ናይ ሽወደን ስርዓተ ምርጫ

ነቲ እንደልዮ ሰብ ኪውክለና ብሓፈሻዊ ድምጺ ምምርጽና መሰረትናይቲ ደሞክራስያዊ ሕብረተሰብ እዩ። ምርጫ ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ ከመይሲ ብምርጫ እዩ እቲ ህዝቢ ነቲ ዝካየድ ዘሎ ፖለቲካ ዝጸልዎ።

ምርጫን ተሳትፎን

ኣብ ምርጫ ብዙሓት ሰባት ክሳተፉ ምርኣይ፡ መርትዖ ናይቲ ኣብ ፖለቲከኛታትን ኣብቲ ደሞክራስያዊ ስርዓትን ዘለዎም እምነት እዩ። ባይቶ፡ መርሕነት ዞባታትን ኮምዩናትን ብልክዕ ከም ወከልቲ ህዝቢ ጌርካ ክትቆጽሮም ዝበዝሁ ናይቶ ናይ ምድማጽ-መሰል ዘለዎም ሰባት ኣብ ዝግበር ሓፈሻዊ ምርጫ ክሳተፉ ኣለዎም። ኣብቲ ኣብ ሽወደን ኣብ ዓመተ 2014 ዝተኻየደ ባይቶኣዊ ምርጫ 86% ናይ ህዝቢ ሽወደን ተሳቲፉ። ኣብቲ ናይ ዞባን ኮምዩናትን ምርጫ ግን ተሳትፎ ቁሩብ ውሕድ ይብል ኔሩ። ኣብ ምርጫ ክትሳተፉ እንከለኹም ክምቲ ናትኩም ሓሳብ ዘለዎም ሰባት ብሓንሳብ ኮይኖም ንሕብርተ-ሰብ ዝጸልዉሉ መንገዲ ናይ ምፍጣር ተኽእሎታት ዓቢ ይኸውን።

እተፈላለዩ ሰባት እተፈላለየ ናይ ምስታፍ ባህርይ ኣለዎም። ትሑት እቶትን ትሑት ትምህርትን ዘለዎም ሰባት ካብቶም ልዑል እቶትን ልዑል ትምህርትን ዘለዎም ሰባት ዝተሓተ ተሳትፎ ኣለዎም። ካብ ነኣሽቱ ድማ ብብዝሒ ዓበይቲ የድምጹ። ኣብቶም ኣብ ወጻኢ እተወልዱ ድማ እቲ ተሳትፎ ትሑት እዩ። እቲ ኣብ ምድማጽ ናይ ምስታፍ ዝንባሌ ኣብ ሽወደን ብዙሕ ዓመታት ምስ እትቕመጥ እናለዓለ ይኸይድ።

ሓፈሻዊ ምርጫ

ኣርባዕተ ዓይነት ሓፈሻዊ ምርጫ’ሎ:-

  • ምርጫ ሃገራዊ ባይቶ
  • ምርጫ ኣውራጃዊ ባይቶ
  • ምርጫ ኮሙናዊ ባይቶ
  • ምርጫ ኤውሮጳዊ ባይቶ

እቶም መራጾል ንሓደ ፓርቲ ይመርጹ ኣብኡ ኸለዉ ድማ ንሓደ ኣብቲ መድመጺ ካርድ ዘሎ ሰብ (ሕጹይ) ኪመርጹ ይኽእሉ። ኩሉ ሰብ ነቲ ዝደልዮ ሰልፊ ይመርጽ።

ስርዓተ ምርጫ ሽወደን ሚዛን ዝሓለወ እዩ። እተን ሰልፍታት ብመጠን ብዝሒ ድምጺ ኣብቶም እተመርጹ ጉጅለ ወኪላት ይህሉወን።

ሰባት ዘድምጹሉ ናይ ምርጫ ነቝጣ ስእሊ
ስእሊ: Claes Grundsten/Scanpix Bildhuset

ባይቶኣዊ፡ ኣውራጃውን ናይ ኮምዩን ምርጫታት ኣብ ኣረርባዕተ ዓመት ሓንሳብ፡ ኣብ ወርሒ መስከረም ይካየድ። ምርጫ ኤውሮጳዊ ባይቶ ኣብ ሓሓሙሽተ ዓመት ይግበር። እዞም ምርጫታት ኩሎም ኣብ ሓንቲ መዓልቲ ይካየዱ። ናብ ፕራላማ ኣውሮጳዊ ሕብረት ዝቐንዐ ምርጫታት ኣብ ሓሙሽተ ዓመት ሓንሳብ፡ ከምቲ ልሙድ ኣብ ወርሒ ሰነ ይካየድ።

