ናብ ሽወደን ተሰዲድካ ምምጻእ

ኣብዚ እዋን፡ ሃገረ ሽወደን ኣስታት 10 ሚልዮን ተቐማጦ ኣለዉዋ። ኣስታት 3.5 ሚልዮን ካብኣቶም ኣብን ከባብን ናይተን 3 ዓበይቲ ከተማታት ማለት፡ ስቶክሆልም፡ ዮተቦሪን ማልመን ይቕመጡ። 16% ወይ ከኣ ብቁጽሪ ኣስታት 1.6 ሚልዮን ዝኾኑ ካብ ህዝቢ ሽወደን ኣብ ካልእ ሃገር ዝተወልዱ እዮም።

ኣብ 19 ክፍለ-ዘመን፡ ብዙሓት ሰባት ናብ ሽወደን ተሰዲዶም። ብዜካ ገለ-ገለ እዋናት ገዲፍካ፡ ሃገረ ሽወደን ካብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ጀሚራ ዳርጋ ካብ ዋሕዚ ስደተኛታት ኣየዕረፈትን ክበሃል ይከኣል። እዚ መለት ከኣ፡ ካብቶም ንሽወደን ገዲፎም ናብ ካልእ ሃገር ዝተሰዱ እቶም ናብ ሽወደን ዝኣተዉ ይበዝሑ።

ኣብ 50ታትን 60ታትን ሽወደን ናይ ሰብ ሓይሊ ደልያ። ብዙሓት ካብ ቀረባ ሃገራት ናብ ሽወደን ውሒዞም። ገሊኦም ካብ ሃገር ጣልያን ግሪኽ ዩጎዝላቭያን ቱርክን መጺኦም።

ኣብ 80ታት ካብ ደቡብ ኣመሪካን ኢራንን ኢራቅን ለባኖንን ሲርያን ቱርክን ኤርትራን መጺኦም ዑቕባ ሓቲቶም። ብድሕርዚ ካብ ሶማልን ምስራቕ ኤውሮጳን መጺኦም።

ኣብ 1999 ኤውሮጳዊ ቤትምኽሪ፡ ኩለን ኣባላት ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝኾና ሃገራት፡ ሓባራዊ ናይ ዑቕባን ስደትን ፖሊሲ ንኺህልወን ወሲኑ። እዚ ድማ ናይ ሓባራዊ ምትሕብባራዊ ስምምዕ ሸንገን ተባሂሉ ይፍለጥ። ኣብ 2001፡ ሽወደን ኣባል ናይዚ ውዕል ኮነት። ትሕዝቶ ናይዚ ስምምዕ ከኣ፡ ዝኾነ ኣብ ሓንቲ ካብተን ነቲ ነዚ ስምምዕ ዝኸተማ ሃገራት ዝነብር ሰብ ካብ ዶ ናብ ዶብ ክሰጋገር እንከሎ ቪሳ ከይተሓተተ ብነጻ ንኽንቀሳቐስ ዘፍቕድ እዩ። ከም ውጽኢት ስምምዕ ሸነገን ድሕሪ 2000 ዓመ ቁጽሪ ሓተቲ ዑቕባ ክብ ክብል ተራእየ።

ኣብ ሃገር ሽወደን እቲ ናይ ስደተኛታት ጉዳይ በቲ ናይ ወጻእተኛ ሕጊ እዩ ተመርኲሱ ዚሰርሕ። እዚ ድማ ናይ ዑቕባ፡ ናይ መንበሪ ፍቓድን ናይ ቤተሰብ ምርኽኻብን የጠቓልል።


