ትርፊ-ጊዜን ማሕበራዊ ናብራን

እቲ ካብ ስራሕን ትምህርትን ናጻ ዝኾነ ጊዜ ትርፊ-ጊዜ (Fritid) ይበሃል። ብዙሓት ኣብ ሽወደን ዘለዉ ኣብ ትርፊ-ጊዜኦም ኣብ ማሕበራትን ኣብ ፍሉያት ዘገድስዎም ንጥፈታት ይነጥፉ። ኣብ ትርፊ-ጊዜኻ እትገብሮ ፍሉይ ተገዳስነት እንተለካ ዕብይ ዝበለ መርበብ ክትፈጥርን ምስ ማሕበረሰብ ሽወደን ዚያዳ ርክብ ክትገብርን ዕድል ኣለካ። ነቶም ኣብ’ዛ ሃገር ሓደስቲ ዝኾኑ: ትርፊ-ጊዜ ሓደስቲ ኣዕሩኽ እተጥርየሉን ኣብ ሓጺር እዋን ትምህርቲ ቋንቋ እትመሃረሉን ሓደ ኣገባብ’ዩ። ብመገዲ ማሕበር ጌርካ ድማ ኣብ ዓበይቲማሕብረሰብኣዊ ጉዳያት ትሳተፍ።

ኣብ ሽወደን ናይ ማሕበራት ነጻነት ኣሎ። ንሱ ኣብቲ ደሞክራስያዊ ሕብረተሰብ ኣገዳሲ እዩ። ማሕበራዊ ነጻነት ማለት ኩሉ ሰብ ማሕበር ኪምስርት ናጻ እዩ ማለት እዩ። ሓባራዊ ዝንባለን ድሕረባይታን ዘለዎም ሰባት ማሕበር ኪምስርቱ ይኽእሉ።

ኣረጋውያን ኣንስቲ ዘማሮ
ስእሊ: Colourbox

ኣብ ሽወደን ብዙሓት እተፈላለያ ማሕበራት ኣለዋ። ንኣብነት ናይ ስፖርት፡ ሙዚቃ፡ ባህሊ ከምኡውን ሃይማኖታዊ ማሕበራት። ዝበዝ ግዜ ንጥፈታት ናይ ሓንቲ ማሕበር መኽሰብን ደሞዝን የብሉን።

ማሕበር ምትካል

ማሕበር ክትተክል ከለኻ ቦርድ ማሕበር ከተቕውም ኣለዎ። እቲ ቦርድ ኣብ‘ቲ ማሕበር ዘገልግል እማመ ናይ መምርሕታት የቕርብ። እቲ ዝጸድቕ ሕጊ ክኣ ሕገ-ህንጻ ማሕበር ይበሃል። ዝበዝሓ ማሕበራት ኣብ መዛግብ በዓል-መዚ ቀረጽ ዝተመዝገባ ኮይነን ማሕበራዊ-ቁጽሪ (organisationsnummer) ውን ይወሃበን። ብዜካ`ዚ ማሕበራት ሕሳብ-ባንኪ ወይ ናይ ፕሉስዪሮ ቁጽሪ ኣለወን።

ርክባት ምስ ዝተፈላለያ ማሕበራት

ኣባል ሓንቲ ማሕበር ክትከውን እንተ ደሊኻ: ማሕበር ክትተክል ወይ ንማሕበርካ ገንዘብ ክትሓትት እንተ ደሊኻ ምስ ኮምዩንካ ርክብ ክትገበር ትኽእል ኢኻ። ኣብቲ ኮሙን ንኣብነት ክፍሊ ምምሕዳር ትርፊ-ጊዜ (fritidsförvaltningen) ኪሕግዘካ ይኽእል።

ማሕበር ብኸመይ ተቁሙን ተመሓድሩን ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ዘድልየኩም ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ቬርክሳምቲ www.verksamt.se ኣቲኹም ከተንብቡ ትኽእሉ። ኣብዚ ገጽ`ዚ ካብ በዓል-መዚ ትካላት (Bolagsverket)፡ በዓል-መዚ ቀረጽን በዓል-መዚ ዕብየት (Tillväxtverket)ን ዝተዋጽአ እኩብ ሓበሬታ ኣለኩም።

