ኣገደስቲ ቃላት

​​እዚ ናይ ኣምራት መዝገበ-ቃላት እዩ። እዞም ቃላት እዚኣቶም ዝተዳለዉ፤ ምስ ሓደ ካብቶም ሓደስቲ መጻእተኛታት ዝቖመ ኣማኻሪ-ጉጅለ ብምትሕብባር እዩ። እዚ መዝገበ-ቃላት ዚ ገና ኣብ ምልኣት በጺሑ ኣሎ ማለትና ኣይኮነን፤ እንታይ ድኣ ብቐጻሊ ከከም ኣድላይነቱ ክውሰኾ እዩ። እቲ መግለጺ ናይዞም ቃላት፤ ነንበይኖም ሰባትን ካብ ነንበይኖም ማሕበራት ዝሓለፍዎ እዩ። ይኹን እምበር ገለ ካብዚ ብግቡእ ዘይተገልጸ ክህሉ ይኽእል እዩ። ጌጋ ኣብ ዝረኸብካሉ እዋን ወይ ሓደ ክውሰኽ ኣለዎ እትብሎ ኣምር ምስ ዚርከብ፤  ርክብ ምሳና ክትገብር ባህ ይብለና።

Adressändring (ምቕያር ኣድራሻ)

​​ካብ ሓደ ቦታ ናብ ካልእ ቦታ ምስ ትግዕዝ፤ ኣድራሻ ምቕያርካ ክትሕብር የድሊ። ናይ ምቕያር ኣድራሻ ምልክታኻ፤ ብዝቐለለ ኣብ ሽወደናዊ ምቕያር-ኣድራሻ ክትገብሮ ትኽእል። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ህዛብዊ መዝገብ ውን ብዝያዳ ክተንብብ ትኽእል ወይ ከኣ ኣብዚ ዝርከብ መዝገበ ቃላት ኣብ ትሕቲ ዳግም ምስዳድ ደብዳቤ፣ ምልክታ ምቕያር ኣድራሻን ምዝገባ ህዝብን ዝብል።

A-kassa (ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ)

​እዚ ብሓጺር ኣጸሓሕፋ A-kassa ዝበሃል፤ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ ወይ ውሕስነታዊ-ድርጅት እዩ። ናይዚ A-kassa ኣባል ኴንካ፤ ስራሕ-ኣልቦ ምስ ትኸውን፤ ውሕስነት ይህልወካ። (Arbetslöshetskassornas samorganisation)። ካብዚ ናይ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ፤ ገንዘብ ንኽትረክብ መሰል ክህልወካ፤ ብዘይ ምቍራጽ ን12 ኣዋርሕ ኣባል ናይ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ ክትከውን የድሊ። ስለዚ እምበኣር፤ ስራሕ ድሕሪ ምጅማርካ፤ ኣብ ዝቐልጠፈ ግዜ ኣባል ናይዚ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ ክትከውን ዘድሊ፤ በዚ ምኽንያት እዚ እዩ። ንዝተፈላለዩ ኢንዱስትሪታት፤ ዝተፈላለዩ ናይ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ ኣብያተስልጣን ወይ ድርጅታት እዮም ዘለዉ። ኣባል ናይ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ ከይኮንካ፤ ስራሕ-ኣልቦ ምስ ትኸውን፤ እቲ ሽዑ ንዓኻ ዝምልከተካ እቲ ኣልፋ-ካሳ (Alfa-kassan) እቲ መሰረታዊ ውሕስነት እዩ።

Akuten (ህጹጽ)

​እዚ ህጹጽ (Akuten) ዚብል ቃል፤ ብሓጺር ናይ ህጹጽ መቐበል ሕሙማት መግለጺ እዩ። ህጹጽ መቐበል ሕሙማት ሓደ ሆስፒታል ኮይኑ፤ ኣጻዳፊ ሕማም ወይ ከቢድ መጕዳእቲ ምስ ዘጋጥመካ፤ እቲ ማእከል-ጥዕና ውን ዕጽው ምስ ዚኸውን እትኸዶ እዩ። ከም ልሙድ ንሓደ ንህይወት ዘየስግእ ግን ቅልጡፍ ሕክምና ዘድልዮ ሕማም ወይ ናይ ሓደጋ መጕዳእቲ (ኣብቲ ቀዳማይ ደረጃ ክንክን-ሕማም) ናብ ተረኛ መቐበል-ሕሙማት ክትከይድ እዩ። ክንክን-ሕማም ብሰለስተ ደረጃ ዝግለጽ እዩ። ኣብ ግዜ ቀትሪ ንቕልል ዝበለ ሕማም ወይ ቀሊል መጕዳእቲ፤ ንሕክምና ናብቲ ናትካ ማእከል-ጥዕና ትኸይድ። ኣብ ግዜ ምሸትን ብዓላትን ድማ፤ ናብቲ ናይ ሰፈርካ ህጹጽ መቐበል ሕሙማት ወይ ናብ ተረኛ ማእከል-ጥዕና ትኸይድ። ኣብ ኣዝዩ ኣጻዳፊ ኵነታት ግን፤ ናብ ሆስፒታል ህጹጽ መቐበል ሕሙማት ትኸይድ። እቲ ዝበለጸ ኣቐዲምካ ምስ ትድውል፤ ናበይ ከም ትኸይድ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ከምኡ ምስ ትገብር፤ ኣብቲ መጸበዪ ቦታ፤ ብዙሓት ሓገዝ ዘድልዮም ምስ ዚህልዉ፤  ምስ ካልኦት ሕሙማት ንነዊሕ ሰዓታት ምጽባይ ክተርፈልካ ይኽእል እዩ። እዚ ኣብተን ነንበይነን ኮሙናትን፤ ወረዳዊ ባይቶታትን፤ ኣገባባቱ ክፈላለ ይኽእል እዩ። ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ሕማማት ወይ መጕዳእቲ ወይ ናበይ ክትከይድ ከም ዘሎካ ንምፍላጥ፤ ናብ ምኽሪ ክንክን-ሕማም፤ ብቑጽሪ ቴሌፎን 1177 ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ኣብዚ ዚስዕብ ኣቲኻ ውን www.1177.se/, https://www.sosalarm.se/viktiga-telefonnummer/112/ ብዝያዳ ክተንብብ ትኽእል ኢኻ።

Anställningsbevis (ናይ ስራሕ ምቝጻር መረጋገጺ ሰነድ)

​ናይ ስራሕ ምቝጻር መረጋገጺ ሰነድ ዚበሃል፤ ዝርዝር ናይቲ ስምምዕ ዘሎዎ፤ እቲ ኣብ መንጎ ወሃብ-ስራሕን ሰራሕተኛን ዚግበር፤ ጽሑፋዊ ውዕል እዩ። ስራሕ ድሕሪ ምጅማርካ፤ ወሃብ-ስራሕካ እንተ ደንጎየ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ፤ ነቲ ኣገደሲ ናይ ስራሕ ኣቆጻጽራኻ ኵነት ዚገልጽ፤ ናይ ሓበሬታ ጽሑፍ ክህበካ የድሊ። እቲ ናይ ስራሕ መቝጸርቲ፤ ካብ 3 ሰሙን ዝሓጽር ምስ ዚኸውን፤ እቲ ወሃብ ስራሕ ከምዚ ዓይነት ሓበሬታ ክህበካ ግዴታ የብሉን። እቲ ዝወሃበካ ሓበሬታ ብውሑዱ እዚ ዚስዕብ ትሕዝቶ ክህልዎ የድሊ።

•    ስምን ኣድራሻን ወሃብ-ስራሕ
•    ስምን ኣድራሻን ሰራሕተኛ (ናትካ)
•    ስራሕ ዝጅመረሉ ዕለት (መዓስ ስራሕ ከም ትጅምር) እንታይ ከም ትሰርሕን ቦታ-ስራሕን
•    ሓጺር መግለጺ ትሕዝቶ ስራሕን፤ ስም ናይቲ ሞያን ወይ ናይ ስራሕ መዓርግን
•    ዓይነት ኣቆጻጽራ፤ ንኣብነት ዘላቒ-ስራሕ ወይ ንውሱን ግዜ ስራሕ ወይ መፈተንታ-ስራሕ ምዃኑ ዝገልጽ።

  1. ኣቆጻጽራኻ ዘላቒ-ስራሕ እንተኾይኑ፤ ኣደማድማ ናይ ስራሕ ኣቆጻጽራኻ ግዜ ክንደይ ምዃኑ።
  2. ናይ ውሱን ግዜ ስራሕ እንተ ኾይኑ፤ መዓስ ዕለት ከም ትውድእ፤ ወይ ኵነት ኣደማድማ ስራሕ፤ ከመይ ከም ዚመስል፤ እንታይ ዓይነት ግዚያዊ ኣቆጻጽራ- ስራሕ ምዃኑ
  3. መፈተንታ-ስራሕ ምስ ዚኸውን፤ ንውሓት ናይቲ ናይ መፈተንታ ግዜ።

•    መጀመሪ-ደሞዝ - እቲ ክትጅምር ከሎኻ ዚሕሰበልካ ደሞዝ። ካልእ ረብሓታትን፤ ኣብ ክንደይ ግዜ ደሞዝ ከም ዚኽፈለካ።
•    እትኽፈለሉ ናይ ዕረፍቲ ግዜ፤ እቲ ልሙድ ናይ ስራሕ ዕለታትን ወይ ናይ ስራሕ ሰሙናትን።
•    ሓባራዊ-ውዕል - ሓባራዊ ውዕል ምስ ዚህሉ እዩ።
ናይ ስራሕ ምቝጻር መረጋገጺ ሰነድ፤ ብወሃብ-ስራሕን ሰራሕተኛን ዝተፈረመ ክኸውን ይግባእ።

Arbetsförmedlingen (ቤትስልጣን መራኸብቲ-ስራሕ)

​ቤትስልጣን መራኸብቲ-ስራሕ እቲ ናይ ሽወደን ዝዓበየ ናይ ስራሕ መራኸቢ ትካል እዩ። ቤትስልጣን መራኸብቲ-ስራሕ፤ ሓላፍነት ናይ እግሪ ምትካል፤ ናይቶም ሓደስቲ ዝመጹ ስደተኛታት ዘሎዎ ቤትስልጣን ድማ እዩ። እዚ ቤትስልጣን እዚ፤ እዞም ሰባት እዚኣቶም፤ ኣብ ዝቐልጠፈ ግዜ ቋንቋ ሽወደን ክመሃሩን፤ ስራሕ ረኺቦም ነብሶም ከም ዘመሓድሩን ንምግባር፤ ዚሰርሕ ቤትስልጣን እዩ። እቲ ዚሕግዘካ መትከል-እግሪ ሰብ፤ ነቲ ኣብ ሃገር ሽወደን ከም ጋሻ መጠን ክህልወካ ዚኽእል ሕጽረት ናይ ማሕበራዊ-መርበብ፤ ኪትክእ ይኽእል እዩ። ኣብዚ www.arbetsformedlingen.se ብዝያዳ ኣንብብ።

Arbetsrätten/regler (ሕጊታት-ስራሕ)

ሕጊ ዕዮ፡ ኣብ ናይ ስራሕ ህይወት ንዝህልወና መሰላትን ግዴታትን ዚገዝእ ስርዓተ ሕግታትን መምርሒታትን እዩ። እዚ ድማ ንኣብነት ኣዋጅ ሓበራዊ ውሳኔ ኣብ ቦታ ስራሕ (MBL)፣ ኣዋጅ ሓለዋ ሽቕለት (LAS) ወይ ኣዋጃት ኣድልዎ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም።
ብዝያዳ ኣብዚ ኣንብቡ፥ መርበብ ሓበሬታ TCO፡
https://www.tco.se/ ፣ መርበብ ሓበሬታ LO https://www.lo.se/start/politiska_sakfragor/arbetsratt ከምኡውን  http://www.svenskarbetsratt.se/

Asyl (ዑቕባ-ምሃብ)

​መንበሪ ፍቓድ ብመሰረት ሕጊ ወጻእተኛታት ንናይ ወጻኢ ሃገር ዜግነት ዘለዎም፣ ስደተኛታት ወይ ከኣ ጸግዒ ዘድልዮም ዝወሃብ እዩ። መን መሰል ዑቕባ ይወሃቦ ዝብሉ ሕግታት ሽወደን ኣብ ሕጊ ወጻእተኛታት ይርከቡ። ብመሰረት ናይ ሕቡራት ሃገራት ውዕል ስደተኛታት፣ ንስደተኛታትን ተመሳሳሊ ጸግዒ ዘድልዮምን ሽወደን ዑቕባ ማለት መንበሪ ፍቓድ ትህብ። ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ቤት ጽሕፈት ኢሚግሬሽን ከም ኡ ውን ሕጊ ወጻእተኛታት ተመልከት።

Avboka tid (ቆጸራ ምስራዝ)

​ቆጸራታት ንኣብነት ምስ ሓኪም-ስኒ፤ ምስ ማእከል-ጥዕና ወይ ሰራሒት-ጸጕሪ ወዘተ ምስ ዚህልወካ፤ ነቲ ዝተሰማማዕኩምሉ ሰዓት ምኽባር፤ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ደንጒኻ ምስ ትመጽእ ወይ ፈጺምካ ምስ ዘይትመጽእ፤ ናይቲ ዝተቛጸርካሉ ጉዳይ፤ ዋላኳ ነቲ ግዜ እንተ ዘይተጠቐምካሉ፤ ብኸፊል ወይ ብምሉኡ ገንዘብ ክትከፍለሉ ክትግደድ ትኽእል ኢኻ። እዚ ዋላ ንዘይክፈሎ ጉዳያት ውን ክኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት ንቖልዑን ንመንእሰያትን፤ ናብ ሓኪም-ስኒ ምኻድ ብነጻ እዩ፤ ይኹን እምበር ኣብቲ ቆጸራካ ምስ ዘይትርከብ፤ ገንዘብ ትኸፍል ኢኻ። ቆጸራኻ ክተኽብር ከም ዘይትኽእል እንተ ፈሊጥካ፤ ወይ እንተ ሓሚምካ፤ መታን ኣብ ዕዳ ከይትኣቱ፤ ንቆጸራኻ ነጊርካ ክትስርዞ የድልየካ። እዚ ማለት ድማ፤ ደዊልካ ክትመጽእ ከም ዘይትኽእል ሓብሮም።

Avtal (ውዕል)

​ውዕል ማለት፤ ኣብ መንጎ ክልተ ወይ ብዙሓት ሰባት (ክልተ ወይ ብዙሓት ኣካላት) ዚግበር ስምምዕ እዩ። እቲ ውዕል ብጽሑፍ ምስ ዚኸውን፤ ብዙሕ እዋን ኮንትራት ተባሂሉ ውን ይጽዋዕ እዩ። እቲ ኣገባቡ ድማ፤ እቲ ሓደ ኣካል (ሰብ ወይ ኩባንያ) ሓደ ናይ ዕዳጋ-ቀረብ ሒዙ፤ ናይ ዋጋ ትማነ የቕርብ፤ እቲ ካልኣይ ኣካል ድማ፤ ነቲ ናይ ዕዳጋ-ቀረብን ዝተተመነ-ዋጋን ይሰማማዓሉ። ንኣብነት እቲ ጉዳይ፤ ብዛዕባ ሓደ ናይ መጻሕፍቲ-ክለብ፤ መጻሕፍቲ ንኽልእከልካ ንስኻ ድማ ገንዘብ ክትከፍል፤ መብጽዓ ምእታው ክኸውን ይኽእል። ብዛዕባ ውዕል ናይ ስራሕ ወይ ናይ ምግዛእ ማኪና ውን ክኸውን ይኽእል። ገዛ ክትካረ ከሎኻ ውን፤ ወይ ኤሌትሪክ ንገዛኻ ክትእዝዝ ከሎኻ፤ ውዕል ትፍርም ኢኻ። ሓደ ውዕል ዘብቅዓሉ ግዜ፤ ፍሉይ ኵነታት ምስ ዘጋጥም፤ ወይውን ንስኻ ወይ እቲ ካልኣይ ኣካል፤ ነቲ ስምምዕ ከፍርሶ ምስ ዚደሊ እዩ። እቲ ውዕል-መደምደሚ ግዜ፤ ንውሓቱ ክፈላለ ይኽእል እዩ። ኣብዚ ዚስዕብ ኣድራሻ ኢንተርነት http://www.hallakonsument.se/klaga-angra-eller -anmala/vad-lagen-sager/avtalsvillkorslagen/ ከምኡውን http://www.hallakonsument.se/klaga-angra-eller-anmala/vad-lagen-sager/konsumentkoplagen/ ኣቲኻ ብዝበለጸ ኣንብብ።

Barnavårdscentral (BVC) (ማእከል-ጥዕና ሕጻናት (BVC))

