مساوات و حقوق بشر

آخرین به روز رسانی 10ـ 10ـ 2018

این قسمت از کتاب درباره سویدن گرفته شده است

مسـاوات یعنی این که تمـام آدم ها ارزش یکسـانی دارنـد و بایـد با آنهـا هم بطـور برابر رفتـار شـود، صرف نظر از اینکه از نظر وابستگی نژادی، جنسیتی و یا معلولیت با یکدیگر متفاوت باشند.

کلمـۀ "jämlikhet" (مسـاوات) از اعـلامیـۀ جهـانـی حقوق بشر در سـال ۱۹۴۸ گرفته شده است. اعلامیۀ مذکور در مورد برابری و مساوات حقوق انسان ها است. تمام افراد حق دارند تا اظهار نظر و بیان عقیده کنند، هر خـدای را که میخـواهـند بپرستند و هر شخصی را که میخواهنـد منحیث شریک زندگی انتخاب کنند.

اعلامیۀ جهانی حقوق بشر باید بر تمام مردم جهان قابل اجرا باشد. در صورتـیکه به حقوق بشر احترام گذاشته نشـود دموکراسی جدید به شکل درست کار نخواهـد کرد. دولت ها باید اتبـاع خـود را در مقابل تبعیض و ظلم محافظت کنند. در سـویـدن حقوق بشر توسـط سه قانون اساسی حراست میگردد: دستاویز دولت، قانون آزادی مطبوعات و قانون بنیادی آزادی بیان. قوانین میگویند که دولت و شهرداری ها باید در راستای تأمین حقوق کار، تهیه مسکن و تحصیل اتباع خود کار کنند.​

کنسوانسیون اروپایی حقوق بشر

کنوانسیـون اروپایی حقوق بشر از سـال ۱۹۵۰ به اینطـرف فعـالیت دارد. بصورت عموم این کنوانسیون را کنوانسیـون اروپایی میگویند. کنوانسیون به قراردادی بین چندین کشور گفته میشـود. بعضـی از مثال های حقوق بشر در کنوانسیون مذکور قرار ذیل اند:

  • حق آزادی و امنیت افراد
  • حق محاکمۀ منصفانه
  • حق احترام به زندگی شخصی و فامیلی

این موارد در سال ۱۹۹۵ به قانون سـویدن تبدیل شد. دولت، حکومت و شهرداری های سویدن باید پیروی از کنوانسیون اروپایی را تضمین کنند.

جنسیت ، برابری جنسيتى و فمینیسم

مساوات جنسیتی به این مفهوم که حقوق مرد و زن یکسان است. آنها باید از امـکانـات یکسـان برای تأثیر گذاری روی جـامعـه و زندگی شان برخـوردار باشند. مرد و زن باید دارای حقـوق و مسئولیت های یکســان باشند. مقصـود از مساوات، برابری میان زن و مـرد است. مساوات بدان معناسـت که زنـان و مـردان بطــور مسـاوی از حقـوق و مسئولیت ها برخوردار باشند. امکانات افـراد متاثـر ازعوامل متعـددی است که فراتر از جنسیت اسـت. به گپ دیگر همهٔ افـراد اعم از زنان و مـردان دارای تجربیات زندگی و شرایط زندگی یکسانی نیستند.

جنسیت است یک دسته بندی ساده نیست. افرادی هستند که خود را زن و یا مرد معرفی نمی کنند بلکه جنسیت دیگری دارند که متفاوت از چیزی است که به هنگام تولد بوده اند. همهٔ افراد صرف نظر از جنسیتشان، از معیارهایی که جامعه به جنسیت گروه مردان و زنان می دهد تحت تاثیر قرار می گیرند.

فمینیسم مفهومی جامع برای آنالیز جامعه و جنبش عمومـی زنان است و اینکه زنان از اهمیت کمتری در جامعه به نسبت مـردان برخوردارند و زنان تمایل به ایجاد تغییر دارند. جنبش سیاسی فمینیـستی از راه های مختلفی برای ایجاد فرصت های برابر، حقوق و مسئولیت های گوناگون در جامعه سعی می کند. سعی عملی این جنبش با هدف ایجـاد برابری، مبارزه با تبعیض و مقابله با خشونت های جنسی و افزایش نقـش زنان در اتخاذ تصمیم های کلان است. و همچنین جلب توجه عموم به این امر که دیگر محرومیت ها ریشه در جنسیت افراد دارد.