 

ማሕበራት ወጻእተኛታት

ማሕበር ወጻእተኛታት (Invandrarförening) ነቶም ካብ ሓደ ከባቢ ናይ ዓለምና ዚመጹ፡ ኣብዛ ሓዳስ ሃገር ዝነብሩ ዘለዉ ሰባት፡ ነንድሕዶም ንኺራኸቡ ኣብ ምሕጋዝ ዚነጥፍ ማሕበር‘ዩ። ማሕበራት ወጻእተኛታት፡ ሓደስቲ ስደተኛታት ሕብረተ-ሰብ ሽወደን ንኽርድኡ ክሕግዝኦም ይኽእላ እየን።

ማሕበራት ባህሊ

ሓደ ማሕበር ባህሊ ኣብ ሓደ ፍሉይ ዓይነት ሳዕስዒት: ትያትርን ሙዚቃን ዚግደስ ኪኸውን ይኽእልዩ። ሓደ ዓይነት ዓሌታዊ ባህላውን ድሕረባይታ ዘለዎም ሰባት ዘተኣኻኽብ ማሕበር‘ውን ኪኸውን ይኽእል‘ዩ።

መኽሰብ-ኣልቦ ማሕበራት (Ideella organisationer) መኽሰብ-ኣልቦ ማሕበራት ንማሕበረሰብ ኬማዕብላን ኪቕይራን ይፍትና።

መኽሰብ-ኣልቦ ማሕበራት ስሕት ኢለን ወለንታውያን ውድባት ወይ ዘይመንግስታውያን ውድባት NGOs ተባሂለን’ውን ይፍለጣ’የን። ሓያለ ካብ’ዘን ውድባት ኣብ ሽወደን ኣብ ብዙሕ ቦታታት ይሰርሓ። ገለ ካብ’ኣተን ኣብ ወጻኢ ሃገር’ውን ይርከባ’የን።

ካብ‘ተን ኣብ ሽወደን ዚርከባ መኽሰብ-ኣልቦ ማሕበራት ሒደት ንምጥቃስ፣

ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኣብ መላእ ዓለም ዚርከብ ዓለም-ለኻዊ ውድብ እዩ፡ ገሊኡ ኸኣ ማሕበር ፍርቂ-ወርሒ ተባሂሉ ይፍለጥ። ማሕበር ቀይሕ መስቀል ነቶም ብምኽንያት ውግእ ወይ ግጭት ወይ ሓደጋ ዝተበታተኑ ቤተሰብካ ኣብ ምርካብ ይተሓባበር።

እተን ማሕበራት ኣብ እተፈላለየ ኮምዩናት በብናተን ኣገባብ ይሰርሓ። ኣብ ገለ-ገለ ኮሙናት ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኣብ ዕዮ ገዛ ትምህርቲ ይሕግዝ ወይ ከኣ ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ይተሓባበሮም። ናይ ሽወደን ቀዪሕ መስቀል ኣብ ብዙሕ ኮምዩናት ናብቶም ኣብ ውግእ ዝተጎድኡን እተገፍዑን ዝዓለመ ማእከል ኣለዎ።

ሕጻናት ኣድሕን (Rädda barnen) ሕጻናት ኣድሕን (ረዳ ባርነን) ኣብ ሽወደንን ኣብ ካልኦት ሃገራትን ንመሰል ሕጻናት ዚሰርሕ ዓለም-ለኻዊ ውድብ‘ዩ።

ኮ.ኤፍ.ኡ.ኤም (KFUM) ክፋል ዓለምለኻዊ ውድብ (YWCAYMCA) እዩ። ንሓደስቲ ዚመጹ መንእሰያት ዚኾኑ ንጥፈታት ድማ ኣለዎ። መንእሰያት ምስ ሓደ ዝመርሖም ኾይኖም ናብ ቺነማ: ትያትር ኪኸዱ ወይ ሓደ ዓይነት ስፖርት ኪፍትኑ ይራኸቡ።