ስእሊ: Colourbox

ኣብ ዓመተ 2016 ኣስታት 163000 ሰባት ናብ ሽወደን ተሰዲዶም። ካብዚኣቶም 56% ደቂ-ተባዕትዮ ክኾኑ እንከለዉ 44% ከኣ ደቂ-ኣንስትዮ ነበራ። ኣስታት 15000 ሽወደናውያን ኣብ ካልእ ሃገር ድሕሪ ምጽናሕ ከኣ ናብ ሽወደን ተመሊሶም። ዝብዝሑ ስደተኛታት ካብ ሃገር ሱርያ ነበሩ። ነዚ ብዝምልከት ተወሳኺ ዝርዝር ከተንብቡ ምስ እትደልዩ ኣብዚ ዝስዕብ መርበብ-ሓበሬታ ኣቲኹም ኣንብቡ www.scb.se

ኣብ ዓመተ 2016 ቁጽሪ ናይቶም ኣብ ካልእ ሃገር ዝተወልዱ ተቐማጦ ሃገረ ሽወደን 1.7 ሚልዮን በጺሑ ኔሩ። ኣብዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ  ብማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ቆጸራ-ህዝቢ (SCB) ዝተዳለወ ንዋሕዚ ስደት ዝምልከት ሰንጠረጅ፡ ዋሕዚ ስደት ብደረጃ መበቆል ሃገር ሰፊሩ ኣሎ። 

ምንጪ: SCB

ዑቕባ ምሕታት

ናይ ሕቡራት ሃገራት ናይ ስደተኛታት ውዕል እተን ኣባላት ሃገራት ከመይ ገይረን ንስደተኛታት ከም ዝሕዛ ዚሕብር ኣህጉራዊ ሕጊ እዩ። ብመሰረትቲ ውዕል፡ ስደተኛ ማለት ብዓሌት፡ ብዜግነት፡ ወሲባዊ ዝንባሌ ሃይማኖት ወይ ፖለቲካዊ ርእይቶ ጾታ ወይ ኣብ ካብ ሓደ ሕብረተሰብ ብምዃኑ ግፍዒ ዝወርዶ ማለት እዩ። ሓደ ዑቕባ ዝድሊ ሰብ ኣብቲ ዝደልዮ ዝኾነ ሃገር ከይዱ ዑቕባ ኪረክብ ይግባእ።

እቲ ብመሰረት ውዕል ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት-ሃገራት መሰል መንበሪ-ፍቓድ ዘይግብኦ ሰብ ውን መሰል ምዕቋብ ክረክብ ይኽእል እዩ። ብመሰረት ሕገ-ወጻእተኛታት ናይ ሃገረ ሽወደን ሓደ ሰብ ከም ደላዪ ዑቕባ፡ ፍልይ ዝበለ ፍቓድ ክወሃቦ ይኽእል እዩ (ብመሰረት ሓባራዊ ሕጊ ኣውሮጳዊ ሕብረት)።

ሃገራት ንሓደ ሰብ ብኸመይ መገዲ ከም ስደተኛ ከም ዚቝጽርኦ ዚሕብር ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት ሓባራዊ መምርሒ ኣሎ። ኣብቲ ዚካየድ ግምገማ ናይቲ ሰብ ድሕረባይታን ኩነታት ኣነባብራን፡ እንታይዩ ከም ግፍዒ ዚቝጸር ዚብል ሕቶን እቲ ናይቲ ሓታቲ ሰብ ሃገር ኩነታቱ እንታይ ይመስል ወዘተ ይግምገም እዩ።

ኣብ ሃገር ሽወደን ዑቕባ ክትሓት እንተ ደሊኻ ነቲ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ተወከሶ። ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ወይ ድማ ሚግራሹንቨርከት ናይቶም ንሽወደን ኪበጽሑ ወይ ኪቕመጡ ወይ ዑቕባ ኪሓቱ ወይ ሽወደናዊ ዜግነት ደልዮም ዚመጹ መጠየቕታታቶም ዚግምግም መንግስታዊ ትካል እዩ።

