زمانی در گذشتـه هـای خیلـی دوردست که دوران پیـش از تاریخ نیز خوانده می شود. در ۱۵۰۰۰ سال پیش، سوئد کاملا پوشیده از یخ بود. این دوران عصر یخبندان نامیده می شود. ۳۰۰۰ سال پس از آن، یخ ها از جنوب سوئد ناپدید و گیاهان، جانوران و انسان ها پدیدار شدند. آدم ها از راه شکار، ماهیگیری و گردآوردن گیاهان خوراکی، روزگار می گذراندند.

حـدود ۶۰۰۰ سـال پیـش، مردم در سـوئـد آغاز به کشت گیاهان و پرورش حیوانات کردند. آنهـا در آن زمـان استفـاده از ابزار سنگی و چوبی را آغاز کردند. این دوران عصر سنگی نامیده می شود.

حدود ۱۵۰۰ سال پیش از تاریخ کنونی، مردم در سوئد آغاز به تولید ابزاری از فـلزات و برنز کردنـد. این دوران عصـر بـرنـز نامیـده می شــود. در این دوران، مردم در اروپا خرید و فروش کالاها را آغاز کردند.

حـدود ۵۰۰ سـال پیش از دوران ما، مردم ساکن سوئد آغاز به استفـاده از ادوات آهنی کردند. این دوران عصر آهن نامیده می شود.


یک کتیبه سنگی رونی، سنگی ست که روی آن با الفبای رونی نوشته شده باشد. الفبای رونی بیش از ۱۰۰۰ سال قدمت دارد.
دراین عکس، قایقی دیده می شود که شبیه به قایق های دوران وایکینگ ها ساخته شده است.
عکس: Colourbox

دوران وایکینگ ها

از قرن نهـم تا اواسـط قـرن یازدهـم، دوران وایکینـگ ها نامیـده می شود. وایکینگ ها در ساختن قایق مهارت داشتند و به دریانوردی نیز خو گرفته
بـودنـد. آنهـا با بسیــاری از کشورهـای دیگر در جنگ و تجــارت بودنـد. وایکینگ ها در کشورهای زیادی در شمال اروپا به قدرت رسیدند.

قرون میانه

در تاریخ سوئد، قرون میانه از حدود سـال ۱۰۰۰ تا ۱۵۲۰ میلادی محاسبه می شود.

پیش از ورود مسیحیت به سوئـد، مـردم به خدایان متعـددی باور داشتند. معـروف ترین این خدایان اودِن، تور و فریا هستند. این آیین، مذهب آسا نامیده می شود.

با ورود مسحیت به سـوئـد، جامعـه دچـار تغییراتی شد. سوئـد در حدود سـال ۱۰۰۰ میـلادی دارای نخستین پادشاه مسیحی، اولوف شوت کونونگ شد. در قرن سیزدهم اتفاقات زیادی روی داد. کشاورزی و تجارت هر چه بیشتر سازمان یافته شدند. شهرهای جدید احداث شدند. سوئد به مناطق مختلف تقسیـم شد. هر منطقـه، قوانین خـود را داشت. در آغـاز، قوانین شفاهی بودند و به صورت نوشته درنیامده بودند. نخستین قوانین نوشته شده در قرن سیزدهم به وجود آمدند.


خانه های تاریخی
عکس: Colourbox

در قرون میانه پارلمان سوئد که وضـع کننده قـوانیـن کشور است توسعه یـافـت. پارلمـان بـه چهـار بخـش تقسیـم مـی شــد: اشـراف، کشیـش هـا، پیشه وران، کشاورزان و اشراف گروهی در جامعه بودند که بطور موروثی از قدرت و حقوق اجتماعی برخورداربودند. 

کشیش ها از قـدرت زیـادی بر مـردم برخـورداربودند و بیست درصـد از بهـترین زمین های کشـور را در مـالکیت خــود داشتند. پیشه وران، امور صنعت و تجارت را در شهرها در اختیار داشتند. کشـاورزان بزرگ، زندگی در روستاها را اداره می کردند. کشـاورزان در روستاها زندگی می کردند و به کار کشت زمین و پرورش حیوانات می پرداختند.

اتحادیه کشورهای اسکاندیناوی

در اواخر قرون میانه کشورهای دانمارک، نروژ و سـوئد برای کسب قدرت در اسکاندیناوی مبارزه می کردند. در سـال ۱۳۹۷ کشـورهای اسکاندیناوی قراردادی را امضـا کردند که اتحادیه کالمـار نامیـده می شـود. با قــرارداد کالمار تمام این کشورها به یک کشور واحد تبدیل شدند.

دوران ابر قدرتی

در قرن شانزدهم اتفاقات بسیار مهمی در جهان روی داد. کلمبو به آمریکا سفر کرد. گوتمبرگ فن چاپ کتاب را اختراع کرد. پاپ که کلیسای کاتولیک را از رم اداره مـی کـرد، کنترل بخــش مهــمی از کلیســاهــای خــود را از دست داد.