​ማእከል-ጥዕና ሕጻናት (BVC)፤ ንኹሎም ነቶም ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ዚኸዱ ቆልዑ (ካብ 0 - 6 ዝዕድሚኦም) ዘለዉዎም ወለዲ፤  ብመሰረት እቲ ዝወጸ መሰረታዊ ፕሮግራም ጥዕና-ቆልዑ፤ ነጻ ዝኾነ ናይ ጥዕና ምርመራ፤ ምኽሪን ሓገዝን  ይገብር እዩ። እዚ ክንክንዚ ንኽትባት ውን ዘጠቓልል እዩ። ኣብዚ ብዛዕባ ነቲ ቆልዓ ዚምልከት ጉዳያት ክትዘራረብ፤ ንኣብነት መግቢ፡ ስኒ፡ ከጋጥሙ ዚኽእሉ ሓደጋታት፤ ጸወታ፡ ኣሕዋት፡ ኣዕሩኽቲ፡ ኣተዓባብያ፡ ጽሬት ወዘተ ክኸውን ይኽእል። ካብቲ እቲ ሕጻን ዝተወልደሉ፤ ክሳብ ቅድመ-ትምህርቲ ዚበጽሕ ዘሎ ግዜ፤ ምስ ማእከል-ጥዕና ቆልዑ፤ ተኸታታሊ ርክብ ትገብር ኢኻ። እቲ ምስ ኩሎም ሓድሽ ውላድ ዝረኸቡ ወለዲ፤ ብነርስ ዚግበር ናይ መጀመርታ ርክብ፤ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ገዛኻ እዩ ዚፍጸም። ብድሕሪኡ ድማ ተኸታታሊ ምቍጽጻር ንምግባር፤ ባዕልኻ ውላድካ ሒዝካ፤ ናብ ማእከል-ጥዕና ሕጻናት ትኸይድ። እቲ ሕጻን ይምዘን፤ ብዛዕባ ምጥባውን፤ ካልእ ነቲ ቆልዓን ንወለዲን ዚምልከት ጉዳያት ድማ ትዝቲ። ኣብ ገለ ኮሙናትን ወረዳዊ ባይቶታትን፤ እቲ ሓጻን ሓደ ዓመት ምስ መልአ፤ ኣብ ክንዲ ናብ ማእከል-ጥዕና ሕጻናት (BVC)፤ ናብ ማእከል-ጥዕና (VC) ይምደብ።

Barnbidrag (ሓገዝ ስለ-ቖልዓ)

​ሓደ ኣብ ሃገር ሽወደን ዚነብር ሕጻን፤ ሓገዝ ስለ-ቖልዓ ክረክብ መሰል ኣሎዎ። እዚ ዚኽፈል ገንዘብ ዚ፤ እቲ ሕጻን ሓደ ወርሒ ብድሕሪ ምውላዱ ይጅምር፤ ነቶም ጸኒሖም ናብ ሽወደን ዝግዕዙ ድማ፤ ደንጕዩ ይጅምር። ሓገዝ ስለ-ቖልዓ ዚኽፈል፤ ካብታ ክሳብ እቲ ሕጻን 16 ዓመት ዚመልኣላ ርብዒ-ዓመት እዩ። ኣብዚ       www.forsakringskassan.se ብዝያዳ ኣንብብ።

Bilförsäkring (ውሕስነት-ማኪና)

​​ናይ ማኪና ውሕስነት ኩሉሳዕ እታ ቀያዲት ዝኾነት ውሕስነት ትራፊክ ዘማልአት እያ። ውሕስነት ትራፊክ ንስኻን መኪናኻን ንእተውርድዎ ጉድኣት ትትክእ (ኣባኻን ኣብ ሚኪናኻን ዝወርድ ጉድኣት ግን ኣይኮነን)። መኪና እትውንን ካብታ ወናኒ ዝኾንካላ መዓልቲ ጀሚርካ ውሕስነት ትራፊክ ክህልወካ ትግደድ ኢኻ። እታ መኪና ውሕስነት ትራፊክ ምስ ዘይህልዋ ከም ዋና መኪና ንማሕበር ውሕስነት ትራፊክ ክፍሊት ክትከፍል ክትግደድ ኢኻ። ውሕስነት ትራፊክ ዘይብላ ናይ ገዛ መኪና ንመዓልቲ ናይ 100 ክሮኑር ክፍሊት ኣለዋ።

እንተደኣ ፍርቂ ውሕስነት ወሲካ ንመኪናኻ ዝኸውን ውሕስነ ትውን ኣለካ። ፍርቂ ውሕስነት ስርቂ፣ ባርዕ፣ ቬትሮ፣ ሓገዝን ሕጋዊ መዳያትን የጠቓልል። ምሉእ ውሕስነት ንኣብነት ኣብ ህጉም ምስ እትኣቱ ኣብ ልዕሊ መኪናኻ ዝወርድ ጉድኣት እውን ይትከኣካ እዩ።

ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ናትካ ትካል ውሕስነት፣  ኣብ konsumenternas.se ወይ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ማሕበር ውሕስነት ትራፊክ ኣምብብ።  

Bilköp (ማኪና ምግዛእ)

ማኪና ክትገዝእ ምስ ትሓስብ፤ ፍጹም ምህዋኽ ኣየድሊን እዩ። ብኻልኣይ ኢድ ዝሽየጣ (ሓደስቲ ዘይኮና) ብዙሓት ማኪናታት እየን ዘለዋ። ሓደ ሸያጣይ ዋላኳ ድሕሪ ቀትሪ መጺኡ ዝዕድጋ ሰብ ኣሎ፤ ግን ንስኻ ቅድም ስለ ዝመጻእካ እየ ዝሸጠልካ ዘለኹ ብምባል፤ ወይ ንዓኻ ፍሉይ ዋጋ ጌረልካ ኣለኹ ብምባል፤ ክሓብለካ እንተ ደለየ፤ ብቐሊሉ ኣይትታለለሉ። ንኹሉ ሰብ እዮም ”ፍሉይ ዋጋ” ዝብልዎ። ቀልጢፍካ ክትውስን ነቲ ሸያጣይ ረብሓ ጥራይ እዩ ዚኸውን። እንታይ ኣማራጺታትን፤ ክንደይ ዋጋታት ናይ ማኪናታትን ከም ዘሎ ቅድም ኣጽንዕ። ናይታ ዝሓሰብካያ ዓይነት ማኪና፤ ኣብ መዓልታዊ ጋዜጣታት ሬክላም ኣምብብ ኣብ blocket.se ወይ ኣብ ኢንተርኔት ናይ መኪና ሬክላም ወይ ውን ብጽሑፍ መልክዕ ተኸታተል። ብዙሓት መኻይን ርአ ዋጋታተን ክአ ኣወዳድር።

ክትሓስቦ ዘድሊ:

  • እቲ ማኪና ዝሸጠልካ ዘሎ፤ እቲ ሓቀኛ ዋና ምዃኑ ኩሉ ግዜ ታርጋ ናይታ ማኪና ዝሓዘ sms ናብ ቁጽሪ 72503 ናብ ክፍሊ መጓዓዝያ ብምስዳድ ኣረጋግጽ። ድሕሪ ቁሩብ ግዜ፤ ናይ sms መልሲ፤ ብዛዕባ እታ ታርጋኣ ዝለኣኽካሎም እዋናዊ ሓበሬታ ክመጸካ እዩ። እዚ ኣገልግሎት እዚ ዋጋ የኽፍል እዩ። ወይ ድማ ናብ ክፍሊ መጓዓዝያ 0771-25 25 25 ደውል።
  • ናይ መሸጣ ውዕል ተጸሓሓፍ።
  • እታ ማኪና ክፍልቲ እንተ ኾይና ተቖጻጸር። ብዛዕባ እዚ ውን ናብ Transportstyrelsen ብsms ወይ ብምድዋል ክትፈልጥ ትኽእል ኢኻ። ዕዳኣ ብሙሉኡ ዘይተኸፍለ ማኪና ክትሸይጥ ኣይፍቀድን እዩ። 
  • እቲ ሸያጣይን እቲ ዓዳጋይን ክልቲኦም፤ እታ ማኪና ሓድሽ ዋና ከም ዘለዋ፤ ምልክታ ናብ ክፍሊ መጓዓዝያ ከእትዉ ይግባእ። ንዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ እዚ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ክፍሊ መጓዓዝያ ተመልከት።
  • ብቕጽበት ምስ ትካል ውሕስነት ብምርኻብ እታ ቀያዲት ውሕስነት ትራፊክ ግበር። ዝበለጸ ውሕስነት ክህልወካ ፍርቂ ወይ ምሉእ ውሕስነት ከምዝህልወካ ግበር። ንዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ ውሕስነት ትራፊክ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ማሕበር ውሕስነት ትራፊክ ተመልከት።
  • ነቲ ናይታ ማኪና መዐረዪ-መዝገብ (servicebok) ርኣዮ።
  • ነታ ማኪና ኣብ ኢነትርነት (bilsajter) ኣቲኻ ምስ ካልኦት ተመሳሰልቲ ማኪናታት ኣወዳድራ።
Bilprovning (መመርመሪ-ማኪናታት)

​ነታ ማኪና ብመመርመሪ-ማኪናታት ከም ትሓልፍ ግበራ። ኣብኡ ናይ ትራፊክ-ድሕንነታን ከባቢን ክምርምርዋ እዮም። ኩለን ተሽርከረቲ ምርመራ ክግበረለን ግዴታ እዩ። ሓደስቲ ማኪናታት ግን፤ ድሕሪ 3 ዓመታት ጥራይ እዩ ምምርማር ዘድልየን። ገለ-ገለ ጋራጃት ማኪናታት ክምርምሩ ፍቓድ ዘሎዎም እዮም። ብዛዕባ ምምርማር ማኪና ብዝያዳ ኣብዚ ዚስዕብ ኣንብብ። http://www.transportstyrelsen.se/sv/vagtrafik/Fordon/Fordonsbesiktning/ ማኪናታት ዚምርምሩ ኩባንያታት ምስ ትደሊ ኣብዚ ዚስዕብ ርአ። http://www.swedac.se/Box/Dags-for-besiktning/Fordonsbesiktningsstationer/

Boka tid (ቆጸራ-ምሓዝ)

​ንገለ-ገለ ጉዳያት ክተሳልጥ ቆጸራ ምሓዝ የድልየካ። እዚ ማለት ድማ ንሓደ ውሱን ሰዓትን ዕለትን ንኽትራኸብ ስምምዕ ትገብር። ንኣብነት ናይ ሓኪም ስኒ ቆጸራ ወይውን ምስ ዶክቶር ንምርኻብ ኣብ ማእከል-ጥዕና እትገብሮ ቆጸራ ክኸውን ይኽእል እዩ። ምስ ሰራሒት ጸጕሪ ወይ ምስ ጠበቓ ምርኻብ ውን ክኸውን ይኽእል። እቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነገር፤ ኣብቲ ዝተሰማማዕኩምሉ ግዜ፤ ኣብ ቆጸራካ ምርካብ እዩ። (ነቲ ቆጸራ ምስራዝ ዚብል ኣርእስቲ ውን ተመልከቶ)።

Bostadsbidrag (ሓገዝ ክራይ-ገዛ)

​ቆልዑ ዘለዉኹም ስድራቤት ምስ ትኾኑ ወይ መንእሰያት ብዘይ ውላድ ወይ ጥሮተኛ ወይ ናይ ሕማም ደሞዝ ዘሎካ ሰብ ምስ ትኸውን፤ ሓገዝ ክራይ-ገዛ ገንዘብ ክትረክብ ይክኣል እዩ። ኣብዚ https://www.forsakringskassan.se/ ብዝያዳ ኣንብብ።

Civilstånd (ኩነታት ሓዳር)

​ኩነታት ሓዳር ማለት፤ ዘይምርዕዊ፡ ምርዕዊ፡ ምዝጉባት ሰብ-ሓዳር፤ መበለት፡ ፍቱሕ/ፍትሕቲ ምዃንካ ዚገልጽ- ሓባራዊ-ቃል እዩ።

CV (ሰነድ መግለጺ ተምኵሮ-ስራሕን ደረጃታት-ትምህርቲን - ሲቪ)

​እዚ ሲቪ ዚብል ሓጺር ኣጸሓሕፋ፤ ናይቲ Curriculum vitae ዚብል ናይ ላቲን ኣምር፤ መግለጺ ጉዕዞ ናይ ህይወት ዝሓዘ ሰነድ እዩ። ሲቪ ማለት፤ ሰነድ መግለጺ ተምኵሮ-ስራሕን ደረጃታት-ትምህርቲን ማለት እዩ። ገለ-ገለ እዋን መዝገብ ዓቕምታት ተባሂሉን ውን ይጽዋዕ እዩ። ሲቪ፡ ነቲ ስራሕ ኣብ ምድላይካ ክተቕርቦም ዘድልዩኻ ሰነዳት፤ ኣዋዲድካ ንምቕራብ እትጥቀመሉ ኣገባብ እዩ።
ሓደ ሲቪ ክህልዎ ዚኽእል ትሕዝቶ:
•    ሓጺር ናይ ህይወትካ መግለጺ
•    ናይ ስራሕ ልምዲታት፤ ናይ ቅድም ዝነበረካ ስራሕን ሓላፍነታትን
•    ትምህርቲን ዝተመረቕካሉ ደረጃታትን
•    ኣብ ማሕበራት ኣባል ቦርድ ዝነበርካሉ (ምስ ዚህሉ)
•    ናይ ነጻ ግዜ ንጥፈታትካን ኣባል ናይ ዝኾንካሉ ማሕበራትን
•    ናትካ ግላዊ-ሓበሬታ፤ ንኣብነት ቁጽሪ መንነት፤ ኣስማት ርክባት፤ ኣድራሻ
•    ስም ተተውከስቲን ናይ ርክቦም ሓበሬታን። ነዞም ተተውከስቲ ሰባት ኣቐዲምካ፤ ከም ናትካ ተተውከስቲ ክኾኑ ኣቐዲምካ ሓቢርካዮም ክትጸንሕ የድሊ እዩ። እቲ ልሙድ ኣብቲ ናይ ቅድም ስራሕካ ሓለቓኻ ዝነበረ እዩ። ናይዚ ሓድሽ ዘመልከትካሉ ወሃብ ስራሕ፤ ደዊሉ እንታይ ዓይነት ሰብ ምዃንካን እንታይ ትሰራሕ ከም ዝነበርካን ክሰምዕ፤ ምስቶም ተተውከስቲ ሰባት ርክብ ክገብር ይኽእል እዩ።
ኣብዚ ዚስዕብ: www.arbetsformedlingen.se ብዝያዳ ክተንብብ ትኽእል ኢኻ።

Deklaration (ጸብጻብ-ኣታዊታት)

ኩሉ ኣታዊ ዘለዎን ቀረጽ ዝኸፍልን ዓመታዊ ጸብጻብ ናብ ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ከቕርብ ይግባእ። ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር እቲ ናይ ጸብጻብ መሕትት ናብ ገዛኻ ይሰዶ እዩ። ኣብቲ ጸብጻብ ኣብ ሓደ ዓመት ክንደይ ከምዘእተኻን ክንደይ ቀረጽ ከም ዝኸፈልካን ዝገልጽ ሓበሬታ ሰፊሩ ይርከብ። እቲ ሓበሬታ ካብ ወሃቢ ስራሕካ፣ ትካል ውሕስነትን ባንክን ዝተረኽበ እዩ። ሰፊሩ ዘሎ ሓበሬታ ቅኑዕ ምዃኑ ከኣ ባዕልኻ ተረጋግጽ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ዝያዳ ኣምብብ

Egenföretag (ግላዊ-ኩባንያ)

​እዚ ውልቃዊ-ኩባንያ እዩ ዚጽዋዕ። ኣብ ሓደ ውልቃዊ-ፊርማ፤ ነቲ ኩሉ ናይቲ ኩባንያ ንጥፈታት፤ ውልቃዊ ሓላፍነት እትስከም ንስኻ ባዕልኻ ኢኻ። ኣብ ከምዚ ዓይነት ውልቃዊ-ኩባንያ፤ ዝተቖጽሩ ሰራሕተኛታት ኣይህልዉኻን እዮም። እቲ ስራሕ ባዕልኻ ኢኻ እትሰርሖ። ብዝያዳ ኣብዚ ዚስዕብ

Arbetsformedlingen
www.verksamt.se
www.almi.se ኣንብብ።

Ekonomiskt bistånd (ቁጠባዊ ደገፍ)

​መተሓዳደሪ-ሓገዝ ተባሂሉ ውን ይጽዋዕ እዩ። ቅድም ድማ ሓገዝ ማሕበራዊ-ናብዮት (እንዳ-ሶሻል) ይበሃል ኔሩ። እዚ ቁጠባዊ-ደገፍ ዚ፤ እቲ ንሓደ ኣብ ግዚያዊ ቁጠባዊ ሽግር ዝወደቐ ሰብ፤ ከም ናይ መወዳእታ ዑቕባዊ-መርበብ ከገልግል ዚግብኦ እዩ። እዚ ቁጠባዊ ደገፍ ዚ፤ እቲ ነብስኻ ንምትሕድዳር፤ እኹል ገንዘብ ኣብ ዘይህልወካ ግዜ፤ እትቕበሎ (ንኣብነት ናይ መግቢን ክራይን) እዩ።

