ቤት ትምህርቲ ኣብ ስዊድን

​​ቤት ትምህርቲ፡ ንዂሎም ቆልዑን ንኣሽቱ መንእሰያትን ብዝተኻእለ መጠን ብዝበለጸ መገዲ ብኸመይ ከተዕብዮም ከምዘለዋ መምርሒ ዘቐመጠ ዝተፈላለየ ሕግታት ኣለዎ። ቤት ትምህርቲ፡ ንኣብነት፡ ንዝተፈላለየ ድሌታት ተማሃሮ ኣብ ግምት ዘእተወ ኪከውን ይግባእ። ከምኡውን፡ ተማሃሮ ኣብ ዝተፈላለየ ዓውድታት ትምህርትን ክፍልን እንታይ ክምሃሩ ከምዝግብኦም መምርሒ ዚህብ ዝተፈላለየ ካሪክለም ኣሎ።

ኣብዚ ብዛዕባ ቤት ትምህርቲ ኣብ ሽወደን ከተንብቢ ትኽእሊ። ከምኡ’ውን በዓል መዚ ትምህርቲ ዘዳለዎ ሓደ ፊልም ብዛዕባ ናይ ሽወደን ቤት ትምህርቲ ክትርእዪ ትኽእሊ።

ኣብ ሃገር ሽወደን ኣብ መባእታ ትምህርቲ ንኽትመሃር ግዴታ እዩ። ናይ ትምህርቲ ግቡእነት ከም መሰልን ግዴታን ይውሰድ። ከምዚ ኪብሃል ከሎ ድማ ኣብ መባእታዊ ቤትትምህርቲ ክትምሃር መሰል ኣሎካ ግን ከኣ ኣብቲ እቲ ቤትትምህርቲ ዚእዝዞ ኩሉ ክትሳተፍ ድማ ኣሎካ። ከም በይኑ ዝመጸ ቆልዓ፡ ኣብ ሃገር ሽወደን ትጸንሕ ይኹን ወይ ንዓድኻ ትምለስ ይኹን ብዘየገድስ ናይ ትምህርቲ መሰል ኣሎካ። ዑቕባ እናደለኻውን ከምቶም ካልኦት ቆልዑ ሽወደን ንትምህርቲ መሰል ኣሎካ ግን ከም ዑቕባ ሓታቲ ንኽትመሃር ግዴታ የብልካን።

ኣብ መባእታዊ ቤትትምህርቲ ሓደ ሰብ በቲ ናይ ቅድመ-ምድላው ትምህርቲ እዩ ዚጅምሮ። ንሱ ድማ ነቲ ሓድሽ መጻኢ ካብ መደበኛ ትምህርቲ እተፈልየ እዩ። እቲ ሰብ ኣብኡ ኸሎውን ኣብቲ መደበኛ ትምህርቲ ይቕጽል እዩ። ከም ሓድሽ መጻኢ እትቝጸር ኣብ ወጻኢ ሃገር ትቕመጥ ምስ እትነብር እሞ ዕድመኻ ሸውዓተ ዓመት ምስ መልአ ድሕሪ ናይ ጽድያ ሰመስተር ትምህርቲ ምስ እትጅምር እዩ። ድሕሪ ናይ ኣርባዕተ ዓመት ኣብ ሽወደን ዚካየድ ትምህርቲ ግን ከም ሓድሽ መጻኢ ኣይትቝጸርን።

ሓላፍነታት ቤት ትምህርቲ

እቲ ቤት ትምህርቲ፡ ከም ሓደስቲ መጻእተኛታት መጠን፡ ኣብ ስዊድን ምስ ህዝቢ ንኽትወሃሃዱን መጻኢኹም ንኸተጣጥሑን ዝበለጸ ዕድል ንኽህበኩም ሓላፍነት ኣለዎ። እቲ ቤት ትምህርቲ፡ ብመሰረት ድሌትኩምን ድሕረ-ባይታኹምን፡ ንዓኹም ዚሰማማዕ ትምህርቲ ኪህበኩም ይኽእል።