ብመሰረት ሕጊ ዱብሊን እቲ ናይ ዑቕባ ሕቶኻ ኣብታ መጀመርያ ዝረገጽካያ ኤውሮጳዊት ሃገር ኪካየድ ይግባእ። ቤትጽሕፈት ስደተኛታት መታን ሃገር ሽወደን መጀመርታ እግሮም ምዃና ከረጋግጽ ነቶም ካብ 14 ዓመት ንላዕሊ ዝዕድመኦም ሓተትቲ ዑቕባ ናይ ኢድ ኣሸራ ይወስደሎም እዩ።

ምቕይያራት ሕገ-ዑቕባ

ፓርላማ ሽወደን፡ ሓተቲ-ዑቕባን ስድራ-ቤቶምን ኣብ ሽወደን መንበሪ-ፍቓድ ክረኽቡሉ ዝኽእሉሉ ዕድላት ዝድርት፡ ግዝያዊ ሕግታት ኣጽዲቑ ይርከብ። እዚ ሓድሽ ሕጊ`ዚ፡ ዕለት 20 ሓምለ 2016 ኣብ ግብሪ ዝወዓለ ኮይኑ ክሳብ 3 ዓመት ከኣ ክጸንሕ እዩ። እዚ ሕጊ`ዚ ነቶም ቅድሚ 20 ሓምለ 2016 ኣብ ሽወደን ዑቕባ ዝሓተቱ ሰባት ከይተረፍ ውን ክጸልዎም ይኽእል እዩ። ነዚ ምቕይያራት ናይ ሕጊ ብዝምልከት ኣብ መርበብ-ሓበሬታ በዓል-መዚ ኢሚግረሽን ማለት www.migrationsverket.se ብምእታዉ ብዝርዝር ከተንብቡ ትኽእሉ።

ግዝያዊ መንበሪ-ፍቓድ

ብመሰረት ናይዚ ሓድሽ ሕጊ`ዚ፡ እቶም ናይ ብሓቂ ዑቕባ ዘድልዮም ሰባት ግዝያዊ መንበሪ-ፍቓድ ከም ዝወሃቦም ይግበር። ጉዳዩ ተራእዩ ከም ስደተኛ ዝቊጸር ሰብ፡ ንሰለስተ ዓመት ዘገልግል መንበሪ-ፍቓድ ይወሃቦ። ስደተኛ ዘይኮነ ግን ዑቕባ የድልዮ እዩ ዝተባህለ ሰብ ከኣ፡ ናይ 13 ኣዋርሕ መንበሪ-ፍቓድ ይወሃቦ።

ግዝያዊ መንበሪ-ፍቓድ ምስ ወደቐ እቲ ዝምልከቶ ግለ-ሰብ ዑቕባ ዘውሃቦ ጸገማት ከምቲ ዘለዎ ምስ ዝህሉ መንበሪ-ፍቓዱ ይሕደሰሉ። ነብሱ ዝኽእለሉ መንገዲ ምስ ዘጣጥሕ ከኣ ቀዋሚ መንበሪ-ፍቓድ ይወሃቦ።

ብዘይወለዶም ዝተሰዱ ትሕቲ-ዕድመን፡ ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድሚኦም ቆልዑ ዘለዎም እሞ ኸኣ ዑቕባ ዘድልዮም ስድራቤታት፡ ቅድሚ 24 ሕዳር 2015 ዑቕባ ዝሓተቱ ምስ ዝኾኑ፡ ቀዋሚ ምንበሪ-ፍቓድ ይወሃቦም።

ንኣባላት ቤተሰብ ዚውሃብ ናይ መንበሪ ፍቓድ

ምስ ቀረባ ኣባል ስድራቤትኩም ተጸንቢርኩም ብሓባር ክትነብሩ ምስ እትደልዩ፡ እቲ ዝጥርንፈኩም ኣባል-ስድራ መንበሪ-ፍቓድ ክህልዎ ኣለዎ። ሰብኣኪ፡ ሰበይቲኻ፡ ብሓንሳብ መናብርቲ ወይ ውን ምዝጉብ መጻምዲ ወይ ውን ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድሚኦም ደቕኻ ኣብ ሽወደን መንበሪ-ፍቓድ ክወሃቦም እዚ ዝስዕብ ኩነታት ክማላእ ኣለዎ፡ 