برابری در سیاست و رد خانه

در اوایل قرن بیستم تفاوت های بزرگ بین حقـوق زن و مـرد در سویدن وجود داشت. زنان تا سال ۱۹۲۱ حق رأی دادن نداشتند. در همـان زمـان زنان متأهل را دارای صلاحیت قانونی دانستند. به این معنی که بطور مثال برای اولین بار زنان اجازه داشتند تا در مورد درآمد خود تصمیم بگیرند. اما امـروزه پارلمان سـویـدن متشــکل از نیمی از زنان و نیمی از مردان است. کابینه ی دولت نیز نیمی را زنان و نیمی دیگر را مـردان تشـکیل می دهد و تقریبا ۴۳ فیصد از سیاستمداران شوراهای شهرها زن هستند.

بیشتر زنان متاهل در گذشـته تنهـا خـانـه داری و نگهـداری از کودکان را برعهده داشتند اما در دهه ی هفتاد (۱۹۷۰) مکاتبی برای آموزش های مقدمـاتـی و مهدکودک هایی ایجـاد شدند. به دنبال آن بیمهٔ والـدیـن به مرحله ی اجرا درآمد. این موضوع کمـک کرد تا والـدیـن به هنـگام ولادت کودک رخصتی برابرداشته باشند. این تغییرات کمک کرد که کارکردن زنان آسانتر شده و درآمدهای شغلی خود را حفظ کنند. در دههٔ هفتاد (۱۹۷۰) قـانـون آزادی سقـط جنـین به زن حـق اتخـاذ تصمیـم برای به دنیا آوردن یا نیاوردن فرزند را داد.

در قدیم بسیـاری از کار های خانه توسط زنان انجـام داده میشـد. بطور مثال کار های خانه به معنی مراقبت از اطفال، شستشو، پاک کاری و ظرف شویی میباشد. امـروزه کار های خانه بیشتر مساویانه تقسیـم میگردد اما هنوز هم زنان کار زیادی نسبت به مردان انجام میدهند.

مساوات جنسیتی در مکتب و محل کار

در سـال ۱۹۲۷ دختران مانـند بچـه ها از فرصت های برابر تحصیلـی دولتی برخـوردار شـدنـد. هـم اکنـون در مـکاتب ابتدایی ولیسـه مـادهٔ آمـوزشی مخصوص گنجانده شده است. این روش از معلم ها می خواهـد که روحیـهٔ برابری جنسیتی را میـان دانش آمـوزان تقویت کنند. به سخن دیگر معلم ها بایـد در برخـوردشـان با پسـران و دختـران رفتـاری برابر داشتـه بـاشـند. اما انتخـاب رشتهٔ تحصیلـی و شغـل در شرایط فعلـی به خـوبی ازانتخاب جوانان خبر میدهد و اینکه انتخاب با جنسیت آنان همخوانی دارد.

قانون تساوی فرصت ها در سال ۱۹۸۰به تصویب رسید. این قانون در درجۀ اول به روی مسـاوات در محیط کار و معـاش تمرکز داشت. امروز تقریباً ۸۰ فیصد زنان بین سنین ۲۰ و ۶۴ سال کار میـکنند. اما در محـل کارهنوز مسـاوات وجـود نـدارد. و تفـاوت دستمزدهـا بین زنان و مــردان بسیــار است به گونـه ای که زنان به طـور اوسـط ۸۷ فیصـد از حقـــوق مـردان را دریافت می کنند. این مـوضـوع رابطـهٔ مستقیمـی با مقایسـه مشاغلـی که زنان و مردان دارند ومعاش دریافتی دارد. شمــار زنان در مقایسه با مردان در مشاغل نیمـه وقت بیشتر است. زنان مرخصـی والدین طـولانـی تری گرفته و از فرزندان بیمار خود نگهداری می کنند. در این شرایط درآمد سالیانه زنان در مقایسه با مردان کمتر می شود. اما همچنان شمار مدیران مرد و افرادی که شرکت تاسیس می کنند از زنان بیشتر است.