ነገራት ኣብ ቤት ትምህርቲ ከምቲ ኪኾኖ ዝግባእ እንተ ዘይከይዱ

ኣብ ቤት ትምህርቲ ገለ ጸገም ኣሎ ኢልኩም ትሓስቡ እንተዄንኩም፡ ንሓለቓ ቤት ትምህርቲ ብምዝርራብ ክትጅምሩ ትኽእሉ ኢኹም። ናባዪኻን ሕጋዊ ኣላዪኻን ብፍሉይ እተመዘዘ ናባዪኻን ኪሕግዙኻን ኪድግፉኻን ይኽእሉ፡ ምስቲ ቤትትምህርቲ ክትዘራረብ ከሎኻውን ምሳኻ ኪህልዉ ይኽእሉ። እዚ ተቖጻጻሪ፡ ምምሕዳር ከተማ/ኮሙን ወይ ድማ ነተን ርእሰን ክኢለን ዝመሓደራ ኣብያተ ትምህርቲ ብዝምልከት፡ ቦርድ ቤት ትምህርቲ ኪኸውን ይኽእል ኣዩ። በቲ ዚውሃብ መልሲ ወይ ብዛዕባ ኣፈታትሓ ዘልዓልክሙዎ ጉዳይ ሕጉሳት እንተዘይኴንኩም፡ ንላዕላዋይ ተቖጻጻሪ ቤት ትምህርቲ ክትውከሱ ትኽእሉ ኢኹም። ላዕለዋይ ተቖጻጻሪ ቤት ትምህርቲ፡ ንኣብያተ ትምህርትን ቅድመ-ትምህርትን ዚከታተል በዓል-መዚ እዩ።

መባእታ ቤትትምህርቲ

መባእታ ትምህርቲ ን9 ዓመታት ይኸይድ፡ ግዴታ ከኣ እዩ። ቆልዑ፡ መባእታ ቤትትምህርቲ ኣብ ግዜ ጽድያ 7 ዓመት ምስ መልኡ ምጅማር ዝውቱር እዩ። ሽሕኳ ግዴታዊ ቤትትህምርቲ ኣቐዲሙ ደው ኢሉ እንተ ኾነ፡ ትምህርትኻ ክትጭርሽ መሰል ኣሎካ። ግዴታዊ ትምህርቲ ንኣኻ ማለት ሓታቲ ዕቝባ ዝኾንካ ኣይምልከትን እዩ። ግን ንኽትምሃር መሰል ኣሎካ።

ፈተና

እቶም ካብ መባኣታ ቤትትምህርቲ ወረቐት ምስክር ኪህሉዎም ዚደልዩ፡ ንወረቐት ምስክር ኢሎም ፈተና ኪወስዱ መሰል ኣለዎም። እቲ ፈተና ንምሉእ መባእታዊ ትምህርቲ ወይ ንፍሉይ ሳብጀክት ተባሂሉ ኢዩ ዚካየድ።

ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ

መባእታ ቤትትምህርቲ ዝወድኡ ኩሎም መንእሰያት ሽወደን ናብ ኻልኣይ ደረጃ ኪመሃሩ መሰል ኣለዎም። ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ወለንታዊ ከኣ እዩ። እቲ ሃገራዊ ፕሮግራም ንሰለስተ ዓመታት ይካየድ።

እተፈላለዩ መደባት ኣለዉዎ።

  • ሃገራዊ ፕሮግራም: ቅድመ-ዩኒቨርሲቲ ወይ ሞያዊ ፕሮግራም
  • መእተዊ ፕሮግራም፡ ነቶም ንሃገራዊ ፕሮግራም ክእለት ዘይብሎም
  • ካልእ ትምህርትታት፡ ከም ሃገራዊ ወይ መእተዊ ፕሮግራም ዘይቍጸሩ፡ ንኣብነት ብሃገር ደረጃ ተቐባልነት ዘለዎ ናይ ስፖርት ኮርሳት

ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ፡ ቅድሚ ናይታ መጀመርታ ፍርቂ ዓመት ምውዳእ ማለት 20 ዓመት ምስ መላእካ ይጅመር። ንኣኻ ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ (PUT) ዝወሰድካውን ይምልከት እዩ። ዑቕባ ሓታቲ እንተ ደኣ ኾንካ፡ ቅድሚ 18 ዓመት ምምላእካ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ክትጅምር ይግበኣካ።

ንናይ ካልኣይ ደረጃ እተፈላለየ ሃገራዊ ፕሮግራም፡ መጠየቕታ ንምቕራብ እንታይ የድሊ?

  1. ናብ ሃገራዊ ፕሮግራም ንምእታው ቅቡል ፍልጠት ቋንቋ ሽወደን ወይ ከም ቋንቋ ሽወደን ከም ካልኣይ ቋንቋ፡ ከምኡውን ፍልጠት እንግሊዝን ቍጽርን የድሊ
  2. ናይ ሞያዊ ቤትትምህርቲ ንምእታው ብተወሳኺ ብሓሙሽተ ሳብጀክት ክትሓልፍ ኣሎካ
  3. ናብ ቅድመ-ዩኒቨርሲቲ ክትኣቱ ብትሽዓተ ካልእ ሳብጀክት ክትሓልፍ ኣሎካ። ንቅድመ-ዩኒቨርሲቲ ብገለ ሳብጀክት ምሕላፍ የድሊ፡ ንኣብነት ናብ ናቹራል ሳየንስ ክትኣቱ ብባዮሎጅን ከሚስትርን ፊዚክስ ክትሓልፍ የድሊ።

መእተዊ ፕሮግራም

መእተዊ ፕሮግራም ነቶም ጽቡቕ ነጥቢ ዘይብሎም ተመሃሮ ናብ ሃገራዊ ፕሮግርም ንኺኣትዉን ወይ ናብ ስራሕ ዚወስድ ፕሮግራም ንኺወስዱ ይሕግዝ።

እዚ ከኣ ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ቋንቋ ትምህርቲ እዩ። መእተዊ ቋንቋ፡ ንኣኻ ኣብ ቀረባ ናብ ሽወደን ዝኣቶኻ እዩ ዚጠቅም። መታን ናብ ካልኣይ ደረጃ ቀልጢፍካ ክትሓልፍ፡ እቲ ትምህርቲ ናብ ምዝራብ ቋንቋ ሽወደን ዘተኮረ እዩ። ምስቲ ናይ መእተዊ ምዝራብ ቋንቋ ሽወደን ድማ ካልእ ንቐጻሊ ትምህርትኻ ዘድልየካ ናይ መባእታን ናይ ካልኣይ ደረጃን ሳብጀክታት ክትወስድ ኢኻ።

ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ካብ CSN

ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ካብ CSN ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። እቲ ሓገዝ 1 050 ክሮኑር ኮይኑ ካብ መስከረም ክሳብ ሰነ ኣብ ወርሒ ሓንሳብ ን10 ኣዋርሕ ይኽፈል። ናይ ትምህርቲ ሓገዝ እንተነውሐ ክሳብ 20 ዓመት እትመልኣላ ናይ ቀውዒ ተርሚን እዩ ዝወሃበካ። ካብ ትምህርቲ ምስ እትቦክር ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ናይ ምርካብ መሰልካ ደው ይብል። እቲ ዝወሰድካዮ ሰልዲ ከኣ ክትመልሶ ትግደድ። ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ተባሂሉ ዝወሃብ ሰልዲ ግም ክትመልሶ ዝግበኣካ ኣይኮነን።