ነቲ ቁጠባዊ-ደገፍ ከም መተሓዳደሪ ገንዘብ ክወሃበካ፤ ኩሉ እዋን ምልክታ ክተእቱ ይግባእ። ሰብ ብኽንደይ ገንዘብ ክመሓደር ከም ዘለዎ፤ ኣብ ብሳኔ ዝኣተወ እዩ። መተሓዳድሪ-ገንዘብ ንምርካብ ምስ ተመልክት፤ እቲ ቤትስልጣን ማሕበራዊ ኣገልግሎት፤ ናብቲ ንዓኻ ዘድልየካ ብዝሒ እዩ ዚጥምት። ብቐዳማይ ደረጃ ደቂ-ሰባት፤ ባዕላቶም ሓላፍነት ናይ ገዛእ-ህይወቶም ክወስዱ እዩ። እዚ ማለት ድማ፤ ሓደ ሰብ ቅድሚ ቲ ሓገዝ ናይ ምርካብ መሰሉ ምርግጋጽ፤ ነቲ ናይ መተሓዳደሪኡ ወጻኢታትን ካልእ ኣድላይነቱን፤ ብገዛእ ዓቕሙ ንምኽኣል ክጽዕር ይግብኦ። እቲ ክሰርሕ ዚኽእል፤ ክሰርሕ ግዴታ ኣሎዎ። ኣብ ባንክ ገንዘብ ምስ ዚህልወካ ወይ ንብረት ከም (ማኪና፡ ቤት፡ ጃልባ ወዘተ) ምስ ዚህልወካ፤ ቁጠባዊ ሓገዝ ንኸይትረክብ ይክኣል እዩ።

ብቐዳምነት ሰብ፤ ነቲ ኪርከብ ዚክኣል፤ ካልእ ዕድላትን ሓገዛትን ንኣብነት ከም፤ ሓገዝ ክራይ-ገዛን ደሞዝ-ወለዲን ክሓትት ኣሎዎ። መተሓዳደሪ-ገንዘብ ንምርካብ እትሓትት፤ ኣብቲ ኣብ ኮሙንካ ዚርከብ፤ ቤትስልጣን ማሕበራዊ-ኣገልግሎት ኮይኑ፤ (ኣብቲ ናይ ኮሙን ኣድራሻ ኢንተርነት ኣቲኻ ሓበሬታ ክትረክብ ኢኻ)። ቤትስልጣን ማሕበራዊ-ኣገልግሎት፤ ነቲ ዘእተኻዮ ምልክታ ክጸሉ ዚኽእል፤ ናይ ኩሉ እቲ ቁጠባዊ-ሃለዋትካ ሓበሬታታት፤ ንኣብነት እቶትካ፤ ንብረትካ፤ ወጻኢታትካ ወዘተ ምፍላጥ የድልዮ እዩ። ኣብዚ ዚስዕብ

www.socialstyrelsen.se/ekonomisktbistand/forsorjningsstod,
www.socialstyrelsen.se/ekonomisktbistand/utlandskamedborgare ብዝያዳ ኣንብብ።

Elräkning (ዕዳ ሓይሊ-ኤሌትሪክ)

​ኣገባብ ኣነባብራኻ ብዘየገድስ፤ ዕዳ ሓይሊ-ኤሌትሪክ ይህልወካ እዩ። እቲ ዝኽፈል ክልተ ክፋላት ኮይኑ፤ ካብ ክልተ ዝተፈላለዩ ኩባንያታት ክመጸካ ይኽእል እዩ። እቲ ሓደ ካብቲ ነቲ ትሕተ-ቅርጺ ናይ ኤሌትሪክ እትውንን ኩባንያ ዚመጽእ ኮይኑ፤ እቲ ካልኣይ ክፋል ድማ ካብታ ነቲ ሓይሊ-ኤሌትሪክ እትሸጠልካ ኩባንያ ዝመጸካ ዕዳ እዩ።  ኣብ ኣፓርታማ ትቕመጥ ምስ ትኸውን፤ እቲ መሞቒ ናይ ገዛ ኤሌትሪክ፤ ኣብቲ ክራይ እትው ክኸውን ልሙድ እዩ። ስለዚ እቲ ንገዛኻ እትኸፍሎ ተወሳኺ ዕዳ ሓይሊ-ኤሌትሪክ፤ ጥራይ ናይ (መብራህቲ፡ ራድዮ፡ ቲቪ፡ ከምኡ ውን ናይ ፎርኖ) እዩ። ኣብ ከም ቪላ ዓይነት ገዛ፤ ትቕመጥ ምስ ትኸውን፤ ኩሉ እቲ ወጻኢታት ሓይሊ-ኤሌትሪክ ባዕልኻ ስለ ትኸፍሎ፤ ኣብቲ ቆራሪ ናይ ክረምቲ ግዜ፤ እቲ ዕዳ ኣዝዩ ብዙሕ ክኸውን ይኽእል እዩ። እቲ እትካረዮ ዝሑል-ክራይ ዚበሃል ምስ ዚኸውን፤ ኩሉ እቲ ዕዳ ሓይሊ-ኤሌትሪክ ባዕልኻ ኢኻ እትኸፍሎ። ኣብቲ ክራይ እትው ኣይኮነን ማለት እዩ። ኣብቲ ካብ ገዛ እትግዕዘሉ ግዜ ድማ፤ መታን ነቲ ሓዲግካዮ ትግዕዝ ዘሎኻ ገዛ ገንዘብ ከይትኸፍለሉ፤ ናብቲ ናይ ሓይሊ-ኤሌትሪክ ኩባንያ ምልክታ ምእታው የድልየካ። ምኽንያቱ ድማ መታን ናብቲ ትግዕዞ ዘሎኻ ቤት ውን ሓይሊ-ኤሌትሪክ ንምርካብ ክትክእል እዩ።

Erbjudande (ቀረብ - ሬክላም)

​ካብ ሓደ ንዓኻ ገለ ክሸጠልካ ዚደሊ ኩባንያ ወይ ሰብ፤ ወፈያዊ ብዚመስል ቃላት ጌሩ፤ ዓዳሚ ብዝኾነ ኣገባብ ክቐርበካ ይኽእል ኢዩ።  እዚ ሬክላም ዚ፤ እንታይ ማለት ከም ዝኾነ፤ ብዝግባእ ኣንቢብካ ርግጸኛ ምዃን የድልየካ። እንተ ዘይተረዲኡካ ግን፤ ሕተት! ነዚ ሬክላም ዝተገብረሉ ኣቕሓ ንምርካብ፤ ንስኻኸ እንታይ ክትህበሉ ከም ዝኾንካ፤ ርግጸኛ ምዃን የድልየካ። እዚ ናይ ሬክላም ጉዳይ፤ ዋላኳ ብግሉጽ እንተ ዘይተጻሕፈ፤ ኩሉ እዋን ናይ ገንዘብ ሕቶ ምዃኑ ኣስተውዕል። ንኣብነት ኣብ ሓደ ክለብ-መጻሕፍቲ ወይ ከምኡ ዝኣመሰለ ክትኣቱ ትዕደም፤ ገለ መጻሕፍቲን ቦርሳን ወዘተ ድማ ከም ህያባት ይልእኩልካ። ነዚ ንምርካብ ግን፤ ብወገንካ ክትገብረሎም ዘሎካ ነገር ከም ዘሎን እዩ። ኣስተውዕል፡ ብነጻ ዚወሃብ ነገር የልቦን። ቅድሚ ካብቲ ክለብ-መጻሕፍቲ ክትወጽእ ምኽኣልካ፤ ክትገዝኣሎም ዚግበኣካ ቁጽሪ መጻሕፍቲ (ከከም ቲ ዓይነት ሬክላሙ) ኣሎ እዩ።

Etableringsersättning (እግሪ-መትከሊ ሓገዝ-ገንዘብ)

ናይ ምጥያስ ክፍሊት ተኸታታሊ መደብ ምጥያስ ምስ እትኸውን እትረኽቦ ገንዘብ እዩ። ውላድ ምስ ዝህልዉኻ ዝያዳ ገንዘብ ክትረክብ ትኽእል። ናይ ምጥያስ ክፍሊት ትነብረሉ ቦታ ብዘየገድስ ንኹ ማዕረ እዩ። እቲ ክፍሊት ብሙሉኡ ክወሃበካ ኣብ ንጥፈታት መደብ ምጥያስ ምሉእ ግዜ ክትሳተፍ ይግባእ። መሰል ናይ ምጥያስ ክፍሊት ንዘለካ ኣብ ናይ ውልቅኻ መንበሪ በይንኻ ትነብር እንተኾንካ ናይ ክራይ ገዛ ሓገዝ ውን ይግበኣካ እዩ።

ኣብዚ ተወሳኺ ኣምብብ: https://www.informationsverige.se/Tigrinska/lara-svenska/Ordlista/Pages/Etableringsers%C3%A4ttning.aspx

Europeiska sjukförsäkringskortet (ኤውሮጳዊ ናይ ሕማም-ውሕስነት ወረቐት)

​እዚ ኤውሮጳዊ ናይ ሕማም ውሕስነት ወረቐት፤ ብእንግሊዝ "European Health Insurance Card" ይበሃል። ብግዚያዊ መገሻ ኣብ ካልእ ሃገር ናይ ሕብረት-ኤውሮጳ/ኢ-ኤስ-ኤስ ወይ ስዊዘርላንድ ምስ ትህሉ፤ ብተመሳሳሊ ቁጠባዊ ኵነት ተቐማጦ ናይተን ሃገራት፤ እቲ ዘድሊ ክንክን-ሕማም ክወሃበካ መሰል ኣሎካ። እዚ መታን ክግበረልካ ድማ፤ ኤውሮጳዊ ናይ ሕማም ውሕስነት ወረቐት ክትሕዝ የድልየካ። ኣብ ኖርዲክ-ሃገራት ምስ ትገይሽ ግን፤ ከምኡ ዓይነት ወረቐት ምሓዝ ኣየድልየካን እዩ። ካብ ሃገራት ናይ ሕብረት-ኤውሮጳ/ኢ-ኤስ-ኤስ ወይ ስዊዘርላንድ ወጻኢ ግን፤ ኣብ ገለ-ገለ ቦታታት እንተ ዘይኮይኑ፤ ክንክን-ሕማም ክትረክብ መሰል የብልካን። ኣብ ከምዚ ሃገራት ዝኸፈልካዮ ወጻኢታት ክንክን-ሕማም መታን ክምለሰልካ፤ ፍሉይ ናይ መገሻ ውሕስነት ክትኣቱ የድልየካ። (እቲ ናይ ገዛኻ ውሕስነት፤ ናይ መገሻ ውሕስነት ውን ከጠቓልል ዘይልሙድ ኣይኮነን)። ኣብዚ ዚስዕብ http://www.forsakringskassan.se/privatpers/resa_arbeta_studera_eller_fa_vard_utomlands/resa_utomlands ብዝያዳ ክተንብብ ትኽእል ኢኻ።

Facket (ማሕበር-ሰራሕተኛታት)

​ብዙሓት ናይ ማሕበር-ሰራሕተኛታት ኣለዋ፥ ብሓጺር ድማ ” facket” ተባሂለን ይጽውዓ እየን። ንኣባላተን ብዝበለጸ ንምሕጋዝ ድማ፤ ምስ ነንበይኑ ጨናፍር ስርሓት ዝተተሓሓዛ እየን። ኣባል ማሕበር-ሰራሕተኛ ምዃን፤ ብብዙሕ መንገዲ ጽቡቕ እዩ። ኣብቲ እትሰርሓሉ ቦታ ሽግር ምስ ትረክብ ዝሕግዘካ ሰብ ስለ ዘሎ። ኣብ ክንዲ ንስኻ ባዕልኻ መሰላትካ ንምሕላው ትቋመት፤ ባዕልኻ ብዛዕባ ደሞዝካ ትከራኸር፤ ሓደገኛ ቦታ-ስራሕ ናብ ዘየስግእ ቦታ ንኽኸውን ምጽዓር፤ ንኣብነት ውን ኣብ ቦታ ስራሕካ እትዋረደሉ ኩነታት ምስ ዘጋጥም፤ ኣብዚ ኹሉ ከምዚ ኩነታት፤ ኣብ ጐድንኻ ንዓኻ ዚድግፍ ማሕበር ኣሎካ ማለት እዩ። ሓደ ማሕበር-ሰራሕተኛታት ኣብ ብዙሕ ነንበይኑ ጉዳያት፤ ውን ናይ ክኢላታት ሓገዝ፤ ካብ ናይ ድሕነት ሕቶታት ክሳዕ ጠበቓ ናይ ምርካብ ኣርእስቲ ክኸውን ይኽእል። ንገለ-ገለ ርእይቶን ጠለባት ውን፤ ብመገዲ ሓደ ማሕበር ኣቢልካ ክተተግብሮ ዝዓበየ ዕድል ኣሎ፤ ምኽንያቱ ንስኻ በይንኻ ከም ውልቀ-ሰብ፤ ጉዳያት ንኽተስልጥ፤ እቲ ውሃብ-ስራሕ ንኸይግደሰልካ ይኽእል እዩ። ኣብዚ www.lo.se, www.tco.se ብዝያዳ ኣንብብ።

Fakturor (ፋክቱራ)

​ፋክቱራ ማለት ዕዳ መኽፈሊ ወረቐት እዩ። ሓደ ፋክቱራ ማለት፤ ነቲ ክትከፍሎ ዘሎካ ጸብጻብ-ዕዳ ዚገልጽ ሰነድ እዩ። ሓደ ነገር ምስ ገዛእካ፤ ግን ብኡ-ንብኡ ምስ ዘይትኸፍሎ፤ መኽፈሊ ዕዳ ዚኸውን ፋክቱራ ይልኣኸልካ። መብዛሕትኡ ግዜ ብቤት ቡስጣ ይልኣኸልካ። ናይ ኩሉ መኽፈሊ ዕዳታት ከም ናይ ክራይ-ገዛ፤ ናይ ኤሌትሪክ፤ ናይ ቲቪ-ኣቡድ ዕዳ ወዘተ ክመጸካ ይኽእል። እቲ ዕዳታት ኣብቲ ግዜኡ ክኽፈል ይግባእ፤ እንተ ዘይኮነ ግን፤ እቲ ዕዳኻ ክብ ኢሉ ክመጸካ ወይ ናብ ቤትስልጣን መኽፈልቲ-ዕዳ ክኣቱ ይኽእል። እቲ ዕዳ ምኽፋል ዝወድቀሉ ዕለት፤ ኣብቲ ፋክቱራ ተጻሕፉ ኣሎ። እዚ ማለት ድማ፤ እቲ ዕዳ ክኣትወሉ ዝተመደብ፤ ናይ መወዳእታ ዕለት እዩ። እቲ ዝበለጸ በቲ ናትካ ባንክ ጌርካ ክትከፍለሉ እትክእል፤ ናይ ኢንተርነት-ባንክ (internetbank) መገዲ ምፍጣር እዩ። እቲ ኣዝዩ ዝቐልጠፈን ዝሕሰረን ዕዳ መኽፈሊ ኣገባብ እዩ። ኣብ ባንክ ወይ ቤትቡስጣ ኬድካ ውን ክኽፈል ይክኣል እዩ። ይኹን እምበር ንነፍሲ-ወከፍ ፋክቱራ ገንዘብ ስለ ዘኽፍሉኻ፤ ኣዝዩ ክቡር ክኾነካ እዩ። ብዝያዳ ኣብ www.hallakonsument.se ከምኡ ውን ኣብ www.swedishbankers.se ኣቲኻ ኣንብብ።

Flykting (ስደተኛ)

​ሓደ ሰብ ኣብቲ ናይ ሕቡራት ሃገራት ውዕል-ስደተኛታት እትው ዝኾነ፤ ብመሰረት መሰል-ህዝቢታት ውን ዑቕባ ንኽረክብ መሰል ዝረኸበ ሰብ እዩ። ብመሰረት ውዕል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፤ ሓደ ከም ስደተኛ ዚቝጸር ሰብ፤ ኣብ ሃገሩ ብምኽንያት ዘርኡ ወይ ዓሌቱ ወይ ብሄሩ ወይ ሃይማኖቱ ወይ ፖለቲካዊ ርእይቶኡ፤ ብጭቡጥ ኩነታት፤ ሓሳረ-መከራ ንኽወርዶ ስግኣት ዚስምዖ ሰብ እዩ። ብዙሓት ሃገራት፤ ሓንቲ ኣብ መንጕአን ድማ ሃገር ሽወደን፤ ዋላ ኣብዚ ውዕልዚ እቱዋት ንዘይኮኑ ሰባት ውን የዕቁባ እየን። ንኣብነት ኣብ ሃገሮም፤ ናይ ሞት-ፍርዲ ናይ ስቓይን መውቃዕቲን ወይ ካልእ ኢሰብኣዊ ወይ ናይ ውርደት ኣተሓሕዛ ዘስግኦም ዘጋጥሞም ሰባት እዮም። ኣብዚ http://www.manskligarattigheter.se/sv/de-manskliga-rattigheterna/vilka-rattigheter-finns-det/flyktingars-rattigheter?searchstatisticsId=7240, https://www.migrationsverket.se/Other-languages/ትግርኛ/ጸግዒ-ምርካብን-ዑቕባን-ኣብ-ሽወደን.html ብዝያዳ ኣንብብ።