بسیاری از مردم سوئد از چگونگی اداره اتحادیه که توسط پادشاه دانمارک انجـام می شد، ناراضی بودند. حمام خون استکهلـم از رویدادهای معروف است، که پادشاه دانمـارک ۱۰۰ تن از اشراف را در استکهلم گردن زد. پس از حمام خون استکهلم، مردم سوئد دست به شورش زدند. این گوستاو واسا بود که یک ارتش سوئدی تشکیل داد و قدرت را از پادشاه دانمارک گرفت. پس از آن گوستاو واسا در ۶ ژوئن ۱۵۲۳ به پادشاهی رسید. در سوئد صلح برقرارشد و پادشـاه توانست در کشـور اتحـاد ایجـاد کند. روز ۶ ژوئن روز ملی سوئد نیز هست.

هنگام پادشاهی گوستـاو واسـا، تغییراتی در کلیسـا به وجود آمد. کشیش آلمانـی، مارتین لوتر بر کلیسای سـوئـد تاثیر زیادی گذاشت. مارتین لوتر، نظـرات زیادی درمـورد این که کلیسا باید چگونـه باشـد، داشت. کلیسای سـوئـد که تا آن زمـان کاتـولیک بـود، پروتستـان شـد. کلیسـا بسیـاری از زمـین هـای خـود را واگذار کرد و مجبـور به پرداخت مالیات به دولت نیز شد. همزمان پارلمان نیز از قدرت بیشتری برخوردارشد.

از اواسـط قـرن شانزدهم تا آغاز قـرن هجدهم سوئد در چندین جنگ در اطراف دریای بالتیـک شرکت داشـت. دریای بالتیـک یکی از مهـم تـریـن دریاها برای تجارت بود. جنگ دراین منطقه نیز بر سر کنترل این دریا بود. سـوئـد به یک جنگ مذهبی سی ساله نیز کشانده شـد که از سـال ۱۶۱۸ تا ۱۶۴۸ ادامه داشت. سـوئـد با دانمارک، روسیـه، لهستان و آلمان جنگید و توانست کنترل بخش های زیادی از دریای بالتیـک را به دست آورد. در اواسط قرن هفدهم سوئد موفق شد، بخش های زیادی از شمال آلمـان و لهستان را تصرف کند. به این ترتیب سوئد به یک ابرقدرت تبدیل شد.

علاوه بر قلمرو کنونی، فنـلاند، استونی، لتونی و بخش هایی از روسیـه و آلمان به سوئد تعلـق داشتند. مدتی بعد پادشاه سوئد کارل دوازدهـم به دلیل شکست در چند جنگ، مجبـور به پس دادن مناطـق خارج از قلمرو کنونی سوئد شد. در سال ۱۷۲۱ در سوئد صلح برقرارشد و ابرقدرتی سوئد در دریای بالتیک به پایان رسید.


آشپزخانه بزرگ سلطنتی در
قصر Läckö این آشپزخانه متعلق به قرن هفدهم است.
عکس: لنارت هاگلوند (Lennart Haglund)

دوران آزادی، روشنگری و انقلاب ها

س از پایان ابرقدرتی و مرگ پادشاه، شکل حکومتی جدیدی در سوئد به وجودآمد. قدرت در جامعـه تقسیم شـد و این آغـازی شد برای یک دوره آزادی های بیشـتر که بعـدهـا دوران آزادی نـام گرفت. بیشـترین قـدرت توسط چهار بخش پارلمان اعمال می شد: اشراف، کشیش ها، پیشه وران و کشاورزان. هر بخـش دارای یـک رای در امــوری مانند قوانین جدیـد و مالیات ها بود. این پارلمان جدید سوئد منتخب دموکراتیک مردم نبود، اما با این حال برای زمان خود یک نمونه کمیاب محسوب می شد.

سوئد در دوران آزادی، برای بهبود وضعیت اقتصادی کشور به سرمایه گذاری در تحقیقـات در زمینـه علــوم طبیعـی پرداخت. از طـریـق کسب دانـش درمورد منابع طبیعی، سوئد می توانست خودکفا شده و از واردات بی نیاز شود. درنتیجه درسال ۱۷۴۰ یک آکادمی علوم در سوئد تاسیس شد.

در قرن هجـدهم نیز دوره ای که عصـر روشنگری نامیـده می شود، آغازشد. بسـیــاری از کشـورهـا در اروپـا در این دوره از وضعیت اقتصـادی بهتـری برخوردارشدند. در طـول قرن هجـدهم اتفاقات بزرگ زیادی در اروپا روی داد، ازجمله با باسواد شدن بیشتر مردم، قدرت اشراف و کلیسا در جامعه به زیر سؤال برده شد. بهبـود شرایط اقتـصادی و اجتمـاعی همـراه با افکار روشنگرانه به اصلاحات و انقلاب هایی در جامعه قدیم اروپا و آمریکا منجر شد. مشهورترین انقلاب در آن زمان، انقلاب فرانسه در سال ۱۷۸۹ است.