ወለድኻ ትሑት ኣታዊ ምስ ዝህልዎም ተወሳኺ ሓገዝ ዝበሃል ናይ ምርካብ መሰል ኣለካ።

18 ዓመት ክሳብ ዘይመላእካ ወለድኻ/ዘዕብዩኻ እዮም ገንዘብ ዝወሃቡ። 18 ዓመት ምስ መላእካ ነቲ ሓገዝ ባዕልኻ ትቕበሎ።

መሰል ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ክትረክብ ከተማልኦም ዝግበኣካ ጠለባት ኣለዉ። ብዛዕብ ኡ ዝያዳ ክትፈልጥ ኣብ ናይ CSN መርበብ ሓበሬታ ተመልከት

ሽቶ ናይቶም እተፈላለዩ ትምህርታዊ ዓመታትን ሳብጀክትታትን

ትምህርቲ እተፈላለየ ሽቶታት ኣለዎ። ንመባእታ ትምህርቲ ብሓፈሻ ሽቶ ኣለዎ፡ ንሓደ ተመሃራይ ብሓደ ሳብጀክት ሓሊፉ ምዃኑ ንምውሳንውን ዕላማ ኣለዎ። ኣብ እተፈላለየ ሳብጀክትታት እንታይ ክትምሃር ከም ዘሎካን ካብ ትምህርቲ ምስ ወጻእካ ድማ እንታይ ፍልጠት ከም ዝሓዝካን ዚሕብር መግልጺ ኣሎ።

ሓደ ሰብ ኣብ እተወሰነ ደረጃ ንምብጻሕ እንታይ ኪፈልጥ ከም ዘለዎ ከምኡውን መታን ትምህርቱ ኪቕጽል ካሪክሉም እተባህለ መግለጺ ኣሎ፡ እዚ ድማ ንመባእታን ካልኣይ ደረጃን ኣብያተትምህርቲ የገልግል።

ግምገማ ዕዮ

ብውሕዱ ኣብ ሓደ ሰመስተር፡ መምህርን ተመሃራይን (ንስኻ) ኣላዪኻ ወይ ናባዪኻ ናይ ዕዮ ግምገማ ይገብሩ። ኣብቲ ምይይጥ፡ ብዝበለጸ መገዲ እትሕገዘሉ ኩነታት ይዝረብ። ኣብኡ ድማ ናይ ፍልጠትን ናይ ማሕበራዊ ምዕባለን ይዝተ።

ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ

እቶም ናበይቶም ቋንቋ-ኣደኦም ሽወደን ዘይኮነ ቆልዑ፡ ነቲ ቋንቋቲ ኪመሃሩዎ ናይ ቋንቋ-ኣደ መምህር ኪግበረሎም እዩ። እቲ ቋንቋቲ ኣብ ገዛ ዚዝረብ እንተ ኾይኑን በቲ ቋንቋ መሰረታዊ ፍልጠት እንተ ኣሎካን ኢዩ መምህር ዚግበረልካ። ነቶም ናይ ሃገር ውሁዳን ግን እቲ ጠለባት ኣይምልከቶምን እዩ።

ኣብ መባእታን ካልኣይ ደረጃን፡ ቋንቋ-ኣደ ክትመሃር መሰል ኣሎካ።

መምህር ቋንቋ-ኣደ ምስ ዘይርከብ ወይ እቶም ኪመሃሩ ዚግባኦም ካብ ሓሙሽተ ንታሕቲ ምስ ዚኾኑ፡ እቲ ኮምዩን፡ ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ ከካይድ ኣየድልዮን።

ትምህርታዊ ምኽሪ

ነቲ ብቛንቋ ሽወደን ዚውሃብ ትምህርቲ ምስ ዘይትውድኦ በቲ ናይ ትምህርታዊ ቤትምኽሪ ብቛንቋ ኣደኻ ደገፍ ክትረክብ መሰል ኣሎካ፡ ማለት ነዚ ምስ እትደልዮ።

እቲ ብቛንቋ ኣደ ዚውሃብ ናይ ትምህርታዊ ቤትምኽሪ ሓገዝ ኣብ መባእታዊ ቤትትምህርትን ተመሳሳሊኡን ከምኡውን ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርትን ፍሉይ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርትን ይርከብ።