  • ሽወደናዊ ዜጋ፡ ወይ ውን ናይ ስደተኛ ቀዋሚ ወይ ግዝያዊ መንበሪ-ፍቓድ ምህላው። 
  • ንነብስኻን ነቶም ዑቕባ ዝሓተተ ወይ ውን ዝሓተቱ ኣባላት ስድራቤትካ ከተናቢ እትኽእል ምዃን።
  • እኹል ስፍሓትን ቅጥዒ ዝሓለወን መንበሪ-ገዛ ምህላው።
  • ንስኻን ካልኣይትኻን ወይ ንስኺን ካልኣይትክን ዕድሜኹም ብውሑዱ 18 ዓመት ክኸውን ኣለዎ።

ኩሎም ምስ ስድራቤቶም ክጽንበሩ ዘመልክቱ ኣይኮኑን ነብሶም ክኽእሉ ዝሕተቱ። ንኣብነት ትሕቲ 18 ዓመት ህጻናት እዚ ናይ ርእስኻ ምኽኣል ቅድመ-ኩነት ኣይምልከቶምን እዩ።

ዜግነት ሽወደን ወይ ውን ቀዋሚ መንበሪ-ፍቓድ ምስ ዝህልወኩም፡ ነቲ ክትምርዓውዎ ወይ ውን ብሓንሳብ ሓቢርኩም ክትነብሩ ዝወጠንኩም ሰብ ውን ናብ ሽወደን ንኽመጽእ መንበሪ-ፍቓድ ክወሃቦ ይኽእል እዩ።


ስእሊ: Colourbox

ብመሰረት ናይዚ ሓድሽ ሕጊ`ዚ፡  እቶም ከም ስደተኛታት ናይ 3 ዓመት መንበሪ-ፍቓድ ዝተዋህቦም ሰባት ውን ኣባላት ስድራ-ቤቶም ናብ ሽወደን ንኽመጽኡ መንበሪ-ፍቓድ ክወሃቦም ይኽእል እዩ። ኣባላት ስድራ-ቤት ክንብል እንከለና፡ ሰብኣይኪ/ ሰበይትኻ/ ምዝጉብ መጻምዲ/ብሓባር መናብርቲ ከምኡ ውን 18 ዓመት ዘይመልኡ ደቒኺ ወይ ደቅኻ ማለትና እዩ። ኣባላት ስድራ-ቤት ናይቶም ቅድሚ 24 ሕዳር 2015 ዑቕባ ዝሓተቱ ናይ 13 ወርሒ መንበሪ-ፍቓድ ዝተዋህቦም ሰባት ውን ናብ ሽወደን ንኽመጽኡ መንበሪ-ፍቓድ ክወሃቦም ይኽእል እዩ።

እቶም ድሕሪ 24 ሕዳር 2015 ዑቕባ ዝሓተቱ ናይ 13 ወርሒ መንበሪ-ፍቓድ ዝተዋህቦም ሰባት ኣባላት ስድራ-ቤቶም ናብ ሽወደን ንምምጻእ መንበሪ-ፍቓድ ክረኽቡሉ ዝኽእሉሉ ዕድል ኣዝዩ ጸቢብ እዩ።

ኣባላት ስድራ-ቤት ናይቶም ድሕሪ 24 ሕዳር 2015 ዑቕባ ዝሓተቱን ናይ 13 ወርሒ መንበሪ-ፍቓድ ዝወሰዱን ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ኣብ ትሕቲ ውሱን ኩነታት ናብ ሽወደን ንኽመኡ መንበሪ-ፍቓድ ክረኽቡ ይኽእሉ እዮም።