Flyktingkonventionen (ውዕል-ስደተኛታት)

​ውዕል-ስደተኛታት ናይተን ሃገራት ግዴታ ኣብ ኣተሓሓዛ ስደተኛታት ዝመርሕ እዩ። እዚ ውዕል እዚ ውን፤ መን ከም ስደተኛ ከም ዝቝጸርን መን ከም ስደተኛ ከም ዘይቝጸርን መግለጺ ዚህብ እዩ። ኣብዚ  http://www.manskligarattigheter.se/sv/de-manskliga-rattigheterna/vilka-rattigheter-finns-det/flyktingars-rattigheter?searchstatisticsId=7240
http://www.unhcr.org/neu/se/
http://www.migrationsinfo.se/migration/varlden/flyktingkonventionen/ ብዝያዳ ኣንብብ።

Flyttanmälan (ኣድራሻ ናይ ምቕያር ምልክታ)

​ኣድራሻ ምስ እትቕይር ኣብቲ ሓድሽ ኣድራሻ ምእንቲ ክትምዝገብ ናብ ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ከተመልክት ይግባእ። ኣድራሻ ናይ ምቕያር ምምልካት ብነጻ ኮይኑ ብቀሊሉ ብሓገዝ ናይ ኢንተርኔት ወረቐት መንነት ይግበር ኣብነት ኣብ መርበብ ሓበሬታ ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ሞቢል ባንክ መንነት ይኸውን። ኣድራሻ ከምዝቐየርካ ምስ ኣመልከትካ ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር እቲ ሓድሽ ኣድራሻ ናብ ኩለም መንግስታውያን ትካላት፣ ምምሕዳራትን ኣውራጃን ይዝርግሖ።

ብዙሓትትካላት ከም ዓበይቲ ባንክታትን ትካላ ትውሕስነትን እውን እቲ ሓድሽ ኣድራሻኻ ይረኽብኦ። ንውልቀ ሰባት፣ ማሕበትን ኣባለን ዝኾንካ ውድባትን ከም ጋዜጣታትን ኣድራሻኻ ክህልወ ንዘለወን ትካላትን ብዛዕብ ሓድሽ ኣድራሻኻ ባዕልኻ ትሕብረን።

ኣብ መርበብ ሓበሬታ ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ብዛዕባ ኣድራሻ ምቕያር ዝያዳ ሓበሬታ ኣምብብ።

Folkbokföring (ህዝባዊ-መዝገብ)

​ህዝባዊ-መዝገብ፤ እቲ ኣብ ሃገር ሽወደን ዚግበር፤ መሰረታዊ ናይ ህዝቢ ምዝገባ እዩ። ኣብቲ ህዝባዊ-መዝገብ፤ መነመን ኣብቲ ሃገር ከም ዚነብሩን፤ ኣበይ ከም ዚቕመጡን ተጻሒፉ ይርከብ። ኣበይ ቦታ ከም ዝተመዝገብካ፤ ኣብ ብዙሓት ንናትካ ግዴታን መሰላትን ትርጉም ዘሎዎ ጉዳይ ክኸውን ይኽእል እዩ። ሓደ ካብኡ ንኣብነት መሰል ሓገዝ ስለ-ቖልዓን፤ ሓገዝ ክራይ-ገዛን ንምርካብ፤ ቀረጽ ኣበይ ከምትኸፍልን ኣበይ ከምትመርጽን። ኣብ ህዝባዊ-መዝገብ ጽሑፍ ብምዃንካ እዩ። ኣብቲ ህዝባዊ-መዝገብ ኵነታት ሓዳርካን፤ ካልእ ናትካ ግላዊ ሓበሬታታት ሓዳርን ቆልዑን ውን ይምዝገብ እዩ። ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ተመልከት።

Fordonsskatt (ግብሪ ተሽከርከርቲ)

​ግብሪ ተሽከከርቲ እቲ ነተን ብሞተር ዚድረኻ ተሽከርከርቲ፤ ከም ግላዊ-ማኪናታት፤ ናይ ጽዕነት ማኪናታት፤ ቱግቱጋት ወዘተ እትኸፍሎ ግብሪ እዩ። እታ ተሽከርካሪትካ ኣብቲ ሓባራዊ-መርበብ ጐደናታት ክትጥቀመላ ክትክእል፤ ግብሪ ምኽፋል ይግብኣካ። ግብሪ ተሽከርከርቲ ብብዝሒ ኣጠቓቕማ ተሽከርካሪት ዚውሰን ኣይኮነን። ገለ ንኣሽቱ ማኪናታት፤ ናይ ከባቢ ሓልዮት ጠለባት ዘማልእ ምስ ዝኾና፤ ነተን ቀዳሞት 5 ዓመታት፤ ግብሪ ካብ ምኽፋል ነጻ እየን። ኣብዚ http://www.transportstyrelsen.se/sv/Vagtrafik/Fordon/Fordonsskatt/ ብዝያዳ ኣንብብ።

Försäkring (ውሕስነት)

​እቲ ዕላማ ናይቲ ውሕስነታት ዚብል ኣምር፤ ብዙሓት ሰባት ኴንካ ነቲ ዘጋጥም ሓደጋ ብሕብረት ትገጥሞ። ንሓደጋታትን ጉድኣትን ናይ ሰብን ንብረትን፤ ውሕስነት ክትኣቱ ትኽእል ኢኻ። ውሕስነታት ንኣብነት ከም ናይ (ነገራት፡ ቤት፡ ማኪናታት ወዘተ) ክኸውን ይኽእል እዩ። እቲ ንውሕስነት እትኸፍሎ ገንዘብ፤ ክፍሊት-ውሕስነት ይበሃል። ቤት ምስ ሓዝካ፤ ውሕስነት ክትኣቱ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ፤ ንኣብነት ኣብቲ ገዛ ከም ስርቂ ወይ ባርዕ-ሓዊ ወዘተ ከጋጥም ስለ ዚኽእል። ኣብቲ ውሕስነት ዝኣተኻሉ ጉዳይ፤ ገለ ነገር ምስ ዘጋጥም፤ ካሕሳ ይወሃበካ፤ እዚ ድማ (ብገንዘብ ወይ ብመተካእታ ኣቕሓ ክኸውን ይኽእል)። ብዝያዳ ኣብዚ ዚስዕብ
konsumenternas.se ኣንብብ።
ወይ ውን ኣብቲ ናይታ ውሕስነት ዝኣተኻላ ኩባንያ ኣድራሻ ኢንተርነት ኣቲኻ ተወከስ።

Försäkringskassan (ቤትስልጣን ውሕስነት-ካሳ)

​ውሕስነት-ካሳ ሓደ ቤትስልጣን ኮይኑ፤ ንኣብነት ነዚ ዚስዕብ ከም ደሞዝ-ወላድነት፤ ሓገዝ ክራይ-ገዛ፤ ሓገዝ ስለ-ቆልዓ፤ ሓገዝ ቀለብ-ቆልዓ ዘመሓድር እዩ። ቤትስልጣን ውሕስነት-ካሳ፤ እንተ ሓሚምካ ውን ገንዘብ ዚኸፍለካ ውን እዚ ቤትስልጣን እዩ። እግሪ-መትከሊ ሓገዝ ገንዘብ ዚኸፍል ውን፤ እዚ ቤትስልጣን ውሕስነት-ካሳ እዩ። ኣብዚ ዚስዕብ www.forsakringskassan.se ብዝያዳ ክተንብብ ትኽእል ኢኻ።

 

Försörjning (መተሓዳደሪ)

​መተሓዳደሪ ማለት ነቲ መሰረታዊ ኣድላይነት ህይወትካ ክተዕግብ ምኽኣል እዩ። መነባብሮኻ ክትክእል ንኣብነት፤ ንመግብኻን ንኽዳንካን ንኽራይ ገዛኻን ዚኸውን እኹል ገንዘብ ክህልወካ ማለት እዩ።

Försörjningsstöd (መተሓዳደሪ-ሓገዝ)

​መተሓዳደሪ-ሓገዝ ተባሂሉ ውን ይጽዋዕ እዩ። ቅድም ድማ ሓገዝ ማሕበራዊ-ናብዮት (እንዳ-ሶሻል) ይበሃል ኔሩ። እዚ ቁጠባዊ-ደገፍ ዚ፤ እቲ ንሓደ ኣብ ግዚያዊ ቁጠባዊ ሽግር ዝወደቐ ሰብ፤ ከም ናይ መወዳእታ ዑቕባዊ-መርበብ ከገልግል ዚግብኦ እዩ። እዚ ቁጠባዊ ደገፍ ዚ፤ እቲ ነብስኻ ንምትሕድዳር፤ እኹል ገንዘብ ኣብ ዘይህልወካ እዋን፤ እትቅበሎ (ንኣብነት ንመግቢን ክራይን) እዩ። ነቲ ቁጠባዊ-ደገፍ ከም መተሓዳደሪ ገንዘብ ክወሃበካ፤ ኩሉ እዋን ምልክታ ክተእቱ ይግባእ። ሰብ ብኽንደይ ገንዘብ ክመሓደር ከም ዘለዎ፤ ኣብ ብሳኔ ዝኣተወ እዩ። መተሓዳድሪ-ገንዘብ ንምርካብ ምስ ተመልክት፤ እቲ ቤትስልጣን ማሕበራዊ ኣገልግሎት፤ ናብቲ ንዓኻ ዘድልየካ ብዝሂ እዩ ዚጥምት። ሰባት ብቐዳማይ ደረጃ፤ ሓላፍነት ናይ ገዛእ-ህይወቶም ክወስዱ እዩ። እዚ ማለት ድማ፤ ሓደ ሰብ ቅድሚ ቲ ሓገዝ ናይ ምርካብ መሰሉ ምርግጋጽ፤ ነቲ ናይ መተሓዳደሪኡ ወጻኢታትን ካልእ ኣድላይነቱን፤ ብገዛእ ዓቕሙ ንምኻኣል ክጽዕር ይግብኦ። እቲ ክሰርሕ ዚኽእል፤ ክሰርሕ ግዴታ ኣሎዎ። ኣብ ባንክ ገንዘብ ምስ ዚህልወካ ወይ ንብረት ከም (ማኪና፡ ቤት፡ ጃልባ ወዘተ) ምስ ዚህልወካ፤ ቁጠባዊ ሓገዝ ንኸይትረክብ ይክኣል እዩ። ብቐዳምነት ሰብ፤ ነቲ ኪርከብ ዚክኣል፤ ካልእ ዕድላትን ሓገዛትን ንኣብነት ከም፤ ሓገዝ ክራይ-ገዛን ደሞዝ-ወለዲን ክሓትት ኣሎዎ። መተሓዳደሪ-ገንዘብ ንምርካብ እትሓትት፤ ኣብቲ ኣብ ኮሙንካ ዚርከብ፤ ቤትስልጣን ማሕበራዊ-ኣገልግሎት ኮይኑ፤ (ኣብቲ ናይ ኮሙን ኣድራሻ ኢንተርነት ሓበሬታ ክትረክብ ኢኻ)። ቤትስልጣን ማሕበራዊ-ኣገልግሎት፤ ነቲ ዘእተኻዮ ምልክታ ክጸሉ ዚኽእል፤ ናይ ኩሉ እቲ ቁጠባዊ-ሃለዋትካ ሓበሬታታት፤ ንኣብነት እቶትካ፤ ንብረትካ፤ ወጻኢታትካ ወዘተ ምፍላጥ የድልዮ እዩ።  
ኣብዚ ዚስዕብ www.socialstyrelsen.se/ekonomisktbistand/forsorjningsstod,
www.socialstyrelsen.se/ekonomisktbistand/utlandskamedborgare

Gratis (ብነጻ)

​ብነጻ ዚበሃል፤ ነቲ ገለ ከይከፈልካ እትረኽቦ እዩ። ኣብ ሬክላም ብዙሕ ግዜ፤ እዚ ብነጻ ዚብል ቃል ይቀላቐል እዩ። እቲ ብነጻ ዚብል ክጽሓፎ ዚግባእ፤ ነቲ ብዘይ ገለ ዋጋ ዚወሃበካ፤ ምስቲ ናይ ቀረብ-ሬክላም ዝተተሓሓዘ፤ ገለ ዚኽፈል ነገር ዘይብሉ ምስ ዚኸውን እዩ። ንኣብነት ነታ ሳልሰይቲ ብነጻ መታን ክትረኽባ፤ ክልተ መጻሕፍቲ ምግዛእ ምስ ትግደድ፤ እዚ “ብነጻ” ዚወሃበካ ኣይኮነን። ከም ግቡእሲ፤ ኣብቲ ጽሑፍ፤ ነታ ሳልሰይቲ መጽሓፍ ዚኽፈል የልቦን ተባሂሉ ክጸሓፍዩ ዘለዎ።

Hemförsäkring (ውሕስነት-ገዛ)

​ኣብ ውሕስነት-ገዛ መብዛሕትኡ ግዜ፤ ብዙሓት ዓይነት ውሕስነታት ይጠቓለሉ እዮም። ገለ ካብቶም ክፋላት ንኣብነት፤ ውሕስነት ዚኽፈለካ ንዝተበላሸወካ ንብረት ወይ ንኣብ ልዕሌኻ ዝተፈጸመ መጕዳእቲ ወይ ንስኻ ንዝጐዳእካዮ ሰብ ካሕሳ መኽፈሊ ገንዘብ ምርካብ እዩ። ኣብ ውሕስነት-ገዛ እዚ ዚስዕብ ክተቓለል ይኽእል።

  • ናይ ንብረት ውሕስነት – ኣብ ንብረትካ፡ ዝተኻረኻዮ፡ ንባዕልኻ ክትጥቀመሉ ዝተለቃሕካዮ ነገር፤ ንዝስዓበ ጕድኣት ካሕሳ ይኽፈልካ።
  • ናይ ሓላፍነት ውሕስነት – ከም ግለ-ሰብ መጠን ንስኻ ክትሕሶ ንትግደድ ሰብ፤ ብውሕስነትካ ገንዘብ ይኽፈለልካ 
  • ሰብኣዊ-ውሕስነት ኣብ ግዜ ድንገት – ኣካላዊ መጕዳእቲ ምስ ዘጋጥመካ፤ ንኣብነት ተወቒዕካ ወይ ተዓሚጽካ ዚኽፈለካ ገንዘብ። 
  • ውሕስነት ሕጋዊ-ምክልካል – ምስ ሰብ ኣብ ነገር ምስ ትኣቱ፤ ናይ ንጠበቓ ዚክፈል ገንዘብ ትረክብ።
  • ውሕስነት-መገሻ –ኣብ ብዙሕ ውሕስነታት-ገዛ እትው ኮይኑ፤ ኣብ መገሻኻ ዝበለጸ ውሕስነት ዚህብ እዩ። ን45 ናይ መገሻ መዓልታት ዘገልግል እዩ።

ኣብቲ ንቡር ውሕስነት-ገዛ ብላዕሊ ክተእትዎ እትኽእል ካልእ ዓይነት ውሕስነታት ውን ኣሎ። ምናልባት ገለ ነገር ከየጋጥመካ፤ እቲ ዝበለጸ ምስታ ናይ ውሕስነት ኩባንያኻ ምዝርራብ እዩ።
ኣብዚ konsumenternas.se ብዝይዳ ኣንብብ። ወይ ኣብቲ ናይ ውሕስነት ኩባንያኻ ኣድራሻ ኢንተርነት ኣቲኻ ርአ።

Husdjur (እንስሳ-ዘቤት)

​እንስሳ-ዘቤት ዝበሃሉ ምስ ሰብ ምንባር ዝለመዱ እንስሳታት እዩ። እቶም ልሙዳት እንስሳ-ዘቤት ኣብ ሽወደን፤ ድሙ፡ ከልቢ፡ ምጹጹላይ-መሳሊ ከምኡ ውን ማንቲለን፡ ኣዕዋፍን፡ ጠባብቕን፡ ኣትማንን እዮም።

ኣብ ሽወደን ብዙሓት ወነንቲ እንስሳ ዘቤት ነቶም እንስሳ ካም ኣባላት ስድራቤት እዮም ዝርእይዎም። እንስሳ ኣብ ውሽጢ ገዛ ክነብሩ ንቡር እዩ ብዙሓት ከኣ ንከልቦም ወይ ድሞም ኣብ ዓራት ምስኦም የደቅስዎም። ኣብ ደገ ዝነብሩ ዋና ዘይብሎም ኣኻልብ ይኹኑ ደማሙ ኣዝዩ ዘይልሙድ እዩ።

Hyresavtal (ውዕል ክራይ-ገዛ)