ካልእ ኣማራጺ ኣሎ

ብናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ናብ ኮለጅ ወይ ዩኒቨርሲቲ ዘእቱ ክእለት ምስ ዘይህልወካ፡ ካልእ ኣማራጺታት ኣሎ።

ዘለኩም ሓላፍነት

ኣብ ስዊድን፡ ግዱድ ተሳትፎ ትምህርቲ ኣሎና፡ እዚ ድማ ኣብቲ ብቤት ትምህርቲ ዝተዳለወ ትምህርትን ንጥፈታትን ክትሳተፍ ይግባእ ማለት እዩ። ግዱድ ተሳትፎ ትምህርቲ፡ ንቤት ትምህርቲ መባእታ ዚምልከት ኪኸውን ከሎ፣ ኣብ ቤት ትምህርቲ መባእታ ንኽትምሃር ድማ መሰል ኣሎካ ማለት እዩ። እቲ ግዴታዊ ትምህርቲ ከም ልምዲ ካብ ናይ ጽድያ ሰመስተር ማለት ሸውዓተ ዓመት ምስ መላእካ ክሳዕ ምውዳእ ቀውዓዊ ሰመስተር ማለት ትምህርቲ ካብ እትጅምር ትሽዓተ ዓመት ምስ ገበርካ ማለት ኣስታት 16 ዓመት ምስ ገበርካ ይቕጽል። እቲ ግዴታዊ ትምህርቲ 18 ዓመት ምስ መላእካ የቋርጽ። ነቶም ዑቕባ ዝሓቱ ቆልዑ ግን ግዴታዊ ትምህርቲ ኣይምልከቶምን እዩ። ይኹንምበር ናይ ትምህርቲ መሰል ኣለዎም። ናብ ቤትትምህርቲ ክትከይድ ምስ እትመርጽ ግን ቅቡል ምኽንያት እንተ ዘይሃለወካ፡ ማለት ሕማም፡ ክትሳተፍ ትጽቢት ይግበረልካ እዩ።

ግዱድ ትምህርቲ ምስ ኣብቀዐ ነቲ ናይ ፍልጠት ጠለብ ምስ ዘይትውድኦ ነቲ ትምህርቲ ንምውዳእ ንተወሳኺ ክልተ ዓመታት ንኽትምሃር መሰል ኣሎካ። ከምዚ ኪብሃል ከሎ እቲ ግዱድ ትምህርቲ ተናዊሑ ማለት ኣይኮነን። ናብ ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ መተኣታተዊ መደብ ንምውሳድ ክትመርጽ እውን ትኽእል ኢኻ። ኣብ መባእታዊ ቤትትምህርቲ ንኽትጸንሕ ወይ ነቲ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ዘሎ ናይ መተኣታተዊ ስልጠና ንኽትጅምር ባዕልኻ ኢኻ እትመርጽ። ግዱድ ትምህርቲ ንኻልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣይምልከትን፡ ንስኻ ናይ ካልኣይ ደረጃ መደብ ትወስድ ዘሎኻ ግን ኣብቲ ትምህርቲ ክትሳተፍ ትጽቢት ይግበረልካ እዩ።

ካሪኩሉም

ኣብቲ ናይ መባእታ ቤትትምህርቲ ካሪኩለም ብዛዕባ እተፈላለየ ሳብጀክት እንታይ ክትፈልጥ  ከም ዘሎካን ንእተፈላለየ ግረይድ  እንታይ ከም ዘድልን ብዝያዳ ከተንብብ ትኽእል።

ናይ መባእታ ቤትትምህርቲ ካሪኩለም

ኣብቲ ናይ ካልኣይ ደረጃ ስልጠና ክትፈልጦ ዘሎካ ብዛዕባ እተፈላለየ ሳብጀክትን ፕሮግራማትን ከምኡውን ንእተፈላለየ ግረይድስ እንታይ ከም ዘድሊ ብዝያዳ ከተንብብ ትኽእል።