ህዝባዊ ረፈረንደም

ህዝባዊ ምርጫ ነቶም ኣብ ሃገራውን ኣውራጃውን ወይውን ዞባዊ ጽፍሕታት ዘለዉ ሰብ ፖለቲካ ህዝቢ ብዛዕባ ሓደ ፖለቲካዊ ጉዳይ እንታይ ርእይቶ ከም ዘለዎም ንምፍላጥ ዕድል ይህቦም። ኣብ ሽወደን ክልተ ዓይነት ህዝባዊ ረፈረንደም ኣሎ፣ ምኽሪ ዚህብ ህዝባዊ ረፈረንደምን ንቅዋም ዚምልከት ሕቶ ንምምላሽ ዚግበር ህዝብዊ ረፈረንደምን። እቲ ምኽሪ ዚህብ ረፈረንደም ኣሳሪ ኣይኮነን። እቶም ሰብ ፖለቲካ ነቲ ውጽኢት ረፈረንደም ዚጻረር ውሳነ ኪህቡ እውን ይኽእሉ እዮም። እቲ ንቅዋም ዚምከት ረፈረንደም ምስ ባይቶኣዊ ምርጫ ብሓደ ይኸይድ ኩሉ ግዜ ድማ ኣሳሪ እዩ። ከምዚ ዓይነት ምርጫ ኣብ ሽወደን ተገይሩ ኣይፈልጥን።

ኣብ ሽወደን ዝተኻየደ ናይ ቀርረባ ዝበሃል ረፍረንደም እቲ ብ2003 ዓ.ም. ዝተኻየደ እዩ ኔሩ። እቲ ረፈረንደም ዝተገብረሉ ጉዳይ ከኣ፡  ባጤራ ሽወደን (ክሮና) ብባጤራ ኤውሮ ይተካእ‘ዶ ዚብል‘ዩ ኔሩ። እቲ ዓብላኢ ድምጺ ከኣ ኣይፋል ዝብል እዩ ኒሩ። ብደረጃ ከተማ ክርአ እንከሎ፡ ዳርጋ ዓመታዊ ኣብ ሓንቲ ወይ ውን ብርክት ዝበላ ኮምዩናት ረፍረንደም ይካየድ እዩ። ንዝኾነ ሕቶ ብዝምልከት፡ ንምኽሪ ዝዓለመ ረፍረንደም ምእንቲ ክካየደሉ፡ እቲ ጉዳይ ብውሑዱ 10% ዝኾኑ ናይ ምድማጽ መሰል ዘለዎም ሰባት ከልዕልዎ ኣለዎም። እዚ ኸኣ ህዝባዊ-ተበግሶ (folkinitiativ) ይበሃል። ክልተ-ሲሶ ናይ ኣባላት መርሕነት ከተማ ወይ ዞባ ነቲ ዝለዓል ሓሳብ ምስ ዝቃወምዎ ረፍረንደም ክካየድ ኣይክእልን እዩ።

መሰል ድምጺ

እንተደኣ ሽወደናዊ ዜግነት ዘለካን 18 ዓመት ዝመላእካን ኮይንካ ኣብ ምርጫ ባይቶ ሽወደን ከተድምጽ መሰል ኣለካ ።

እንተደኣ 18 ዓመት ዝመላእካን ኣብ ሓንቲ ሃገር ኤውሮጳዊ ሕብረት ዜጋ ኮይንካ፡ ኣብ ምርጫ ኤውሮጳዊ ባይቶ ከተድምጽ መሰል ኣለካ።