​ሓደ ገዛ ምስትካረ፤ ብዛዕባ ኣብኡ ምቕማጥካ፤ ዘሎካ ግዴታን መሰላትን ዚገልጽ ስምምዕ ወይ ውዕል ክራይ-ገዛ ክህልወካ ይግባእ። ብዛዕባ መቐመጢ ገዛ ዎል ክትጽሕፍ ከሎኻ እዚ ዚስዕብ ትሕዝቶ ኪህልዎ የድሊ።
ስም ተኻራዪ፤ ስም ኣካራዪ፤ ክራይ-ገንዘብ፤ ግዜ-ክራይ (ናይ ውዕል ግዜ)፤ እቲ ካልእ ክትጥቀመሉ ትኻል ከባቢታት (መኻዚኖ፡ ጋራጅ፡ ወዘተ)፤ ካልእ ዝርዝራትን ከም፤ ኤሌትሪክ፡ ኣቝሑ-ገዛ፡ ምጽርራይ፡ መጕሓፊ፡ ውሕስነት እዩ።
ኣብዚ www.omboende.se/sv/Hyra/Att-hyra/ ብዝያዳ ኣንብብ።

Hälsovård (ሓለዋ-ጥዕና)

​ሓለዋ-ጥዕና ማለት፤ ንኣብነት ጥዕና ናይ ስኒ ንምሕላውን፤ ናይ መጻኢ ሽግር ንምክልኻልን፤ ብመጽረይቲ-ስኒ እትገብሮ ክንክን ክሳብ እቲ ልምምዳት ናይ ምዝናይ ኣካላት ክኸውን ይኽእል። ሓለዋ-ጥዕና ብዙሕ ግዜ ምስ ክንክን-ጥዕና ውን ዝተተሓሓዘ እዩ። እዚ ማለት ድማ፤ ነብስኻ ብዚግባእ ብምክንኻን፤ ካብ ናይ ስጋዊን ስነ-ኣእምሮኣዊን ሕማማት ክትሕሎ ማለት እዩ።

Id-kort (መንነት-ወረቐት)

”Id-kort” ሓጺር ኣጸሓሕፋ ናይ መንነት-ወረቐት እዩ። መንነት-ወረቐት እትጥቀመሉ፤ ከም መረጋገጺ ናይ ዕድሜኻን፤ ንስኻ መን ምዃንካን መመሳኸሪን እዩ። ንኣብነት እዚ ካብ መሸጣ መድሃኒት ኣፋውስ ንምምጻእ፤ ኣብ ዱንኳን ብካርድ ገንዘብ ንምኽፋል ወይውን ጉዳይ ናይ ባንክ ጉዳይ ንምስላጥ ክኸውን ይኽእል። መንነት ወረቐት ንምርካብ ኣብ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኣገልግሎት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ከተመልክት ትኽእል።

ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ወይ ከኣ ኣብዛ መዝገበ ቃላት ኣብ ትሕቲ ናይ ባንክ መንነትን ናይ ኢንተርኔት ወረቐት መንነትን ተመልከት።

Inkomstskatt (ግብሪ-ኣታዊታት)

ስራሕ ምስ ዝህልወካ ካብ እቶትካ ቀረጽ ትኸፍል። እዚ ቀረጽ ናይ ኣታዊ ቀረጽ ይበሃል። ስራሕ ምስ ዝህልወካ ወሃቢ ስራሕካ ደሞዝ ቅድሚ ምውሳድካ ቀረጽ ይወስድ። ኣብ ናይ ደሞዝ ወረቐት ክንደይ ቀረጽ ከም ዝኸፈልካ ሰፊሩ ኣሎ። ወሃቢ ስራሕ ንኣታዊ ውሽጢ ሃገር ወርሓዊ ቀረጽ ይኸፍል። ኩሎም ኣታዊ ዘለዎምን ቀረጽ ዝኸፍሉን ናብ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ዓመታዊ ጸብጻብ ቀረጽ የቕርቡ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ተወሳኺ ሓበሬታ ኣምብብ።

Introduktionsersättning (መለማመዲ ሓገዝ-ገንዘብ)

​መለማመዲ ሓገዝ-ገንዘብ እቲ ቅድም ሓደስቲ መጻእተኛታት፤ ንመለማመዲ ተባሂሉ፤ ካብ ኮሙን ዝረኽብዎ ዝነበሩ ሓገዝ እዩ። መለማመዲ ማለት፤ ብግዜ ዝተወሰነ፤ ንስደተኛታትን ሓደስቲ መጻእተኛታትን፤ ኣብቲ ናይ መጀመርታ እዋን፤ ካብ ሕብረትሰብ ሽወደን ዚግበረሎም ዝነበረ ሓገዝ እዩ።እዚ መለማምዲ ሓገዝ ሕጂ በቲ መትከል-እግሪ ሓገዝ ዚብል ተተኪኡ ይርከብ። እቶም ቅድሚ 1 ታሕሳስ 2010፤ እዚ መለማመዲ ሓገዝ ዝተፈቕደሎም ሓደስቲ መጻእተኛታት፤ ክሳብ እቲ ናይ መለማመዲ ግዜኦም ዚፍጸም፤ ብመሰረት እቲ ናይ ቅድም ሕጊ፤ ካብ ኮሙን ሓገዝ ክረኽቡ እዮም።

Konsument (ሸማታይ)

ናይ ሸማቶ/ዓማዊል ወኪል ብ KO ይጸሓፍ። KO ትካላት ንውዕላትን ሬክላምን ዝምልከት ሕጊ ክኽተላ ይሰርሕ። KO ኣብ ቤት ፍርዲ ወኪል ሸማቶ ክኸውን ውን ይኽእል። ካብ ሓደ ትካል ኣቑሑን ኣገልግሎትን ትገዝእ ሸማቲ/ዓሚል ትበሃል። ነቶም ኣቑሑት ዘቕርቦም ከኣ ኣፍራዪ ይበሃል፣ እቶም ዝሸጡ ከኣ ሸያጦ ይበሃሉ።

KO ሓደ ክፋል ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል እዩ። ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል መንግስታዊ ትካል ኮይኑ ንዓኻ ከም ዓሚል ኣገልግሎ ትይህብ። ንኣፍረይትን ሸያጦን ሕጊ ምስ ዘየኽብሩ ጥርዓን ናብ ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል ከተቕርብ ትኽእል።

ሃሎ ሸማቲ/ዓሚል ኣብ ዝበሃል ናይ ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል ናይ ሓበሬታ ኣገልግሎት ሓበሬታ ክትረክብን ክትሓትትን ትኽእል ኢኻ። ናብ 0771 525 525 ክትድውል ወ ይከ ኣብ www.hallakonsument.se ዝያዳ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ። ምስ ተሓባበርቲ ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል ኣብ ኢንተርኔት ቀጥታ ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ። ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል ኣምብብ።

Konsumentombudsman (ወኪል-ሸማቶ)

ናይ ሸማቶ/ዓማዊል ወኪል ብ KO ይጸሓፍ። KO ትካላት ንውዕላትን ሬክላምን ዝምልከት ሕጊ ክኽተላ ይሰርሕ። KO ኣብ ቤት ፍርዲ ወኪል ሸማቶ ክኸውን ውን ይኽእል። ካብ ሓደ ትካል ኣቑሑን ኣገልግሎትን ትገዝእ ሸማቲ/ዓሚል ትበሃል። ነቶም ኣቑሑት ዘቕርቦም ከኣ ኣፍራዪ ይበሃል፣ እቶም ዝሸጡ ከኣ ሸያጦ ይበሃሉ።

KO ሓደ ክፋል ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል እዩ። ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል መንግስታዊ ትካል ኮይኑ ንዓኻ ከም ዓሚል ኣገልግሎ ትይህብ። ንኣፍረይትን ሸያጦን ሕጊ ምስ ዘየኽብሩ ጥርዓን ናብ ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል ከተቕርብ ትኽእል።

ሃሎ ሸማቲ/ዓሚል ኣብ ዝበሃል ናይ ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል ናይ ሓበሬታ ኣገልግሎት ሓበሬታ ክትረክብን ክትሓትትን ትኽእል ኢኻ። ናብ 0771 525 525 ክትድውል ወ ይከ ኣብ www.hallakonsument.se ዝያዳ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ። ምስ ተሓባበርቲ ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል ኣብ ኢንተርኔት ቀጥታ ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ። ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ቤት ጽሕፈት ሸማቶ/ዓማዊል ኣምብብ።

Konsumentvägledare (ኣማኻሪ-ሸማቶ)

​ካብቲ ኣብ ኮሙንካ ዘሎ ኣማኻሪ-ሸማቶ፤ ብዛዕባ እትገዛኦ ኣቕሑትን ኣገልግሎትን ሓበሬታ ክትሓትት፤ ጥርዓን ክተቕርብ፤ ብዛዕባ ናይ ገዛኻ ኤኮኖሚን ስርየት-ዕዳታትን ምኽሪን ደገፍን ክትረክብ ትኽእል። ብዛያድ ኣብቲ ናይ ኮሙንካ ኣድራሻ ኢንተርነት ኣቲኻ ኣንብብ።

Kronofogden (ቤትስልጣን መኽፈልቲ-ዕዳ)

​ቤትስልጣን መኽፈልቲ-ዕዳ ሓደ ብዛዕባ ናይ ዕዳታት ጉዳይ ዝሰርሕ፤ መንግስታዊ ቤትስልጣን እዩ። ቤትስልጣን መኽፈልቲ-ዕዳ፤  ነቲ ገንዘብ ክኽፈሎ ዝጠልብ ዘሎ ሰብ፤ ገንዘቡ ንኽረክብ ዝሕግዙ እዮም። እዚ ማለት ድማ፤ ካብቲ ብዓል-ዕዳ ዝኾነ ሰብ ገንዘቡ ከም ዝረክብ ዝገብሩ እዮም። ነቲ ዘሎካ ዕዳታት ምስ ዘይትኸፍል፤ ናብዚ ቤትስልጣን እዚ ክትቀርብ ትኽእል ኢኻ። እዚ ቤትስልጣን ዚ ድማ፤ ነቲ ንዓኻ ገንዘብ ዚእውደካ ሰብ፤ ይሕግዞ ማለት እዩ። እዚ ቤትስልጣን ዚ፤ ነቲ ንዕዳ-መሰረዪ እተእትዎ ምልክታ ዚቕበል ውን ንሱ እዚ ቤትስልጣን ዚ እዩ። ኣብ ግዜ ጥፈሻ ነቲ ኣብ ምሕደራ-ጥፈሻ ዚግበር ስርሓት ዚቋመት ውን፤ ንሱ እዩ። ኣብዚ ዚስዕብ www.kronofogden.se/, www.kronofogden.se/fordigsom/harsvartattbetala/privatperson.4.2e56d4ba1202f95012080004206.html ብዝያዳ ክተንብብ ትኽእል ኢኻ።

Kvällskurs (ምሸታዊ-ትምህርቲ)

​ብዙሓት ናይ ትምህርቲ ማሕበራት፤ ናይ ነንበይኑ ዓይነታት ምሸታዊ-ትምህርቲ መደባት የዳልዋ እየን። እዚ ምሸታዊ ትምህርቲ ዝመጸ፤ መታን ንስኻ ኣብ ግዜ መዓልቲ ስራሕ እናሰራሕካ፤ ምሸት ውን ክትመሃር ክትኽእል ብማለት እዩ። ኣብዚ ምሸታዊ ትምህርቲ፤ ቋንቋ ወይ ሳዕዒት ወይ ስእሊ ምስኣል ክትመሃር ትኽእል ኢኻ።
መብዛሕትኡ ግዜ፤ ካብ ሓደ ማሕበር ትምህርቲ፤ ዋላኳ እቲ እትደልዮ ትምህርቲ ዘይብሎም እንተ ኾኑ፤ ክሕግዙኻ ይኽእሉ እዮም። ካብ 5-8 ዝኾኑ ተመሃሮ ክትእክብ ናይ ምኽኣል ሕቶ እዩ ክኸውን ዚኸውን። ብድሕሪኡ እቲ ናይ ትምህርቲ ማሕበር፤ መምሃሪ ቦታን መምህር ኣብ ምርካብን፤ ክሕግዝ ይኽእል እዩ። ኣብ ናይቶም ዝተፈላለዩ ናይ ትምህርቲ ማሕበራት ኣድራሻታት ኢንተርነት ኣቲኻ ብዝያዳ ክተንብብ ትኽእል ኢኻ።
ኣብዚ www.medborgarskolan.se
www.abf.se
www.sv.se
www.sensus.se
www.folkuniversitetet.se
www.ibnrushd.se
www.nbv.se
www.studieframjandet.se
www.bilda.nu ብዝያዳ ክተንብብ ትኽእል ኢኻ።

Körkort (ፓተንቲ)

ቤትስልጣን ትራፊክ፤ ነቲ ፓተንተ ንምርካብ ዘድሊ ናይ ፍልጠት ፈተናን ናይ ምዝዋር ፈትናን ሓላፍነት ዘለዎ እዩ። ቤትስልጣን መጐዓዓዚ፤ ናይ መዘወሪ ፍቓድ ምሃብ ወዘተ ሓላፍነት ኣሎዎ።

ኣብ መካነ-መርበብ ቦርድ ትራንስፖርት ሽወደን: ብዛዕባ ኣውጻጽኣ መምርሒ ፍቓድ ኣብ ሽወደን ዚሕብር ብቐሊል ቋንቋ ዝተዳለወ ሓበሬታ’ሎ።

​ኣብ ሃገር ሽወደን ሓደ ሰብ ማኪና ንምምራሕ 18 ዓመት ኪመልእ ይግባእ። ካብቲ ዝመጻእካሉ ሃገር ዘጥረኻዮ ፍቓድ መምርሒ ማኪና ምስ ዚህልወካ ብኣኡ ጌርካ ኣብ ሃገር ሽወደን ማኪና ምምራሕ ዚከኣል ኣይመስልን።

Legitimation (ወረቐት-መንነት)

​​ናይ ተሓዚኡ ስእልን ፌርማን ዘለዎ ናይ መንነት ሰነድ ወረቐት መንነት ወይ ከኣ id-kort ተባሂሊ ውን ዝጽዋዕን ብብዝሒ ዝዝውተር ከኣ ፓስፖርትን ናይ ምምራሕ መኪና ፍቓድን እዩ። መን ምዃንካ ንምርግጋጽ እትጥቀመሉ ሰነድ (ካርድ) እዩ። ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ወይ ከኣ ኣብዛ መዝገበ ቃላት ኣብ ትሕቲ ወረቐት መንነት ተመልከት።

Migrationsverket (ሚግራሾንስቨርከት)

​ሚግራሾንስቨርከት ንጉዳያት መጻእተኛታት ሓላፍነት ዘለዎ እዩ። ንኣብነት ሰብ ናብ ሽወደን ክግዕዝ ምስ ዚደሊ፤ ዜግነት ሽወደን ክቕበል ንዚደሊ፤ ዑቕባ ወይ መቐመጢ ፍቓድ ንዝሓትት ሓላፍነት ኣሎዎ።

https://www.migrationsverket.se/Other-languages/ትግርኛ.html

Misshandel (ዓመጽ)

​ዓመጽ ማለት ሓደ ወይ ብዙሓት ኮይኖም ንኻልእ ሰብ፤ ብደይ-መደይ  መጕዳእቲ ከስዕቡሉ ከለዉ እዩ። ምዕማጽ ማለት ንሓደ ሰብ ምጕዳኡ ማለት እዩ። እዚ ድማ ብኣካላዊ ወይ ብስነኣእምሮኣዊ መጕዳእቲ ክኸውን ይኽእል። እቲ ኣብ ልዕሊ ካልእ ሰብ፤ ጕድኣት፤ ሕማም፤ ቃንዛ ወይ ድህከት ዘስዓበ ሰብ፤ ናይ መውቃዕቲ ገበን ፈጺሙ ኣሎ። ዓመጽ ኣብ ልዕሌኻ እንተ ተፈጺሙ፤ ወይ ኣብ ልዕሊ ካልእ ሰብ ክፍጸም ምስ ትርኢ፤ ናብ ፖሊስ ኣመልክት። ኣብዚ www.polisen.se/sv/Utsatt-for-brott/Olika-typer-av-brott/Hot-vald-ofredande/, http://kvinnofridslinjen.se/telefonkort/tigrinja/ ብዝያዳ ኣንብብ።

Mödravårdscentral (ማእከል-ጥዕና ኣዴታት)

​ኣብ ማእከል-ጥዕና ኣዴታት (MVC) ናይ ኣዋላዲት መቐበል ኣዴታት ተባሂሉ ውን ይጽዋዕ እዩ። ኣብዚ (MVC) ንኣብነት ናይ ድቂ ምሓዝ ምርመራ ምግባር ይክኣል። ከም መከላኸል-ጥንሲ ምኽሪ ውን (p-piller, mini-piller, spiral, dagen efter-piller, p-spruta, p-stav ወዘተ) ክርከብ ይክኣል። ኣብዚ ማእከል-ጥዕና ኣዴታት ናይ ጥንሲ ምክትታልን ንወለዲ ንሕርሲ ናይ ምድላውን ሓገዛት ውን ይግበር እዩ። ንናይ ወላድነት ሃለዋት ዚሕግዝ ትምህርቲ ውን ንኣቦን ንኣደን ይህቡ እዮም። ኣብዚ ማእከል ጥዕና ኣዴታት፤ ጾታዊ ሕክምናታት ደቂኣንስትዮ ውን ንኣብነት ናይ ብልዕቲ ናይ ወሃዮታት ምርመራን ናይ ካንሰር ምርመራን ይግበረለን እዩ። ኣብዚ https://www.1177.se/Tema/Gravid/Graviditeten/Pa-modravardscentralen/Besok-pa-barnmorskemottagningen-under-graviditeten/ ብዝያዳ ኣንብብ።