ካሪክሉም ንኻልኣይ ደረጃ

ኣሰር ህዝባዊ ኮለጅ

ኣሰር ህዝባዊ ኮለጅ Folkhögskolespåret ነቶም ብውልቆም ዝመጹ 17-21 ዝዕድመኦም መንእሰያት ዝዓለመ ንህዛዊ ኮለጅ መቀራረቢ እዩ። ኣብዚ ድማ ናይ ካልኣይ ደረጃ ኮርሳት ትምሃር። መባእታዊ ዓይነታት ትምህርቲ ምስ ዘይህልወካ እውን ኣብዚ ክትጅምር ትኽእል ኢኻ።

ኣብ ነኣሽቱ ጉጅለታት ትመቓቒልኩም ትምሃሩ ብዙሕ ሓገዝ ድማ ትረኽቡ። ቋንቋ ሽወደን ብቕልጡፍ ትምሃሩ

ዝበዝሕ ግዜ ኣብቲ ህዝባዊ ኮለጅ ትቕመጡ፡ ናይ በይንኹም ክፍሊ ድማ ይወሃበኩም። ቍርጽን ምሳሕን ሓድሓደ ግዜ ድማ ድራር ይውሃበኩም።

እቲ ትምህርቲ ብናጻ እዩ፡ CSN ድማ ይህብ። ህዝባዊ ኮለጅ ናብ ኮለጅን ዩኒቨርሲቲን ሞያዊ ኮለጅን ንምእታው ብቕዓት ይህብ።

ምስቲ ናይ HVB መራኸቢ ሰብ፡ ምስቲ ኣብ ካልኣይ ደርጃ ቤትትምህርቲ ዘሎ መምህርካ ወይ ድማ ማሕበራዊ ኣግልጋሊኻ ብዛዕባ ኣሰር ህዝባዊ ኮለጅ folkhögskolespåret ተዘራረብ

www.folkhogskolesparet.se

​ብዘይካ ኮለጅ ካልእ ትምህርቲ

ካብ መባእታ ቤትትምህርቲ ወይ ካልኣይ ደረጃ ፍቓድ እንተ ዘይብልካ ብዛዕባ ናብ ዕላማኻ ንምብጻሕ ዚወስዱ ካልኦት መገድታት ኣብቲ ሕጂ ተመሃር studera.nu ወይ ናይቲ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ብሮሹር ከተንብብ ትኽእል።

ካልእ ትምህርቲ ኣብ studera.nu

ናይ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ብሮሹር ብዛዕባ ትምህርቲ ኣባጽሕ ንሓደስቲ መጻእቲ

​ከመይ ገይረ ክመርጽ እኽእል?

ኣብቲ ሓበሬታ-ትምህርቲ ነቲ ናይ ትምህርቲ መገድኻ ንምውሳን ዚሕግዝ ነገራት ኣሎ።

ነቲ ናብ ሞያዊ ምርጫኻ ዚመርሕ ፕሮግራም ነቲ መርኣይ-ዓቕሚ ተጠቒምካ ክትረኽቦ ትኽእል። 

መርኣይ-ዓቕሚ

ምረጽን ወጥንን (Välj & planera) ብምጥቃም ናብ ዕላማኻ ንምብጻሕ እንታይ ክትገብር ከም ዘድልየካ ጽሩይ ስእሊ ኪህልወካ ይኽእል።​

ምረጽን ወጥንን

ኣብቲ informationsverige.se ኩኪስ ኢና እንጥቀም፡ ንሱ ድማ ንኣኻ ዝበለጸ ናይ ምጥቃም ተመክሮ ይህበካ። ኣብቲ ኢንተርነት ቀጺልካ ብምንስፋፍ ወይ ሰርፍ ብምግባር ንኩኪስ ትቕበሎ።

ብዛዕባ ኩኪስ ዝያዳ ኣንብብ