در سـال ۱۷۷۱ گوستاو سوم به پادشاهی سـوئـد رسید. هنگامی که احزاب مختلف به مبارزه با یـکدیگر مشغـول بودنـد، او در سـال ۱۷۷۲ دست به کودتا زد. او تـلاش کرد تا قـدرت بیشـتری به دست آورد و به تنهـایـی بـر کشور حکومت کند. و این پایان دوران آزادی بود. این وضعیت انتقادهای زیادی را برانگیخت و گوستاو سوم در یک بالماسکه در سال ۱۷۹۲ مورد اصابت گلوله قرارگرفت و کشته شد.

سوئد در قرن نوزدهم

گوستاو آدولف چهارم از سال ۱۷۹۶ تا ۱۸۰۹ پادشاه سـوئـد بود. در دوره حکومت او سوئد با روسیه در جنگ بود. گوستـاو آدولف چهـارم در این جنگ شکست خورد و فنـلاند را به روسیـه واگذار کرد. از سـال ۱۸۱۵ در سوئد صلح برقرار بوده است. نارضایتی از حکومت گوستاو آدولف چهارم و شکست سیاست نظامی او باعث شد که او در سال ۱۸۰۹ به اجبـار از پادشـاهـی کناره بگیرد و تخت سلطنت را به عموی خـود کارل سیزدهـم واگذارکند. همـزمـان پارلمان نیز قانون اسـاسـی را که دارای چهــار اصـل ازجمله نظام حکومتی بود به تصویب رسـانـد که بـاعث تضعیف قـدرت پادشاه شد. چهار اصل قانون اساسی در سال ۱۸۰۹ عبارت بودند از:

  • نظام حکومتی با مقرراتی درمورد سازمان دهی دولت سوئد.
  • اصل جانشینی که موروثی بودن سلطنت را توضیح می دهد.
  • اصل آزادی انتشـارات که از آزادی بیــان در شــکل مکتــوب آن محافظت می کند.
  • اصل پارلمان که تعیین کرد پارلمـان باید از چهــار بخــش اشراف، کشیش ها، پیشه وران و کشاورزان تشکیل شود.

کارل سیزدهم دارای فرزندی نشد که بتواند وارث سلطنت شود. درنتیجـه پادشاه، ژان باپتیست برنادوت فرانسوی را به فرزندی پذیرفت تا او بتواند پادشاه سوئد شود. ژان باپتیست برنادوت، اتحادی را بین سـوئــد و نروژ ایجاد کرد که نزدیک به ۱۰۰ ســال برقرار بود. درسال ۱۸۶۵ چهــار بخش پارلمان (اشراف، کشیش ها، پیشــه وران و کـشاورزان) ازمیــان رفت. در عوض، پارلمان دارای دو بخش به نام شورا (kammare) شد.

جمعیت سـوئــد در قرن نوزدهــم افزایش یافت. در آغاز قـرن نوزدهم جمعیت کشور دو میلـیون و ۴۰۰ هزار نفـر بود، اما در ســال ۱۹۰۰ به ۵ میلیون و صدهــزار نفر رسید. این افزایش باعث شد که شمــار زیادی از مردم به جستجــوی کار در مناطقـی غیر از محــل زندگی خود برآیند. بسیاری از مردم از روستاها به شهرها نقل مکان کردند و بسیــاری نیز به آمریکا مهاجرت نمودند. از سال ۱۸۶۵ تا ۱۹۱۴ بیش از یک میلیون نفر از سوئدی ها به آمریکا مهاجرت کردند.

صنعتی شدن

رسیـدن صنـایع به اسکاندیناوی دیرتر از بسیاری از کشورهای دیگر اروپا بود. در اواسـط قرن نوزدهـم هنوز مردم از راه کشـاورزی امـرار معــاش می کردند. در دهـه ۱۸۶۰ سـوئــد آغاز به احداث راه آهن کرد. به برکت راه آهن، سـوئـدی ها توانستند چوب و آهن به کشورهای دیگر بفروشند. صنایع بزرگی در کشــور ایجادشد و با ماشین آلات جـدیـد کارها سرعـت بیشتری پیداکرد.


معدن مس فالو، یک میراث فرهنگی جهانی.
عکس: Colourbox

 

بازگشت به فهرست مطالب

وبسایت "informationsverige.se" پورتال مشترک استانداری ها برای اطلاع رسانی اجتماعی به تازه واردان است
© کپی رایت 2016 هیئت رییسه استانداری در استان یوتالاند غربی

در وبسایت informationsverige.se ما از کوکی برای ارایه ی خدمات بهتر استفاده می کنیم. ادامه استفاده از این وبسایت به معنای پذیرش این کوکی هاست.

درباره ی کوکی ها بیشتر بخوانید