IM, ማለት፡ ውልቃዊ ሓገዝ ወድሰብ ኣህጉራዊ ውድብ ኮይኑ ኣብ ሽወደን እውን ይሰርሕ እዩ። ንሱ ኣብቲ ኣብ ሕብረተሰብ ዚህሉ ናይ ምትሕውዋን ምስታፍን ተግባራት ይነጥፍ።

መራሕ ዙረት ምስ ተሳተፍቲ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ኣከባቢ
ስእሊ: Mikael Lindahl

ፖሊቲካውያን ማሕበራት

ብፖሊቲካ ትግደስ እንተ ኾይንካ ኣባል ሓንቲ ፖሊቲካዊት ሰልፊ ወይ ፖሊቲካዊት ውድብ ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ኣብ‘ተን ዚበዝሓ ፖሊቲካውያን ሰልፍታት ነባጽሕን ንመንእሰያትን ዚሰርሓ ጕጅለታት ኣለዋ።

ካልኦት ማሕበራት

ኣገደስቲ ኪኾና ዚኽእላ ብዙሓት ካልኦት ማሕበራት ኣለዋ። ንኣብነት ከም ማሕበራት ኣከባቢን እንስሳታትን፡ ማሕበራት ሓልዮት ኣከባቢ (miljöföreningar) ወይከኣ ማሕበራት ሃይማኖት ዝኣመሰላ ኣለዋ። ንጕዳያት ኣረጋውያን ኣብ ኣጀንዲአን ኣስፊረን ዚነጥፋ ማሕበራት ጥሮተኛታት (pensionärsföreningar) እውን ኣለዋ።

ህዝባውያን ምንቅስቓሳት (Folkrörelserna) - ጥንታዊ ልምዲ ሽወደን

ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዚበሃል፡ ብዕብይ ዝበለ ጕጅለ ሰባት ዝቘመ፡ ንሓደ ዕላማ: ንኣብነት ጸረ-መስተ ወይ ሓልዮት ከባቢ ኪሰርሕ ከሎ’ዩ። ህዝባውያን ምንቅስቓሳት ኣብ ሽወደን ካብ አዊሕ እዋን ኣትሒዞም ምስ ነጠፉ’ዮም። ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዚበዝሕ እዋን ኣብ መላእ ሃገር ዚርከብ ውድብ’ዩ። ህዝባውያን ምንቅስቓሳት ኣብ መበል 18 ክፍለ ዘመንን ኣብ መፈለምታ መበል 19 ክፍለ ዘመንን ኣዝዮም ኣገደስቲ ኔሮም። ሽዑ ብዙሓት ህዝባውያን ምንቅስቓሳት ንሰብኣውያን መሰላትን ንዝያዳ ደሞክራስያዊ ማሕበረሰብን ይቃለሱ ኔሮም።

ምንቅስቓስ ጸረ-መስተ (nykterhetsrörelsen): ምንቅስቓስ ናጻ ኣብያተ ክርስትያንን (frikyrkorörelsen) ምንቅስቓስ ሰራሕተኛታትን (arbetarrörelsen) እቶም ዝዓበዩ ህዝባውያን ምንቅስቓሳት‘ዮም ኔሮም። ምንቅስቓስ ጸረ-መስተ እቲ ፈለማ ዝተተኽለ‘ዩ ኔሩ። እዚ ምንቅስቓስ ሰብ ዚሰትዮ መስተ ኪንክይ ይጽዕር ኔሩ። ምንቅስቓስ ናጻ ኣብያተ ክርስትያን ክርስትያናዊ ምንቅስቓስ‘ዩ። ቅድም ኢሉ ኵሉሰብ ናይ ምምራጽ መሰል ኪህልዎ ዝተቓለሰ ምንቅስቓስ‘ዩ። ብዙሓት ህዝባውያን ምንቅስቓሳት ኩሉ ሰብ ኪመሃርን ትምህርቲ ኪቐስምን ጽዒረን። ኣብዚ እዋንዚ ብዙሓት ህዝባውያን ምንቅስቓሳት ኣብ ፖሊቲካውያን ሕቶታት ይነጥፋ። ኣብዚ ጊዜና ከም መንግታውያን ትካላት ዚሰርሓ ህዝባውያን ምንቅስቓሳት‘ውን ኣለዋ። ንኣብነት ውሕስነት ሸቕለኣልቦነት ኣ-ካሳ (a-kassan)። ብሓደ ሓቢርካ ንለውጢ ናይ ምስራሕ ልምዲ ኣብ ማሕበረሰብ ሽወደን ገና ህያው ኣሎ። ብዙሓት ማሕበራትውን በዚ ኣገባብ‘ዚ እየን ዚሰርሓ።