Nystartsjobb (ሓድሽ ምጅማር-ስራሕ)

​ካብ ስራሕ-ዓለም ንንውሕ ዝበለ ግዜ ኣግሊስካ ምስ ትጸንሕ፤ እቲ ሓድሽ ምጅማር-ስራሕ፤ ሓደ ሓድሽ መጀመሪ ዕድል ክኸውን ይኽእል እዩ። እቲ ብሓድሽ ምጅማር-ስራሕ ዝቖጽረካ ወሃብ-ስራሕ፤ ቁጠባዊ ሓገዝ ክረክብ ይኽእል እዩ። እዚ ነቶም ካብ ስራሕ-ዓለም ንንውሕ ዝበለ ግዜ ኣግሊሶም ዝጸንሑ ሰባት፤ ከቃልለሎም ይኽእል እዩ። እቲ ወሃብ-ስራሕ ክንድቲ ካብ ስራሕ ጠጠው ኢልካሉ ዝጸናሕካ ግዜ፤ ሓገዝ ክወሃቦ ይኽእል እዩ። ኣብዚ https://www.arbetsformedlingen.se/4.5f6b75bc120ce1edc5a800080.html ብዝያዳ ኣንብብ።

Oskrivna regler (ኣብ ጽሑፍ ዘይሰፈረ ሕጊታት)

​ኣብ ጽሑፍ ዘይሰፈረ ሕጊታት ማለት፤ እቲ ኣብ ሓደ ሕብረተሰብ ቅቡል ዝኾነ ባህርዪ ወይ ማሕበራዊ ናይ ጠባያት መምርሒ ክበሃል ይካኣል እዩ። እዚ ማለት ድማ፤ እቲ ኣብ ሕብረትሰብ ምስ ካልኦት ሰባት ክተራዮ ትጽቢት ዝግበረልካ ጠባይ እዩ። ኣብ ጽሑፍ ዘይሰፈረ ሕጊ ማለት፤ እቲ ኣብ ሓደ ናይ ሕጊ መጽሓፍ ዘየሎ፤ ግንከ ደቂ-ሰባት ክስዕብዎ ትጽቢት ዚግበረሎም ሕጊታት እዩ። እቲ ነቶም ዘይተጻሕፉ ሕጊታት ዘይስዕብ ሰብ፤ ከም ሓደ ዘይንቡር ሰብ ይሕሰብ። ምኽንያቱ ነቲ ልሙድ ስርዓት የፍርስ ስለ ዘሎ። ንኣብነት ሓደ ሰብ ሰላምታ ክህበካ ከሎ፤ ንስኻ ውን ሰላምታ ተቕርብ። ኣብ ርእሲኡ ውን ምስ ካልኦት ሰባት ተኣዲብካ ትቐርብ። መጻሕፍቲ ብ Den Svenska Koden av Silvia Nilsson Puccio, Uli Bruno & Maria Bengts: www.knowware.se ዝተጻሕፉ ኣንብብ።

Passa tid (ሰዓት ምሕላው)

​ኣብ ሃገር ሽወደን ሰዓትካ ምሕላው ኣዝዩ ኣገዳሲ ነገር እዩ። እዚ ድማ ምስ ግላዊ ኣዕሩኽትኻ ይኹን ምስ ቤትስልጣን ዜገልግል እዩ። ሰዓት ዘይምኽባር ከም ናይ ሕማቕ መዕበያ ክርአ ይኽእል እዩ። ከምኡ ይኹን እምበር፤ ንሰዓት ምሕላው ዘተግብርዎ፤ ኩሎም ሽወደናውያን ውን ኣይኮኑን። ናብ ናይ ስራሕ ቃለ-መሕትት ናኣብነት ደንጒኻ ምስ ትመጽእ፤ በቲ ምኽንያት እዚ ጥራይ፤ ኣብቲ ስራሕ ንኸይትቝጸር ዓቢ ሓደጋ ኣሎ።

Pension (ጥሮታ)

​መብዛሕትኡ ግዜ እቲ ጥሮታ ተባሂሉ ዚዝረበሉ፤ ነቲ ናይ ሽምግልና ጥሮታ እዩ። ናይ ሽምግልና ጥሮታ እትቕበል፤ ሸምጊልካ ክትሰርሕ ስለ ዘይትኽእል፤ ብናይ ዕደመ ጥሮታ፤ ካብ ስራሕ-ዓለም ክትሰናበት ከሎኻ እዩ። ናይ ሽምግልና ጥሮታ ገንዘብ፤ እቲ ወሃብ-ስራሕ ተገዲዱ፤ ብመልክዕ ግብሪ ናብ መንግስቲ ዚኽፈሎን፤ ባዕልኻ እተዋህልሎልን እዩ። እዚ ጥሮታ ዚበሃል፤ ከም ሓደ ጸኒሕ-ደሞዝን፤ ናይ ስርዓተ-ጥሮታን ከምኡውን ውሕስነት ውን ዘጠቓልል ጉዳይ እዩ። ንኣብነት እዚ ማለት ድማ፤ ህይወትካ ዋላኳ ካብቲ ገምጋማዊ-ዕድመ እንተ ልዓለ፤ ክሳዕ መወዳእታ ጥሮታ ይኽፈለካ እዩ። ኣብ ግዜ ሞት ውን ነቶም ተረፍቲ ዚወሃብ ገንዘብ እዩ። ካልእ ዓይነታት ጥሮታታት፤ ከም ናይ ሕማም-ጥሮታ፤ ቅድመ-ጥሮታ ውን ኣሎዉ። ኣብዚ www.pensionsmyndigheten.se ብዝያዳ ኣንብብ።

Personbevis (መንነት መረጋገጺ ሰነድ)

​መንነት መረጋገጺ ሰነድ፤ ኣብዚ ዚስዕብ ኩነታት የድልየካ።
•    መንነት-ወረቐት ንክተውጽእ (ኣብ ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር እተመልክቶ ዘይኮነ)
•    ዝተፈላልየ ትምህርቲታት/ኣብያተትምህርቲ/ሓገዝ-ትምህርቲ ክትሓትት
•    ዜግነት ሽወደን ክትሓትት
•    ፍትሕ ክትሓትት
•   ናይ ወጻኢ ፓስፖርት/ፓስፖርት-ባዕዳውያንን ተመሳሳልን ክትሓትት
መንነት መረጋገጺ ሰነድ፤ እቲ ብዛዕባኻ ኣብ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር መደበር ዳታ ህዝባዊ-መዝገብ ተጻሒፉ ዘሎ ሓበሬታ ዚገልጽ እዩ። መንነት መረጋገጺ ሰነድ፤ ናይ መንነት ወረቐት ማለት ኣይኮነን።

ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ተወሳኺ ሓበሬታ ኣምብብ።

Personförsäkring (ግለዊ ሰብኣዊ-ውሕስነት)

​ግለዊ ሰብኣዊ-ውሕስነታት ከም ተወሳኺ ናይቲ ማሕበራዊን ውዕላዊን ውሕስነታት ዝኸውን እዩ። ግለዊ ሰብኣዊ-ውሕስነታት ብነንበይኑ ዝኾነ ንኣሽቱ ውሕስነታት ዝቖመ ኮይኑ፤ መብዛሕትኡ ግዜ እቶም መሰረታውያን ዝኾኑ፤ ናይ ሓደጋ-ውሕስነትን ናይ ሕማም-ውሕስነትን እዮም። እቲ ግለዊ ሰብኣዊ-ውሕስታት ንምግባርካ ዚውስኖ፤ እቲ ቁጠባኻን፤ እቲ ንዓኻ ዘለዎ ኣድላይነትን እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ብኣባልነት ማሕበር-ሰራሕተኛታት ጌርካ ጉጅላዊ-ውሕስነት ትኣቱ ኢኻ፤ ወይውን ወሃብ ስራሕ ነቶም ዚደልዩ ጉጅላዊ-ውሕስነት ይገብረሎም እዩ። ባዕልኻ ውን ግለዊ ሰብኣዊ-ውሕስነታት ክትኣቱ ትኽእል ኢኻ። ኣብዚ ዚስዕብ ብዝያዳ ክተንብብ ትኽእል ኢኻ። Hallå konsument, konsumenternas.se ወይውን ምስ ናይ ውሕስነትካ ኩባንያ ርክብ ግበር።

Personnummer (ቁጽሪ-መንነት (ፐርሾን ኑመር))

ቁጽሪ-መንነት ኩሉ እቲ ኣብ ሃገር ሽወደን ህዝባዊ-መዝገብ እትው ዝኾነ ሰብ ዝሕዞ ናይ መለልዪ መንነት እዩ። ሓደ ሰብ ሓንሳብ ቁጽሪ-መንነት ምስ ተቐበለ፤ ዕድሚኡ ምሉእ ይጥቀመላ። ቁጽሪ-መንነት ንኣብነት ንዋጻኢ ሃገ ር ምስ እትግዕዝ ኣይቅየርን እዩ። ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ቁጽሪ መንነት ይህብ። ናብ ሽወደን ከምዝቐየርካ ምምልካት ከድልየካ እዩ። ከመይ ከተመልክት ከምእትኽእል ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ብዝያዳ ኣንብብ።

Rattfylla (ሰቲኻ ምዝዋር)

​ኣብ ሽወደን እቲ ደረት ሰቲኻ ናይ ምዝዋር (0,2 promille ኣልኮል ኣብ ደምካ) (0,1 mg ኣብ ትንፋስካ) እዩ። እዚ ማለት ድማ፤ እቲ ዝበለጸ አገር ማኪና ክትዝውር ምዃንካ እንተ ፈሊጥካ፤ እቲ ርጉጽ ነገር ዝኾነ ኣልኮላዊ መስተ ዘይምስታይ እዩ። እቲ ኣኽቢድካ ሰቲካ ምዝዋር ዝበሃል፤ እቲ 1,0 promille ኣብ ደምካ ወይ (0,5 mg ኣብ ትንፋስካ) ምስ ዚርከብ እዩ። መቕጻዕቱ ድማ ክሳዕ ናይ 2 ዓመት ማእሰርቲ ክኸውን ይኽእል። 
ኣብ  መርበብ ሓበሬታ ፖሊስመርበብ ሓበሬታ ቤት ጽሕፈት ትራፊክ ወይ መርበብ ሓበሬታ ማሕበር ካብ ኣልኮል ነጻ ዝኾኑ ዘወርቲ ብዝያዳ ክተንብብ ትኽእል ኢኻ።

Reklam (ሬክላም)

​ሬክላም ዚበሃል ኣቕሓ ወይ ኣገልግሎት ዚዝርጋሕ ሓደ ናይ ሓበሬታ ምህዞ ወይ ሓሳባት እዩ። ናይ ደቂ-ሰባት ኣተሓሳስባን ግምታትን ወይ ተግባርን ብምጽላው፤ እንታይን ብኸመይን ከም ዝገዝኡ ሓሳባቶም ንምቕያር እዩ። መብዛሕትኡ ዚለኣኸልካ ሬክላማት፤ ካብ ኩባንያታት ዝመንጨወ ኮይኑ፤ እቶም ተቐበልቲ ድማ ሸማቶ እዮም። እቶም ተጠቃሞ ወይ ሸማቶ ውልቀ-ሰባት ወይ ኩባንያታት ክኾና ይኽእላ እየን። እቲ ዕላማ ናይ ሬክላም፤ ንሓደ ፍርያት ወይ ኣገልግሎት ምስ ዕዳጋ ንምልላይ እትገብሮ ሜላ እዩ። ከምኡ ብምግባር ድማ ዕዳጋኻ ክብ ከም ዚብል ንምግባር እዩ። ነቲ ናባኻ ዚመጽእ ሬክላም፤ ብናይ ጽሑፍ ኣድራሻ ይኹን ብዝርርብ መሸጣ ቴሌፎን፤ የቐንየለይ ኣይደልን ክትብል ትኽእል ኢኻ። ኣብዚ www.reklamombudsmannen.org/, http://www.hallakonsument.se/tips-for-olika-kop/reklam/regler-for-reklam/ ብዝያዳ ኣንብብ።

Reseförsäkring (ውሕስነት-መገሻ)

​ውሕስነት-መገሻ ዚበሃል፤ እቲ ኣብ ወጻኢ-ሃገር መገሻኻ ምናልባት እንተ ሓመምካ ኢልካ እትኣትዎ ውሕስነት እዩ። ዜጋታት ሕብረት-ኤውሮጳ፤ ኣብ ካልእ ኣባል ሕብረት-ኤውሮጳ ሃገር ከይዶም፤ ብግብሪ ዚምወል ናይ ህጹጽ ረድኤት ሕክምና ምርካብ፤ መሰል ኣሎዎም። ንሕክምና ናይ ጥንሲን ሕርሲን ዚግበር ወጻኢታት ውን፤ ከም ናይ ሕጹጽ ረድኤት ኣገልግሎት ሕክምና እዩ ዚቝጸር። (ኤውሪጳዊ ሰነድ ውሕስነት ሕማም)። ንናይ መገሻ ውን ዘጠቓልል፤ ውሕስነት-ገዛ ምስ ዚህልወካ፤ እዚ ን45 መዓልታት ኣኩል ውሕስነት ይህበካ እዩ። ካብኡ ንዝነውሕ ግዜ ምስ ትጸንሕ፤ መመላእታ ውሕስነት-መገሻ ምግባር ከድልየካ ይኽእል እዩ። ካሳ ውሕስነት ብዛዕባ ኣብታ ትገሸላ ዘለኻ ሃገር እንታይ ከምድልየካ ሓበሬታ ኣለዎ።
ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብ ናትካ ትካል ውሕስነት ወይ ከኣ ኣብ konsumenternas.se ተመልከት።

Räkningar (ዚኽፈል-ዕዳ)

​ዚኽፈል-ዕዳ ማለት ልክዕ ከም ሓደ ዝመጸካ ፋክቱራ ማለት እዩ። ዚኽፈል-ዕዳ እቲ ንኽትከፍል ብጽሑፍ ዝመጸካ ጠለብ እዩ። ሓደ ነገር ምስ ገዛእካ፤ ሽዑ-ንሽዑ ምስ ዘይትኸፍሎ፤ መኽፈሊ-ዕዳ (ፋክቱራ) ይልኣኸልካ። ብዙሕ ጊዜ ብቡስጣ እዩ ዚልኣኸልካ። ኩሉ ዚኽፈል-ዕዳታት፤ ከም ክራይ-ገዛ፤ ዕዳ-ኤሌትሪክ፤ ናይ ቲቪ-ኣቡድ ወዘተ ከምጸካ ይኽእል እዩ። ነቲ ዕዳኻ ኣብ ግዚኡ ምኽፋል ይግብኣካ፤ ምስ ዘይትኸፍል ግን፤ ናብ ዝበዝሐ ዕዳ ክትኣቱን ወይውን ናብ መንግስታዊ መኽፈልቲ-ዕዳ ክትምዝገብን ትኽእል ኢኻ። እቲ ናይ ምኽፋል ዕለት ዝወድቀሉ ግዜ፤ ማለት እቲ ናይ መጨረሽታ ክትከፍለሉ ዘሎካ ዕለት፤ ኣብቲ ፋክቱራ ሰፊሩ ኣሎ። እቲ ዝበለጸ ብናትካ ባንክ ብንተርነት (ኢንተርነት-ባንክ) ክኽፈል ከም ዚኽእል ምግባር እዩ። እቲ ኣዝዩ ዝቐልጠፈን ዝሓሰረን ናኦ ዕዳ ኣከፋፍላ እዩ። ኣብ ባንካ ወይ ኣብ ቤትቡስጣ ኬድካ ውን ክኽፈልዝክኣል ኮይኑ፤ እዚ ግን ንነፍሲ-ወከፍ ዕዳ ክፍሊት ስለ ዘለዎ፤ ኣዝዩ ክቡር ዋጋ ክኾነካ እዩ። ኣብዚ http://www.hallakonsument.se/pengar-och-ekonomi/lana-pengar/svarigheter-att-betala-lanet/ ከምኡ ውን http://www.swedishbankers.se/fraagor-vi-arbetar-med/betalningar/e-faktura/ ብዝያዳ ኣንብብ።

Sjukhus (ቤት-ሕክምና (ሆስፒታል))