ሽወደናዊ ዜግነት

ዜግነት ሽወደን ምእንቲ ክወሃበኩም ናብ በዓል-መዚ ኢምግረሽን ከተመልክቱ ኣለኩም። ሽወደናዊ ዜግነት ንኽወሃበኩም 18 ዓመት ዝመላእኩም፡ ቀዋሚ መንበሪ-ፍቓድ ዘለኩምን ኣብ ሽወደን ከኣ ከባቢ 5 ዓመት ዝተቐመጥኩምን ክትኮኑ ኣለኩም። ትሕቲ 18 ዝዕድመኦም ህጻናት ምስ ኣቦኦም ወይ ኣደኦም ብሓባር ዜግነት ሽወደን ይወሃቦም። ዜግነት ድሕሪ ምምልካትኩም መዓስ መልሲ ይወሃብኩም ከከም ኩነታቱ ክፈላለ ይኽእል። መልሲ ድሕሪ ክንደይ ይወሃብኩም ንዝብል ጽጹይ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ በዓል-መዚ ኢሚግረሽን www.migrationsverket.se ኣቲኹም ኣንብብ።

ናይ ኤውሮጳዊ ሕበረት ዜግነት

ናይ ስዊዘርላንድ ወይ ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት/ኢኢኤስ-ሃገር ዜጋ ምስ እትኸውን ኣብ ውሽጢ ኤውሮጳዊ ሕብረት ናጻ ክትገይሽ ትኽእል። ኣብዚ ግዜዚ ካብተን 28 ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት ኣባላት እተን 26 ኣብ ሸንገን እቱዋት እየን። ከምዚ ኪብሃል ከሎ፡ እቲ ናይ ኤውሮጳዊ ሕበረት ዜጋ ኣብዘን ሃገራት እዚኣተን ብናጻ ይዛወር ማለት እዩ። ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ሃገራት ወጻኢ ዝኾና ሃገራት ዜጋ ምስ እትኸውን፡ ማለት ሳልሳይ ሃገር ዜጋ፡ ኣብተን ሸንገን ሃገራት ክትዘውር ትኽእል ኢኻ። ግን እንተ በዝሐ ንሰለስተ ኣዋርሕ ጥራይ ኢኻ እትገይሽ።

ናይ ስራሕ ፍቓድ

ናይ ስራሕ ፍቓድ ብቤትጽሕፈት ስደተኛታት ዚውሃብ ንሓደ ወጻእተኛ ኣብ ሃገር ሽወደን ንኺሰርሕ መሰል ዚህብ ውሳነ እዩ። እቲ ቀንዲ ሕጊ ናብ ሃገር ሽወደን ገና ከይኣቶኻ ከሎኻ ናይ ስራሕ መጠየቕታኻ ኪጸድቕ ኣለዎ ዚብል እዩ። ናይ ኖርወይን ኤውሮጳዊ ሕብረትን/ኢኢኤስ-ዜጋን፡ ናይ ስዊዘርላንድ ዜጋን ኣባላት ቤትሰቦምን ኪሓቱ ኣየድልን። ኣብ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት ንሓሙሽተ ዓመታት እተቐመጡ ናይ ስራሕ ፍቓድ ኪሓቱ ኣየድልን።

ናይ ገዛእ ርእሱ ዋኒን ዘለዎ ሰብ ናይ ስራሕ ፍቓድ ኣየድልዮን ግን ናይ መንበሪ ኪህሉዎል የድሊ።

 

ናብቲ ዚቕጽል ገጽ >

ናብቲ መውጽእ ኣርእስቲ ተመለስ

ኣብቲ informationsverige.se ኩኪስ ኢና እንጥቀም፡ ንሱ ድማ ንኣኻ ዝበለጸ ናይ ምጥቃም ተመክሮ ይህበካ። ኣብቲ ኢንተርነት ቀጺልካ ብምንስፋፍ ወይ ሰርፍ ብምግባር ንኩኪስ ትቕበሎ።

ብዛዕባ ኩኪስ ዝያዳ ኣንብብ