ህዝባዊ ትምህርቲ (Folkbildning)

ህዝባዊ ትምህርቲ ማለት ኣባጽሕ ሓፈሻዊ ትምህርቲ ዚቐስሙሉ መደብ እዩ። ኩሉ‘ቲ ኣብ ፈደረሽን ትምህርትን: ኣብ ህዝባውያን ኣብያተ ትምህርትን ዚወሃብ ትምህርቲ ህዝባዊ ትምህርቲ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ህዝባዊ ትምህርቲ ኣብ ሽወደን ልዕሊ 100 ዓመት ኣቢሉ ይገብር ኪዓቢ ጀሚሩ ክሳዕ ሕጂውን ሓያል ምንቅስቓስ እዩ። ዜጋታት ሽወደን ብህዝባዊ ትምህርቲ ተሓጊዞም: እቲ ኣብ ምህናጽ ደሞክራሲያዊ ማሕበረሰብ ንጡፋትን ተሳተፍትን ኪኾኑ ዘኽኣሎም ፍልጠት ይቐስሙ።

ፈደረሽን ትምህርቲ (Studieförbund)

ፈደረሽን ትምህርቲ ነባጽሕ ትምህርቲ ዘዳሉ ውድብ‘ዩ። ክበብ መጽናዕቲ (studiecirkel) ባህላዊ ፕሮግራም (kulturprogram) ካልእ ትምህርትን ነባጽሕ ዘዳልዋ ሓያለ ፈደረሽናት ትምህርቲ ኣለዋ። ክበብ መጽናዕቲ ማለት ከም ስነ-ጥበብ: ሙዚቃ: ቋንቋን ባህልን ብሓደ ኮይኖም ዘጽንዑ ጕጅለ ሰባት ማለት‘ዩ። ኣበኤፍ (ABF): መድቦርያርስኩላን (Medborgarskolan): ፎልክኡኒቨርሺተት (Folkuniversitetet): ስቱዲየፎርቡንደት ቩክሰንስኩላን (Studieförbundet Vuxenskolan) ፈደረሽናት ትምህርቲ እየን። እዘን ፈደረሽናት ትምህርቲ: ኣብ ነፍስወከፍ ዓመት ኣስታት 300 000 ዝኾኑ ክበባት መጽናዕቲ የዳልዋ። ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ተሳተፍቲ ድማ ኣለወን።

ሓበሬታ ስደተኛታትን (Flyktingguide) ካልእ ተመሳሳሊ ኣገልግሎትን

ብዙሓት ምምሕዳር ከተማታትን ወለንታውያን ውድባትን ሓደስቲ ዚመጹ ስደተኛታትን ምስ ሽወደናውያን ናይ ርኽክባት-መሶኖ ከጥርዩ ኣብ ምሕጋዝ ይነጥፋ። ዕላማ ናይ`ዚ ኸኣ: ሽወደናውያንን ወጻእተኛታትን ኣብ ትርፊ-ጊዚኦም ተራኺቦም ኪላለዩን ሕድሕድ ተሞኵሮ ኪለዋወጡን ዝዓለመ’ዩ። እዚ መደብ`ዚ ንኣብነት ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ብምስራዕ ንኣብነት ቦውሊን፡ ኣብ ስፖርታዊ ተረኽቦታት፡ ቤተ-መዘክር ካልእ ኣገደስቲ ቦታታት ብምብጻሕን ክፍጸም ይኽእል። ኣብ እትነብሩሉ ከባቢ እንታይ ዓይነት ንጥፈታት ወይ መደባት ክህሉ ከም ዝኽእል ንምምሕዳር ከተማኹም ተወከሱ። 