​ሆስፒታል “ላሳረተት” ተባሂሉ ውን ይጽዋዕ እዩ። ኣብ ሆስፒታል ዝሓመሙን መጕዳእቲን ዝበጽሖምን ሰባት፤ ክንክን ዝረኽቡሉ እዩ። ብዙሕ ግዜ ህጹጽ መቐበል ሕሙማት ኣብ ሆስፒታል እዩ ዚርከብ። እቲ ኣብ ሆስፒታል ዚወሃብ ክንክን-ሕማም፤ በጺሕካ ትምለሰሉ ወይ ትሓድረሉ ክኸውን ይኽእል እዩ። እዚ ክፉት-ክንክን ዚበሃል፤ ንኣብነት ከይደቀስካ ኣብ ኣብ ሆስፒታል ወይ ኣብ ማእከል-ጥዕና ምርመራን ሕክምናን ክግበረልካ ከሎ እዩ። እቲ ካልኣይ ናይ ክንክን ዓይነት ድማ፤ እቲ ኣብ ሆስፒታል ኣቲኻ እትገብሮ ክንክን እዩ። ናብ ሆስፒታል መጺእካ ሕክምና ንኽግበረልካ፤ ሓደ ዶክቶር ናይ ምርመራ መሰነይታ ወረቐት ምስ ዚጽሕፈልካ እዩ። ሆስፒታል ብቐዳምነት ናብቶም ከበድቲ ሕማማት ዘለዎምን፤ ናይ ህይወት ስግኣት ዘጋጠሞምን ዘድሃበ እዩ። ኣብ ብዙሓት ሆስፒታላት፤ ናይ ህጹጽ መቐበል ሕሙማትን ምዱብ ሕክምና ናይ ብዙሕ ዝተፈላለየ ህማማትን ዝሓዘ፤ ንኣብነት ውሽጣዊ-ሕክምና፤ መጥባሕቲ፤ ሕክምና-ኣዕጽምቲ፤ እዝኒ-ኣፍንጫ-ጐሮር፤ ሕክምና ደቂ-ኣንስትዮ፤ ቆልዑን-መንእሰያትን፤ ክንክን-እረጋውያንን ወዘተ እዩ። ናብ ህጹጽ መቐበል-ሕሙማት ምኻድ ምስ ዘድልየካ፤ እቲ ዘበለጸ ኣቐዲምካ ትምጸእ ከም ዘሎኻ፤ ስልኪ ብምድዋል ሓቢርካ ምጽናሕ እዩ። ናብ ምኽሪ-ሕክምና  ብቝጽሪ ስልኪ 1177 ደውል ሓበሬታ ርኸብ። ወይ ኣብዚ  ምኽሪ ክንክን-ሕማም (1177 Vårdguiden) ብዝያዳ ኣንብብ።

Skatteverket (ቤትስልጣን ግብሪ)

ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ዝሰርሕ ትካል እዩ። ኣገደስቲ ስራሓት ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ቀረጽን ምዝገባ ህዝብን እዮም። ፖለቲከኛታት ባይቶ፣ ምምሕዳርን ኣውራጃን ኣየኖትን ክንደይን ቀረጽ ከምእንኸፍል ይውስኑ። ቀረጽ ናይ ምእታው ስራሓት ግን ብቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ይመሓደሩ።

ኣብ መርበብ ሓበሬታ ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ዝያዳ ኣምብብ።

Socialbidrag (ሓገዝ እንዳ ሶሻል)

​ኣብዚ ግዜዚ እቲ መተሓዳደሪ-ሓገዝ ዚብል ቃል እዩ ዝጥቀም ዘሎ። እዚ መተሓዳደሪ-ሓገዝ በቲ ሓደ ሸነኽ፤ እቲ ሃገራዊ ምዱብ-ገንዘብ በቲ ሓደ ሸነኽ ድማ፤ ኣብኡ እትው ዘይኮነ ካልእ ምኽንያታዊ ወጻኢታት ዘጠቓልል እዩ። ኣብቲ ሃገራዊ ምዱብ-ገንዘብ፤ እቲ ከም ናይ ኩሉ ሰብ ወጻኢታት ኮይኑ፤ ንኣብነት ከም መግቢ፤ ክዳን፤ ጽሬት ወዘተ ዘጠቓልል እዩ። መተሓዳደሪ-ሓገዝ እቲ ንሓደ ኣብ ግዚያዊ ቁጠባዊ ሽግር ዝወደቐ ሰብ፤ ከም ናይ መወዳእታ ዑቕባዊ-መርበብ ከገልግል ዚግባኦ ቁጠባዊ-ሓገዝ እዩ። መተሓዳደሪ-ሓገዝ ዚበሃል፤ እቲ እኹል ገንዘብ ዘይብልካ ምስ ትኸውን፤ (ንኣብነት ንመግቢን ክራይን) እትቕበሎ ገንዘብ እዩ። ነቲ ቁጠባዊ-ደገፍ ከም መተሓዳደሪ ገንዘብ ክወሃበካ፤ ኩሉ እዋን ምልክታ ክተእቱ ይግባእ። ሰብ ብኽንደይ ገንዘብ ክመሓደር ከም ዘለዎ፤ ኣብ ብሳኔ ዝኣተወ እዩ። መተሓዳድሪ-ገንዘብ ንምርካብ ምስ ተመልክት፤ እቲ ቤትስልጣን ማሕበራዊ ኣገልግሎት፤ ናብቲ ንዓኻ ዘድልየካ ብዝሒ እዩ ዚጥምት። ሰባት ብቐዳማይ ደረጃ፤ ሓላፍነት ናይ ገዛእ-ህይወቶም ክወስዱ እዩ። እዚ ማለት ድማ፤ ሓደ ሰብ ቅድሚ ቲ ሓገዝ ናይ ምርካብ መሰሉ ምርግጋጽ፤ ነቲ ናይ መተሓዳደሪኡ ወጻኢታትን ካልእ ኣድላይነቱን፤ ብገዛእ ዓቕሙ ንምኻኣል ክጽዕር ይግብኦ። እቲ ክሰርሕ ዚኽእል፤ ክሰርሕ ግዴታ ኣሎዎ። ኣብ ባንክ ገንዘብ ምስ ዚህልወካ ወይ ንብረት ከም (ማኪና፡ ቤት፡ ጃልባ ወዘተ) ምስ ዚህልወካ፤ ቁጠባዊ ሓገዝ ንኸይትረክብ ይክኣል እዩ። ብቐዳምነት ሰብ፤ ነቲ ኪርከብ ዚክኣል፤ ካልእ ዕድላትን ሓገዛትን ንኣብነት ከም፤ ሓገዝ ክራይ-ገዛን ደሞዝ-ወለዲን ክሓትት ኣሎዎ። መተሓዳደሪ-ገንዘብ ንምርካብ እትሓትት፤ ኣብቲ ኣብ ኮሙንካ ዚርከብ፤ ቤትስልጣን ማሕበራዊ-ኣገልግሎት ኮይኑ፤ (ኣብቲ ናይ ኮሙን ኣድራሻ ኢንተርነት ሓበሬታ ክትረክብ ኢኻ)። ቤትስልጣን ማሕበራዊ-ኣገልግሎት፤ ነቲ ዘእተኻዮ ምልክታ ክጸሉ ዚኽእል፤ ናይ ኩሉ እቲ ቁጠባዊ-ሃለዋትካ ሓበሬታታት፤ ንኣብነት እቶትካ፤ ንብረትካ፤ ወጻኢታትካ ወዘተ ምፍላጥ የድልዮ እዩ። ኣብዚ ዚስዕብ www.socialstyrelsen.se/ekonomisktbistand/forsorjningsstod,
www.socialstyrelsen.se/ekonomisktbistand/utlandskamedborgare

Socialstyrelsen (ማሕበራዊ-መሪሕነት)

​​ማሕበራዊ መሪሕነት መንግስታዊ ትካል ኮይኑ ብመምርሒ መንግስቲ ይሰርሕ። እዚ መንግስታዊ ትካል እዚ ይመርሕ፣ ይሕብር፣ ንማሕበራዊ ኣገልግሎት ዝምልከት ናይ ጥዕናን ክንክን ሕክምናን ሕክምና ስንን ይከታተልን ሰነድ ስታቲስቲክ ይሕዝን። እቲ ትካል ከም ሕጊ ዘገልግሉ ጽሑፋት የቕርብ፣ መምርሕታት ይህብን ኣብ ክሊ ሕክምናን ክንክንን ዓቕሚ ሰብን ፈጸምቲ ውሳኔን የዋሃህድ። ገለ ካብ ሓበሬታ ንሕሙማትን ተኣለይትን ዝቐንዐ እዩ። ማሕበራዊ መሪሕነት ንኣብ ሕክምና ዝሰርሑ ናይ ሞያ ምስክር ወረቐት ኣብ ምድላው እውን ይሰርሕ እዩ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ማሕበራዊ መሪሕነት ብዝበለጸ ኣንብብ።

Stöld (ስርቂ)

​ስርቂ ገበን እዩ። ስርቂ ዚበሃል ሓደ ሰብ ነቲ ናቱ ዘይኮነ ነገር፤ ብዘይ ፍቓድ ንዕኡ ክኾኖ ወይ ናብ ካልእ ንኽሸጦ ምስ ዚወስዶ እዩ። ንከቢድ ስርቂ እንተ ሓጸረ ን6 ወርሒ እንተ ነውሐ ን6 ዓመት ማእሰርቲ ክትፍረድ ትኽእል። ቀሊል ስርቂ ማለት ኣቲ ገበን ንእሽቶ እንተኾይኑ፤ ከም ቅጥፈት ይበሃል። ሰብ ናትካ ንብረት እንተ ድኣ ሰሪቑካ፤ ናብ ፖሊስ ኬድካ ኢኻ ተመልክት። ኣብዚ http://polisen.se/Utsatt-for-brott/Olika-typer-av-brott/Stold-eller-forlust/ ብዝይዳ ኣንብብ።

Svartjobb (ዘይሕጋዊ (ጸሊም) ስራሕ)

ብጸሊም ምስራሕ ማለት ካብ እቶትካ ቀረጽ ኣይትኸፍልን ማለት እዩ። ሕብረተሰብ ኩሎም ሰራሕተኛታት ቀረጽ ክኸፍሉ ኣለዎም ኣብ ዝብል እዩ ሰረት ዝገብር። ቀረጽ ንሕክምና፣ ትሕተ ቅርጺ፣ ክንክን ኣረጋውያንን ኩሎም ዜጋታት ዝግልገልሉ ማሕበራዊ ውሕስና እዩ ዝውዕል። ብጸሊም ምስ እትሰርሕ ብሽምካ ገዛ ክትረክብ ወይ ከኣ ቀስ ኢልካ ትኸፍሎን ተለቂሕካ ክትገዝእ ኣጸጋሚ ይኸውን። ኣካረይትን ትካላትን መብዛሕቲኡ ግዚዜናይ ስራሕ መረጋገጺ ወረቐት እዮም ዝሓቱ።  
 
ብጸሊም ንእትሰርሕ:
•   ናይ ስራሕ መረጋገጺ ወረቐት እንተዘይብልካ ቅኑዕ ደሞዝ ኣይክህልወካን እዩ
•   ስራሕ ኣልቦ ምስ እትኸውን መተካእታ ደሞዝ ኣይህልወካን
•   ደሞዝ ኣብ ግዜ ሕማምን ኣብ ግዜ ዓመታዊ ዕረፍትን ኣይህልወካን
•   ደሞዝ ኣብ ግዜ ሕማምን ምስ ደቅኻ ኣብ ገዛ ኣብ ትውዕለሉን ኣይህልወካን
•   ትሑት ጥሮታ ይህልወካ
•   ኣብ ነብስኻ ይኹን ኣብ ልዕሊ ካልኦት ሓደጋ ምስ እተውርድ ውሕስነት የብልካን፣ ወይ ከኣ እናሰራሕካ ገለ ነገር ምስ ዝስበረካ

Tandvård (ክንክን-ስኒ)

​ክንክን-ስኒ ንኣስናንካ ብግቡእ ምሓዝ ማለት እዩ። ንኣብነት ብቐጻሊ ናብ ሓኪም ብምኻድን፤ ኣስናንካ ብግቡእ ብምሕጻብን፤ ኣስናንካ ነዃል ከይገብር ክትከላኸል ትኽእል። ኩሎም ኣብ ሽወደን ዝነብሩ፤ 20 ድሕሪ ምምልኦም፤ ናይ ክንክን ስኒ ሓገዝ ይግበረሎም እዩ። ንዓኻ ዕድሜኻ ትሕቲኡ ዝኾነ ግን፤ ክንክን-ስኒ ብነጻ እዩ። ኣብ ሽወደን ናይ ህዛባዊን (ወረዳዊ-ባይቶ)፤ ከምኡውን ናይ ግላዊን ክንክን-ስኒ ሕክምና ኣሎ። ኣብዚ www.forsakringskassan.se/tandvard, www.folktandvarden.se/, https://www.1177.se/Regler-och-rattigheter/Tandvard-i-Sverige-om-man-kommer-fran-ett-annat-land/ብዝያዳ ኣንብብ።

Telefonräkning (ዕዳ-ቴሌፎን)

​ዕዳ ቴሌፎን ማለት ነቲ ዝተጠቐምካሉ ክትከፍል ዝመጸካ ፋክቱራ እዩ። ኣብ ሽወደን ብዙሓት ተወዳደርቲ ናይ ቴሌፎን ኩባንያታት ኣለዋ። መብዝሕትኦም ድማ ነቲ ናይ ገዛን፡ ተንቀሳቓሲን ቴሌፎንን፡ ምናልባት ውን፤ ብረድ-ባንድን፤ ኣብ ሓደ ኩባንያ ዓሚሎም ምስ ትኸውን፤ ቅናሽ ይገብሩልካ እዮም። ስለዚ ነቲ ንስኻ እትጥቀመሉ ኣገባብ ቴሌፎን ዚሰማማዕ ንምርካብ፤ ነተን ዝተፈላለያ ኩባንያታት ክተወዳድረን ጽቡቕ እዩ። ኣብዚ http://www.pts.se/sv/Lattlast/Jamfor-priser/ ወይ ኣብዚ  http://www.compricer.se/telefoni/ ኣወዳድር።

Underhållsbidrag (ቀለብ-ቆልዓ)

​ቀለብ-ቆልዓ ዚበሃል፤ እቲ ምስ ደቁ ብሓደ ዘይነብር ወላዲ፤ ንውላዱ መተሓዳደሪ ዚኸውን ዚኸፍሎ ገንዘብ እዩ። እዚ ድማ ሓባራዊ ወይ ወይ ውልቃዊ ናይ ምዕባይ ሓላፍነት ከም ዘሎካ ብዘየገድስ እዩ። እቲ ቆልዓ እናተመላለሰ ብማዕርነት ምስ ክልቴኹም ዚቕመጥ ምስ ዝኸውን ግን፤ ክልቴኹም ቀለብ-ቆልዓ ናይ ምኽፋል ግዴታ ኣይህልወኩምን እዩ። ቀለብ-ቆልዓ ናይ ምርካብ መሰል ዘለዎ እቲ ቆልዓ እዩ። እቲ ገንዘብ ዚቕበል ግን፤ እቲ ነቲ ቆልዓ ዘተሓዳድር ወላዲ/ት እዩ/ያ። ከም ልሙድ ወለዲ ናይ ቆልዓ ናይ ምትሕድዳር ሓላፍነት ዘለዎም፤ ክሳብ እቲ ውላድ 18 ዓመት ዚመልኣላ ዕለት እያ። ወለዲ ናይቶም ኣብ ናይ ጂምናስዩም ትምህርቲ ወይ ተመሳሳሊ ዚቕጽሉ ቆልዑ ግን፤ ክሳብ እቲ ውላድ 21 ዓመት ዝመልኣላ ዕለት፤ ናይ ምትሕድዳሮም ሓላፍነት ይህልዎም። ኣብዚ https://www.forsakringskassan.se/privatpers/foralder/for_foraldrar_som_inte_lever_ihop ብዝያዳ ኣንብብ።

Underhållsstöd (ሓገዝ ቀለብ-ቆልዓ)

​ሓገዝ ቀለብ-ቆልዓ፤ እቲ ብውሕስነት-ካሳ ዚኽፈለካ ገንዘብ እዩ። እዚ ገንዘብዚ፤ ነታ ሓላፍነት ምዕባይ ቆልዓ/ዑ ዘለዋ፤ ምስ ውላዳ ንበይና እትቕመጥ ወላዲት ዚኽፈል እዩ። እዚ ሓገዝ ቀለብ-ቆልዓ ኪኽፈልካ ዚክኣል፤ እቲ ካልኣይ ወላዲ ቀለብ-ቆልዓ ምስ ዘይከፍል፤ ወይውን ካብ 1273 ክሮኖር ንታሕቲ ኣብ ወርሒ፤ ምስ ዚኸፍል እዩ። ኣብዚ
https://www.forsakringskassan.se/privatpers/foralder/for_foraldrar_som_inte_lever_ihop ብዝያዳ ኣንብብ።

 

Uppehållstillstånd (መንበሪ-ፍቓድ)

