መድሕን ሸቕለት ኣልቦነት (Arbetslöshetsförsäkringen)

ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 10 10 2018

Image Boken om Sverige
እዚ ሓበሬታ ካብ መጽሓፍ ብዛዕባ ሽወደን እዩ።

ኣስታት ፍርቂ ህዝቢ ሽወደን፡ ስራሕን ደሞዝን ኣሎዎም። ሽቕለት ኣልቦነት ዳርጋ 6.5% እዩ። ኣብ'ቶም ካብ 15-24 ዝዕድመኦም መንእሰያት ግን ሽቕለት ኣልቦነት ክብ ዝበለ እዩ። 16.4% ድማ ይበጽሕ።

ኣብ ሽወደን፡ ነቶም ስራሕ ዘይብሎም ሰባት ውሕስነት ዝህብ ትካላዊ ስርዓት ኣሎ። እዚ ድማ፡ "መድሕን ሽቕለት ኣልቦነት" ይብሃል። እዚ ስርዓተ-ውሕስነት'ዚ ኸኣ፡ ሓደ ሰብ ስራሕ ኣብ ዘናድየሉ እዋን ደሞዝ ከም ዝህሉዎ ይገብር። ኣባላት ናይ ካሳ ሽቕለት ኣልቦነት ወይ ኣ-ካሳ ክትኮኑ ትኽእሉ ኢኹም። ኣ-ካሳ ነቶም ኣባላቱ ዝኾኑ ስራሕ ዘይብሎም ሰባት ገንዘብ ዝኸፍል ቊጠባዊ ማሕበር እዩ። ኣባል ኣ-ካሳ ንኽትከውን ወርሓዊ ክፍሊት ኣባልነት ክትከፍል ኣለካ።

ኣ-ካሳ (a-kassa) ንምውሳድ ዝህሉ ቅድመ ኹነት፡

ሓደ ዓመት ምሉእ ኣባላት ኣ-ካሳ ኴንኩም ምስ እትጸንሑ፡ ኣብ ውሽጢ'ታ ዓመት እቲኣ ን 6 ኣዋርሕ ምሉእ ምስ እትሰርሑ፡ ስራሕ ደው ኣብ ዘበልኩምሉ እዋን፡ ኣብቲ እተእትውዎ ዝነብርኩም ደሞዝ ዝተሰረተ መጠን ገንዘብ ካብ ኣ-ካሳ ይውሃበኩም። ቆልዓ ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድሚኡ ምስ ዝህልወኩም 300 ወይ 450 ማዓልታት ሓገዝ ይውሃበኩም። ኣብ'ተን 200ቀዳሞት ማዓልታት፡ እቲ ዝውሃበኩም ገንዘብ፡ እንተበዝሐ 80%ናይቲ ዝነበረኩም ኣታዊ ይኸውን። ብድሕሪ'ዚ መዓልታት'ዚ፡ እቲ ዝውሃበኩም ሓገዝ፡ እንተበዝሐ 70% ናይቲ ዝነበረኩም ኣታዊ ይኸውን። እተን ቀዳሞት 100 ማዓልታት፡ ኣብ መዓልቲ እንተበዝሐ 910 ክሮነር ይውሃበኩም። ካብ 101 ክሳብ 300 ዘለዋ መዓልታት ከኣ፡ ኣብ መዓልቲ እንተበዝሐ760 ክሮነር ይውሃበኩም።

ኣ-ካሳ፡ ንውሱን እዋን ጥራይ'ዩ ዝውሃበኩም። ኣ-ካሳ እናወሰድኩም ከኣ ስራሕ ከተናድዩ ኣለኩም። ንመዓልቲ ክንደይ ይውሃበኩም ንዝብል፡ እቲ ኣባላቱ ዝኾንኩሞ ኣ-ካሳ እዩ ዝውስኖ።

ኣብ ኣ-ካሳ፡ ኣባላት ምስ ዘይትኾኑ፡ ወይ'ውን ክትኮኑ ምስ ዘይትደልዩ፡ ካሕሳ ሽቕለት ኣልቦነት ንኽውሃበኩም እትውከሱዎ ኣ-ካሳ፡ እቲ "ኣልፋ-ካሳ" (Alfakassan)፣ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ናይ ሸቕለት ኣልቦነት ትካል እዩ። ብኣልፋ-ካሳ ዝዋሃብ መጠን ካሕሳ መባእታዊ ክፍሊት (grundbelopp) ኮይኑ፡ ንመዓልቲ 320 ክሩነር እዩ።

መባእታዊ ክፍሊት፡ ነቶም ኣባላት ኣ-ካሳ ዘይነበሩ ወይ'ውን ንሓጺር እዋን ኣባላት ዝነበሩ ሰባት ዝውሃብ ዓይነት ካሕሳ እዩ። መባእታዊ ክፍሊት ክውሃበኩም እንተኾይኑ ድማ፡ ዕድመኹም ካብ 20 ዓመት ንላዕሊ ክኸውን ኣለዎ። መባእታዊ ክፍሊት፡ ካብ ኣልፋ-ካሳ ወይ'ውን ካልእ ተመሳሳሊ ኣ-ካሳ ክውሃበኩም ይኽእል'ዩ።