ትርፊ-ጊዜ ንቈልዑን መንእሰያትን

መዘናግዒ ማእከላት (Fritidsgårdar)

ኣብ ምምሕዳር-ከተማታት ነቶም ካብ 12 ክሳብ 16 ዓመት ዝዕድመኦም መንእሰያት ዘገልግሉ መዘናግዒ ማእከላት ኣለዋ። ንዕበይ ዝበሉ መንእሰያት ተባሂሉ ዝተዳለወ መዘናግዒ ማእከላት ውን ክህሉ ይኽእሉ‘ዮም። ኣብዚ መዘናግዒ-ማእከላት፡ እቶም መንእሰያት፡ ፊልም ኪርእዩን ምስ ኣዕሩኽቶም/መሓዙቶም ኪራኸቡን ይኽእሉ። ኣብ ገለ-ገለ እዋናት እዘን ማእከላት፡ ነቶም መንእሰያት ትምህርቲ ሳዕስዒት፡ ተዋስኦን ፎቶግራፍን የዳልዋ። ኣብ እትነብሩሉ ከባቢ እንታይ ዓይነት ንጥፈታት ወይ መደባት ክህሉ ከም ዝኽእል ንምምሕዳር ከተማኹም ክትውከሱ ወይ ውን ኣብ ናይቲ ምምሕዳር ከተማ መርበብ-ሓበሬታ ኣቲኹም ኣንብቡ።


መንእሰያት ኣብ ማእከል መዕረፊ
ስእሊ: Colourbox

ንመንእሰያት ዚግበሩ ጻዕርታት

ብዘይካ መዘናግዒ-ማእከላት: ብዙሓት ምምሕዳር-ከተማታት ንመንእሰያት ንምሕጋዝ ፍሉይ ተበግሶታት ይወስዳ እየን። ንኣብነት ማእከል-መንእሰያት ወይ ውን ካልእ መእሰያት ዝዓስሉሉ መኣዲታት እንዳረኣኻ ዝተፈላለየ ፕሮጀክቲታ ወይ ውን ጉጅሌታት ምድላው ከጠቓልል ይኽእል። ኣብ እትነብሩሉ ከባቢ እንታይ ዓይነት ንጥፈታት ወይ መደባት ክህሉ ከም ዝኽእል ንምምሕዳር ከተማኹም ክትውከሱ ወይ ውን ኣብ ናይቲ ምምሕዳር ከተማ መርበብ-ሓበሬታ ኣቲኹም ኣንብቡ።

ማሕበራት ስፖርት

ማሕበራት ስፖርት (Idrottsföreningar) ንብዙሓት ኣብ ሽወደን ዘለዉ ቈልዑን መንእሰያትን ኣገደስቲ ማእከላት እየን። ኣብዘን ማእከላት ኣብ ዝተፈላለየ ስፖርታዊ ንጥፈታት ክትሳተፉ ትኽእሉ። ንኣብነት ከም ኵዕሶ-እግሪ፡ ምግላብ-ፈረስ ከኡ ውን ምሕምባስ የጠቓልል። መጽናዕቲ ከም ዚሕብሮ: ስፖርታዊ ንጥፈት ዘዘውትሩ መንእሰያት ካብቶም ዘየዘውትሩ ዝበለጸ ኩነተ-ጥዕና ኣለዎም።


ነኣሽቱ ተጻወትቲ ኵዕሶ ምስ መራሒኦም
ስእሊ: Colourbox

 

< ናብቲ ዝሓለፈ ገጽ

ናብቲ ዚቕጽል ምዕራፍ >

ናብቲ መውጽእ ኣርእስቲ ተመለስ

ኣብቲ informationsverige.se ኩኪስ ኢና እንጥቀም፡ ንሱ ድማ ንኣኻ ዝበለጸ ናይ ምጥቃም ተመክሮ ይህበካ። ኣብቲ ኢንተርነት ቀጺልካ ብምንስፋፍ ወይ ሰርፍ ብምግባር ንኩኪስ ትቕበሎ።

ብዛዕባ ኩኪስ ዝያዳ ኣንብብ