​ሓደ ናይ ወጻኢ ዜጋ፤ ካብ ሰለስተ ወርሒ ንላዕሊ ኣብ ሽወደን ንምጽናሕ፤ ናይ መንበሪ-ፍቓድ ክህልዎ ይግባእ። ሓደ ሰብ ከም ሰደተኛ ምዃኑ ዝተኣወጀሉ፤ ወይ ደላይ-ዑቕባ ዝኾነ ወይውን ካልእ ዑቕባ ዚግብኦ ሰብ ምስ ዚኸውን፤ ዘላቒ መንበሪ-ፍቓድ ወይውን እንተ ወሓደ ንሰለስተ ዓመት ዘገልግል፤ ናይ ግዜ ገደብ ዘለዎ መንበሪ-ፍቓድ ይውሃቦ። ኣብዚ https://www.migrationsverket.se/Other-languages/ትግርኛ.html ብዝያዳ ኣንብብ።

Validering (መገምገሚ)

​​​ኣብዚ መገምገሚ ክንብል ከሎና፤ “ቅቡል ምግባር፤ ምርግጋጽ” ማለትና እዩ። እዚ ምግምጋም ዚብል ቃል፤ ንሓደ ነገር ናይ ምቍጽጻርን ቅቡል ናይ ምግባርን እተካይዶ መስርሕ ዚገልጽ (ንኣብነት ንምስክር-ትምህርቲ) እዩ። ምግምጋም ኣብ ሓደ ጽባቐ-ዓይነት ስራሕ እትጥቀመሉ እዩ። ናይ ዓቕሚ ግምገማ እትጥቀመሉ፤ ንናይ ሓደ ሰብ ፍልጠትን ዓቕምን፤ ንምግማት፡ ንምምዛን፡ ቅቡል ንምግባር እዩ። ኣብዚ https://www.arbetsformedlingen.se/For-arbetssokande/New-in-Sweden/Tigrinja---Ny-i-Sverige.html ብዝያዳ ኣንብብ።

Vårdcentral (ማእከል-ጥዕና)

​እዚ ማእከል-ጥዕና ልክዕ ከምቲ ናይ መእሰያትን ተረኛ ምቕባል ሕሙማትን፤ ማእከል-ጥዕና ሕጻናትን፤ ሓለዋ-ጥዕና ኣዴታትን፤ ሓደ ኣካል ናይቲ 1ይ ደረጃ ሕክምና እዩ። ናብዚ ጥዕና-ማእከል ዝመጹ ኩሎም እቶም ህጹጽ ረድኤት ዘየድልዮም፤ ሕሙማትን ዝቕንዘዉን ሰባት እዮም። እዞም ኣብ ማእከል-ጥዕና ዘለዉ ዶክቶራት፤ ብዙሕ ግዜ ናይ ሕሙማቶም ጠቕላል ናይ ምውህሃድ ሓላፍነት ዘለዎም እዮም። ኣድላዪ ምስ ዝኸውን፤ ናብ ካልኦት ፍሉያት ዶክቶራት፤ ንምርመራን ንሕክምናን፤ መሰነይታ ናይ ሕክምና ወረቐት ክወሃበካ ይኽእል እዩ። እዞም ማእከል-ጥዕናታት፤ ናይ ላባራቶሪ ምርመራን፤ ናይ ደም-ጸቕጢ ምርመራን ካልኦት ልሙዳት ክንክንንን ናይ ምርመራ ዓይነታት ይገብሩ እዮም።

Vårdnadshavare (ሕጋዊ ምዕባይ ሓላፍነት ቆልዓ)

​ሓደ ሕጋዊ ምዕባይ ሓላፍነት ዘለዎ ሰብ ወይ ሞግዚት ዚበሃል፤ እቲ ወይ እቶም ሕጋዊ ናይ ምዕባይ መዝነት ናይ ሓደ ህጻን ዝተቐበሉ እዮም። እዚ ማለት ድማ፤ ሓደ ካብ ወለዲ ወይ ክልቲኦም ወለዲ ወይውን ብቤትፍርዲ ዝተመዘዘ ሰብ ክኸውን ይኽእል። ሓደ ሕጻን ሕጋዊ ሓላፍነት ዘለዎ መዕበዪ ዚግበረሉ፤ ዓቕሚ-ኣዳም በጺሑ ክሳዕ 18 ዝመልእ እዩ።

Överklagan (ይግባይ)

​ሓደ ጌጋ ዝኾነ ወሳነ ተወሲኑ ኣሎ ኢልካ ምስ ትኣምን፤ ይግባይ እትብለሉ ዕድል ክህሉ ይኽእል እዩ። እቲ ጌጋ እንታይ ከም ዝኾነን ስለምንታይ ጌጋ ከም ዝኾነን ድማ ግለጽ። ከምኡ ብምግባርካ ድማ ሓድሽ ወሳነ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። እቲ ውሳነ እቲ ናይ ቅድም ክኸውን ይኽእል ወይውን ሓድሽ ፍታሕ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ብዙሓት ብኣብያተስልጣናት ወይ ብኮሙናት ዚውሰኑ ውሳኔታት ይግባይ ክትብለሎም ትኽእል ኢኻ። እቲ ውሳነ ኩሉ ኣዋን ብጽሑፍ እዩ ክኸውን ዘለዎ። ኣብ ሓደ ርክብ ብናይ ቃል መልሲ ወይ ብቴሌፎን ብዝንገረካ ጥራይ ኣይትዕገብ። ብግቡእ ይግባይ ክትብለሉ እትኽእል ኣገባብ፤ እቲ ውሳነ ዘሕለፈ ቤትስልጣን ክሕግዘካ ይኽእል እዩ። ኣብዚ www.funkaportalen.se/Guide/Stod-service/Overklaga-beslut/ ብዝያዳ ኣንብብ።

ተመላሲ ደብዳቤ

ተመላሲ ማለት ናብ ናይ ቀደም ኣድራሻኻ ዝለኣኽ ደብዳቤ ናብ ሓድሽ ኣድራሻኻ ከምዝለኣኽ ይግበር። ተመላሲ ደብዳቤ ብክፍሊት ካብ ሽወደናዊ ምቕያር ኣድራሻ ክትእዝዝ ትኽእል ኢኻ። እቲ ደብዳቤ ንዝተወሰነ ግዜ ከም መስርሕ ንሓደ ዓመት ይለኣኸልካ።

ኣብዛ መዝገበ ቃላት ኣብ ትሕቲ ምቕያር ኣድራሻ፣ ምምልካት ምቕያር ኣድራሻን ምዝገባ ህዝብን ተወሳኺ ኣምብብ።

ናይ ኢንተርኔት ወረቐት መንነት

ናይ ኢንተርኔት ወረቐት መንነት ምስ መደበኛ ሰነድ መንነት ከም ወረቐት መንነት ወይ ናይ ምምራሕ መኪና ፍቓድ ክነጻጸር ይኽእል። ናይ ኢንተርኔት ወረቐት መንነት ብውሑስ መገዲ ኣብ ኢንተርኔት መንነትካ ዝገልጽ እዩ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ትካላት መንግስቲ ብምእታው ጉዳይካ ከተሳልጥን መመልከቲ ክትገድፍን ትኽእል።

ናይ ቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ወረቐት መንነት ናይ ኢንተርኔት ወረቐት መንነት እውን ኣለዎ፣ እዚ ማለት ወረቐት መንነ ትምስ እተመልክት ናይ ኢንተርኔት ወረቐት መንነት ውን ሓቢሩ ይወሃበካ እዩ። ናይ ኢንተርኔት ወረቐት መንነት ብሓገዝ ናይ ሚስጢር ቁጽሪ ኮድ ክትጥቀመሉ ትኽእል። ናይ ሚስጢር ቁጽሪ ኮድ ብደብዳቤ ናብ ኣድራሻኻ ይከኣኽ።

መምበቢ ካርድ ወይ ከኣ መምበቢ ካርድ ዘለዋ ዳታ እንተዘይብልካ ካብ ቤት ጽሕፈታት ካሳ ውሕስነት፣ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ወይ ከኣ በዓል መዚ ጥሮታ ክትጥቀመላ እትኽእል ዳታ ክትልቃሕ ትኽእል ኢኻ።

ኣብዛ መዝገበ ቃላት ኣብ ትሕቲ ናይ ባንክ ወረቐት መንነት ከምኡ ውን ወረቐት መንነት ዝያዳ ሓበሬታ ኣምብብ። 

ዕዳ ምድቃስ

ዕዳ ምድቃ ማለት ለቓሕ በብእዋኑምኽፋል ማለት እዩ። ለቓሕ ምስዝህልወካ ብዕዳ መደቀሲ  ገይርካ ሓደ ክፋል ናይቲ ለቓሕ ወርሓዊ ክትከፍል ኣሎካ።  ባህርያዊ ምስቲ ዕዳ መደቀሲ  ወለድን ጉልቲታትን  ይኽፈል።

ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ መርበብ ብዙሃን ሰላም ዓዳጊ ኣንብብ።

ወለንተኛ

ሓደ ወለንተኛ ሓደ ሰብ ክፍሊት ከይጠለበ ብድሌት ስራሕ ወይ ኣገልግሎቱ ዘወፍይ እዩ። ስራሕ ወለንተኛ ስራሕ ፍቶተኛ ወይ ስራሕ ብገዛእ-ፍቓድ ተባሂልኩ እውን ክጽዋዕ ይኽእል እዩ። መብዛሕትኡ እቲ ስራሕ ብሓደ ውድብ-ወልውንተኛ ወይ ማሕበር ብገዛእ-ፍቓድ፣ ከም ናኣብነት ቀይሕ መስቀል፣ ሓደ ናይ ስፖርት ማሕበርት ወይ ባህላዊ ማሕበር። ኣብ ሽወደን ኣብ ሓደ ማሕበር፣ ስራሕ ብፍቶት ወይ ስራሕ ብገዛእ-ፍቓድ ልሙድ እዩ። ካብ ስወደን ወጻኢ እዘን ማሕበራት መኽሰብ ዘይብለን ወይ ዘይመንግስታዊ ውድባት ተባሂለን ይጽዋዓ።

ውሕስነት ትራፊክ

ተንቀሳቓሲ ሞቶር ከም (መኪና፣ ሞቶር ሳይክል፣ ቱግቱግ ክላስ 1 ወይ ከኣ ኣውቶቡስ) ምስ እትውንን ካብታ ዋና ዝኾንካላ ናይ መጀመርያ መዓልቲ ውሕስነት ትራፊክ ክህልወካ ይግባእ።

ናትካ ተንቀሳቓሲ ሞቶር ሓደጋ ምስ እትፍጽም ኣብ ልዕሊ ኣውቲስታ፣ ተሳፈርትን ካልኦት ዝተጎድኡን ውሕስነት ትራፊክ መተካእታ ገንዘብ ይህብ። እቲ ውሕስነት ኣብ ልዕሊ ናይ ካልእ ሰብ ንብረት ዝወረደ ጉድኣት ውን ይትክእ።

ውሕስነት ትራፊክ ኣብ ልዕሊ ንናትካ ተንቀሳቓሲ ሞቶርን ኣብ ውሽጣ ዝርከብ ንብረትን ንዘጋጠመ ጉድኣት ኣይትክእን እዩ። ከምዚ ዓይነት ውሕስነት ክህልወካ ተወሳኺ ናይ መኪና ውሕስነት ከድልየካ እዩ።

ኣስተውዕል

  • ተንቀሳቓሲ ሞቶር ብመሰረት ሕጊ ውሕስነት ትራፊክ ክህልዋ ይግባእ።
  • ውሕስነት ትራፊክ ወናኒ ካብ ዝኾንካላ ናይ መጀመርያ መዓልቲ ኣብ ስራሕ ክውዕል ይግባእ
  • ወናኒ ተንቀሳቓሲ ሞቶር ባዕልኻ ኢኻ ምስ ትካል ውሕስነት ውዕል ክትኣቱ ዘለካ።
  • እታ ተንቀሳቓሲት ሞቶር ምስ እትስበር፣ እትስረቕ፣ ክትንቀሳቐስ ዘይፍቀደላ ምስ እትኸውንን ኣብ ኣገልግሎት ምስ ዘይትህሉን እውን ውሕስነት ትራፊክ ክህልዋ ይግባእ።
  • ንናትካ ተንቀሳቓሲት ሞቶር ውሕስነት ትራፊክ ምስ ዘይህልወካ፣ እታ ተንቀሳቓሲት ሞቶር ውሕስነት ክሳብ ዘይሃለዋ ንማሕበር ውሕስነት ትራፊክ መዓልታዊ ዝኽፈል ክፍሊት ኣለካ።
  • እቲ ክፍሊት ካብ ንውሕስነት ትራፊክ ዝኽፈል ኣዝዩ ዝለዓለ እዩ።
  • እታ ተንቀሳቓሲት ሞቶር ዘይትጥቀመላ እንተኾንካ ኣብ ክፍሊ መጓዓዝያ ካብ ኣገልግሎት ደው ከተብላ ትኽእል ኢኻ።

ኣብ መርበብ ሓበሬታ ውሕስነት ትራፊክ ወይ ከኣ ኣብ konsumenternas.se ተወሳኺ ኣምብብ።

ደሞዝ ኣብ ግዜ ሕማም

​ምስ እትሓምም ወይ መጉዳእቲ ምስ ዘጋጥም መተካእታ ገንዘብ ይወሃበካ እዩ። ኣብቶም ናይ መጀመርያ 14 መዓልታት ኣብ ክንዲ ደሞዝ ካብ ወሃቢ ስራሕ (ደሞዝ ኣብ ግዜ ሕማም sjuklön) ወይ ከኣ (sjukpenning ደሞዝ ኣብ ግዜ ሕማም) ካብ 14 መዓልታት ንላዕሊ ምስ እትሓምም ገንዘብ ይወሃበካ። ብምኽንያት ሕማም እታ ክትሰርሐላ ዘይከኣልካ ናይ መጀመርያ መዓልቲ ንወሃቢ ስራሕ ከምዝሓመምካ ከተመልክት ይግባእ። ናይ መጀመርያ ናይ ሕማም መዓልቲ ትረኽቦ ክፍሊት የለን ድሒሩ ወሃብ ስራሕካ ንዳርጋ 2 ሰሙን ይኸፍለካ ድሒሩ ውን ካብ ካሳ ውሕስነት ክፍሊት ትረክብ። ካብ ካሳ ውሕስነት ክፍሊት ክትረክብ ስራሕ ዘለካን ስራሕ ምስ ደሞ ዝነበረካን ክኸውን ይግባኣ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ካሳ ውሕስነት ዝያዳ ኣንብብ።

ፈተነ ብቑዕነት ንምለቃሕ

ለቓሕ ቅድሚ ምርካብካ  እቲ ባንክ ነቲ ዕዳ ንኽትከፍል ኣኽእሎ ከምዘሎካ ይቆጻጸር። እዚ ፈተነ ብቑዕነት ንምለቃሕ ይበሃል።

ወሃቢ ለቓሕ (እቲ ባንክ) ፈተነ ናትካ ብቑዕነት ንምለቃሕ ክገብር እንከሎ  መብዛሕትኡ እቲ ባንክ ሓበሬታ ናይ ብቕዓትካ የምጽእን ብዛዕባ ቁጠባኻን ይሓተካን።  እዚ ማለት ብዛዕባ ኣታዊኻን፣ ወርሓዊ ወጻኢኻን ከምኡ'ውን እንድሕር ካሎኦት ለቓሓት እልዮምካን  ወርሓዊ ክንደይ ከዝውዱልካን  ሕቶታት ይቐርበልካ።

ሓበሬታ ናይ ብቕዓትካ ካብ ኩባንያ ሓበሬታ ናይ ብቕዓት እዩ ዝምጽእን ንኣብነት ካብ መንግስታዊ ናይ ምስትግባር ትካል ሓበሬታ ዝሓዘ ክኸውን ይኽእል። ኩሉ ግዜ ቅዳሕ ናይቲ ሓበሬታ ድሕሪ ቁሩብ መዓልቲ  ይመጽኣካ። ወላ ዋዕልዝኣተኻዮም ኩባስናንያታት እውን ሓበሬታ ናይ ብቕዓትካ ከምጽኡ ይኽእሉ፣ ንኣብነት ናይ ተለፎን ውዕል ምስእትፈራረም።

ቅድሚ ለቓሕ ምሕታትካ ወይ ውዕል ምእታውካ ባዕልኻ  ቁጠባኻ ክትቆጻጸር ኣሎካ ከምኡ'ውን ካብ ኩነታትካ ተሞርኵስካ ነቲ ዕዳ ክትከፍሎ ክትኽእል ዲኻን፣  ነቲ መጻኢ ወጻኢታትካ ክትከፍሎ ክትኽል ዲኻን።

ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ መርበብ ብዙሃን ሰላም ዓዳጊ ኣንብብ።

​​​ ​

ኣብቲ informationsverige.se ኩኪስ ኢና እንጥቀም፡ ንሱ ድማ ንኣኻ ዝበለጸ ናይ ምጥቃም ተመክሮ ይህበካ። ኣብቲ ኢንተርነት ቀጺልካ ብምንስፋፍ ወይ ሰርፍ ብምግባር ንኩኪስ ትቕበሎ።

ብዛዕባ ኩኪስ ዝያዳ ኣንብብ