እቶም 18 ዝመልኡ ኣብ ሽወደን ብውሑዱ 3 ዓመት ዝተቐመጡ ሰባት ኣብ ናይ ዞባን ከተማን ምርጫታት ክሳተፉ መሰል ኣለዎም። ኣብዚ ምርጫታት ንምስታፍ ሽወደናዊ ዜጋ ምዃን ኣይሓትትን እዩ።

ብዓል-መዚ ምርጫ (Valmyndigheten) ቅድሚ ምርጫ ናብቶም ከድምጹ መሰል ዘለዎም መድመጺ ወረቐት ይልእኽ። መድመጺ ወረቐት ናብ‘ቲ ዝተመዝገብካሉ ኣድራሻኻ ይለኣኽ። ከተድምጽ መድመጺ ወረቐትን ወረቐት መንነትካን ክትማላእ ኣለካ።

ከተድምጽ መሰል እንተለካ: ንፖሊቲካዊ ዕማም ክትምረጽ‘ውን መሰል ኣለካ። እዚ ማለት ከኣ ኣብ ሃገራዊ ባይቶ: ኣብ ኣውራጃዊ ባይቶን ኮሙናዊ ባይቶን ክትምረጽ ትኽእል ኢኻ ማለት‘ዩ።

ኣብ ሽወደን ምርጫታት ብስቱር መልክዕ እዩ ዝካየድ። እዚ ማለት ከኣ፡ ነየነተን ሰልፊ ድምጺኹም ሂብኩም ምዛራብ ኣየድልየኩምን እዩ መለት እዩ። እቶም ንመስርሕ ምርጫ ዘመሓድሩን ድምጽኹም ዝቕበሉኹምን ሰባት ውን ኣየነይቲ ሰልፊ ከም ዝሓረኹም ክበጽሕዎ ኣይክእሉን እዮም።

ዕንቅፋት ንንኣሽቱ ሰልፍታት

ሓንቲ ሰልፊ ኣብ ባይቶ ክትውከል፡ 4% ሃገር-ለኸ ድምጺ ወይ ውን 12% ድምጺ ካብ ሓደ ናይ ምርጫ-ዞባ ክትረክብ ኣለዋ። ሓንቲ ሰልፊ ኣብ ዞባ ወይ ውን ኣውራጃ ክትውከል ምእንቲ 3% ድምጺ ክትረክብ ኣለዋ። ኣብ ፓርላማ ኣውሮጳዊ-ሕብረት ንምውካል ውን ከምቲ ናይ ባይቶ 4% ድምጺ የድሊ። ኣብቲ ኣብ ዓመተ 2018 ዝካየድ ምርጫ ናይ ኮምዩናት ንነኣሽቱ ሰልፊታት ዝምልከት ሓድሽ ናይ ትሑት-ድምጺ ገደብ ክተኣታቶ እዩ። እቲ ገደብ 2 ወይ ውን 3% ድምጺ ምርካብ ክኸውን እዩ። 2 ወይ 3% ዝኾነሉ ከኣ ኣብ ቁጽሪ ናይቶም ኣብቲ ኮምዩን ዝርከቡ ናይ ምርጫ-ዞባታት  ዝተመርኮሰ እዩ። 

ኣብ ባይቶ ሽወደን ቦታ ዘይብለን ግን ኣብ ኮሙናትን ኣውራጃታትን ኣባላት ዘለወን ሰልፍታት ኣለዋ።

 

< ናብቲ ዝሓለፈ ገጽ

ናብቲ ዚቕጽል ገጽ >

ናብቲ መውጽእ ኣርእስቲ ተመለስ

ኣብቲ informationsverige.se ኩኪስ ኢና እንጥቀም፡ ንሱ ድማ ንኣኻ ዝበለጸ ናይ ምጥቃም ተመክሮ ይህበካ። ኣብቲ ኢንተርነት ቀጺልካ ብምንስፋፍ ወይ ሰርፍ ብምግባር ንኩኪስ ትቕበሎ።

ብዛዕባ ኩኪስ ዝያዳ ኣንብብ